.
ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਪੰਨਾ

This is your own page

ਸਭਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ। ਨਿੱਜੀ/ਜਾਤੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰੋ ਇਹਨਾ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬੈਨ/ਰੋਕ/ਬਲੌਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਰ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਯੂਨੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਜਾਓ। ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ-ਸੰਪਾਦਕ)

Comments (1015)

Topic: Tuhada Apna
Sort
Facebookdel.icio.usStumbleUponDiggGoogle+TwitterLinkedIn
Gravatar
Baldev Singh (Firozepur, India)
ਵੀਰ ਜੀ ਬਾਣੀਂ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਸਾਨੂੰ ਜਰੂਰ ਲੱਗ ਸੱਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਭੁੱਲੇ ਹੋਇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀਂ ਦੀ ਅੱਗਲੀ ਕੜੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਦੇਖੋ ਜੀ।

ਬੇਦ ਕਤੇਬ ਕਹਹੁ ਮਤ ਝੂਠੇ ਝੂਠਾ ਜੋ ਨ ਬਿਚਾਰੈ ॥ ਜਉ ਸਭ ਮਹਿ ਏਕੁ ਖੁਦਾਇ ਕਹਤ ਹਉ ਤਉ ਕਿਉ ਮੁਰਗੀ ਮਾਰੈ ॥੧॥

ਇਸ ਊਪਰ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀਂ ਦੀ ਇਕ ਹੀ ਕੜੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੰਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਪੰਕਤੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਪੰਕਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ।
ਇਕੋ ਹੀ ਕੜੀ ਵਿਚ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਵੀ, ਇਕ ਹੀ ਕੜੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀਂ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹਿ ਗਏ ਹਨ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹਿ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਤੇਬਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹਿ ਗਏ ਹਨ।

ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਛੱਡੋ। ਚਲੋ ਮੰਨ ਲਵੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ।

ਤਾਂ ਇਕ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ ਹੋ ਗਈ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਪਾਤਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਆਕਾਸ਼ ਹਨ,

ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਗਿਨਤੀਆਂ ਮਿਨਤੀਆਂ ਦਾ ਤਾਂ ਝਗੜਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਇਕ ਲੱਖ ਹਨ ਜਾਂ ਦੋ ਲੱਖ ਹਨ ਜਾਂ ਦਸ ਲੱਖ ਹਨ, ਜਾਂ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਹ ਗਿਨਤੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਵੇਦ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਕਤੇਬ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡੋ।

ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇਂ ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਾਂ ਕਿਹਾ, ਕੇ ਆਕਾਸ ਪਾਤਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ।

ਅਸਲ ਵਿਚ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕ ਮਿਸਾਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਝਗੜੇ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕੀ ਹੈ।ਸਿਰਫ ਇਹ ਸਮਝਣ ਜਾਂ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਦਾਸ ਨੇਂ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜੀ।ਬਸ ਐਨੀ ਕੂ ਗੱਲ ਸੀ।
ਚਲੋ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਿਆ ਕੇ ਸਚਮੁੱਚ ਹੀ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਨਾਲ ਦਾਸ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਮਿਸਾਲ ਦੀ ਵੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਸੋ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ
ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ
ਦਾਸ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ
28th January 2016 5:58pm
Gravatar
Gursharn Singh Dhillon (Ajax, Canada)
ਸ੍ਰ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਫਿਰੋਜਪੁਰ ਜੀ,
ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋਵੇ ।
ਤੁਹਾਡਾ ਪੋਸਟ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ।
ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ! “ਪਾਤਾਲਾ ਪਾਤਾਲ ਲਖ ਆਗਾਸਾ ਆਗਾਸ” ॥ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਆਪ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ।
ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਚਿਠੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਹੈ ?

11/10/15)
ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ
ਲੈਫ਼ ਕਰਨਲ ਸ: ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ।
ਗੁਰੂ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨੀਂ ਜੀ।
ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਹਣੇਂ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕਿਤਾਬ (ਲੇਖ ਲੜੀ) ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ ਜੀ।
ਆਪ ਇੱਕ ਸੁਹਿਰਦ ਲੇਖਕ ਜਾਪਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂ ਕੇ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿਚੋਂ ਨਿਮਰਤਾ ਝਲਕੀ ਹੈ ਜੀ।
ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਆਪ ਜੈਸੇ ਸੂਝਵਾਨ, ਖੋਜੀ, ਤਜਰਬੇਕਾਰ, ਰੱਬੀ-ਖੇਡ ਦੇ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਖੋਜਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਖੋਜਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲਿਖਾਰੀਆ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ ਜੀ।
ਸੰਪਾਦਕ ਜੀ ਦੇ ਨੋਟ ਅਤੇ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਜਾਹਰ ਹੈ, ਕੇ ਆਪ ਜੀ ਨੇਂ ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਤ (ਡਾ: ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਾਲੇ) ਅਰਥ ਹੀ ਲਏ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਅੱਛੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਂ ਹੈ। ਡਾ: ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੀਤੇ ਅਰਥ ਆਖਰੀ ਹਨ। ਸਗੋਂ ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਕੇ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਜੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਵੇ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਡਾ: ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਾਲੇ ਅਰਥਾਂ ਅਨੂਸਾਰ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਲਿਖਾਰੀ (ਸਚਾਈ ਦੇ ਕਾਫੀ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸੱਕਦਾ। ਪਰ ਡਾ: ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਲਿਖਾਰੀ ਕਦੇ ਸਹੀ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ।
28th January 2016 9:16am
Gravatar
Gursharn Singh Dhillon (Ajax, Canada)
ਪਾਤਾਲਾ ਪਾਤਾਲ ਲਖ ਆਗਾਸਾ ਆਗਾਸ ।।
ਕੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਜਪੁ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਲੱਖ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ? ਕੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਰਮ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਪਤਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸ ਕੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ?
ਪਾਤਾਲਾ ਪਾਤਾਲ ਲਖ ਆਗਾਸਾ ਆਗਾਸ ॥ ਓੜਕ ਓੜਕ ਭਾਲਿ ਥਕੇ ਵੇਦ ਕਹਨਿ ਇਕ ਵਾਤ ॥
ਸਹਸ ਅਠਾਰਹ ਕਹਨਿ ਕਤੇਬਾ ਅਸੁਲੂ ਇਕੁ ਧਾਤੁ ॥ ਲੇਖਾ ਹੋਇ ਤ ਲਿਖੀਐ ਲੇਖੈ ਹੋਇ ਵਿਣਾਸੁ ॥
ਨਾਨਕ ਵਡਾ ਆਖੀਐ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਆਪੁ ॥੨੨॥
ਅਰਥ:- (ਸਾਰੇ) ਵੇਦ ਇੱਕ-ਜ਼ਬਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਪਾਤਾਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠ ਹੋਰ ਲੱਖਾਂ ਪਾਤਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਲੱਖਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਹਨ, (ਬੇਅੰਤ ਰਿਸ਼ੀ ਮੁਨੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ) ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਬੰਨਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਕੇ ਥੱਕ ਗਏ ਹਨ, (ਪਰ ਲੱਭ ਨਹੀਂ ਸਕੇ)"।

ਅਰਥ:- (ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੇ ਈਸਾਈ ਆਦਿਕ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ) ਕਤੇਬਾਂ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ, "ਕੁੱਲ ਅਠਾਰਹ ਹਜ਼ਾਰ ਆਲਮ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢ ਇਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ"। (ਪਰ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦ) 'ਹਜ਼ਾਰਾਂ' ਤੇ 'ਲੱਖਾਂ' ਭੀ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਦਾ) ਲੇਖਾ ਤਦੋਂ ਹੀ ਲਿੱਖ ਸਕੀਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਲੇਖਾ ਹੋ ਹੀ ਸਕੇ, (ਇਹ ਲੇਖਾ ਤਾਂ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਲੇਖਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ) ਲੇਖੇ ਦਾ ਹੀ ਖ਼ਾਤਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹਿੰਦਸੇ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ)।

ਨਾਨਕ ਵਡਾ ਆਖੀਐ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਆਪੁ ॥੨੨॥ ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ
27th January 2016 7:51am
Gravatar
TARANJIT S PARMAR (NANAIMO, Canada)
Bilkul theek,Akal Purkh beant hai,oh ginti minti vich nahi aa sakda.
27th January 2016 8:09am
Gravatar
Baldev Singh (Firozepur, India)
ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ,
ਆਪ ਜੀ ਨੇਂ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵ ਪੂਰਣ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੂਕੂਲ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਹੈ ਜੀ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ
ਅਜੇਹਾ ਹੀ "ਲੱਖ ਚੋਰਾਸੀ" ਦਾ ਵੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਵੀ ਅਕਸਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਬਹਿਸ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ
ਕਿਉਂ ਕੇ ਸਾਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ "ਲੱਖ ਚੋਰਾਸੀ" ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚਲੇ ਅਸਲ ਮੁੱਦੇ ਜਾਂ ਅਸਲ ਵਿਸ਼ੇ (ਭੁੱਲ ਕੇ) ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਘੁਮਾ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਗਿਨਤੀਆਂ ਮਿਣਤੀਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਗਿਨਤੀਆਂ ਮਿਨਤੀਆਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨੂੰ ਹੀ ਆਧਾਰ ਬਨਾ ਕੇ ਪੂਰੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਫਲਸਫੇ ਨੂੰ ਹੀ ਉਲਟਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ ਕੇ ਆਪ ਜੀ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ) ਅਤੇ ਵਿਵਿਅਨੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਭਰੋਸੇ ਯੋਗ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇਂ ਮੱਤ ਨੂੰ, ਵੇਦਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਮਣਾਂ ਦਾ ਮੱਤ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਮਣਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਡਾਇਵਰਟ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਜਿਵੇਂ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।

ਮੇਰਾ ਦਾਸ ਦਾ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਸਵਾਲ ਹੈ ਜੀ।ਕਿ

ਕੀ ਆਪ ਜੀ ਇਹ ਗੱਲ (ਜਾਂ ਸਵਾਲ) ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਕਿ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇਂ ਤੌਰ ਤੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ।
ਜੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ।ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜੀ ਨੇਂ ਖੁਦ ਆਪਣੀਂ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਇਹ ਲਿਖਿਆ (ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ) ਹੈ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਅਰਥ ਆਖਰੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀਂ ਵੀ (ਮੋਹਰ) ਹੈ।

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੋਹਰ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਮੈਂਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ ?

ਬਾਕੀ ਵਿਚਾਰ ਆਪ ਜੀ ਜੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਆਉਣ ਬਾਦ ਵਿਚ ਕਰਾਂ ਗੇ। ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੀ।

ਦਾਸ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ

ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ।
27th January 2016 9:07pm
Gravatar
TARANJIT S PARMAR (Nanaimo, Canada)
PLEASE EXPLAIN IF KIRPAN IS A RELIGIOUS SYMBOL OR WEAPON.THIS QUESTION IS FOR DR.IQBAL SINGH DHILLON AND S.BALDEV SINGH TORONTO.NO RUSH TO ANSWER,PLEASE TAKE YOUR TIME.THANK YOU
27th January 2016 7:44am
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਸ. ਤਰਨਜੀਤ ਸ. ਪਰਮਾਰ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਅਗਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਕੋਈ ਰਿਲੀਜਨ, ਮਜ਼ਹਬ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਸੀ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੇਵਲ ਇਕ ਮਾਨਵਵਾਦ ਦੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਰਪਾਨ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ (symbol) ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਅਤੇ ਇਹ ਇਕ ਹਥਿਆਰ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ/ਰਖਵਾਲੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ---- ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।
27th January 2016 3:20pm
Gravatar
TARANJIT S PARMAR (Nanaimo, Canada)
Dr Dhillon Sahib kirpan naal sabandt sawaal da sapasht te sidhe jawab vaaste aap ji dhanwaad.jaddon ton gurbani nu samaj ke padana shuru kita hai mere mann vich eh sawal vaar vaar uth riha si ke kirpan kade vi dharmik cihn nahi ho sakda kyon ke gurbani vich vaar vaar dhrmik chinna da khandan kita gia hai.Ek baar phir jawab den lai bahut bahut dhanwad.
27th January 2016 8:58pm
Gravatar
Gurdeep Singh Baaghi (Ambala, India)
ਡਾ ਢਿੱਲੋਂ ਸਾਹਿਬ ਤੁਹਾਡੇ ਇਕ ਲੇਖ "ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪਤਨ (ਕਿਸ਼ਤ ਪਹਿਲੀ)" ਵਿੱਚ ਦਰਹ ਵਿਚਾਰ ਹਨ ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ:---

ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪਤਨ

(ਕਿਸ਼ਤ ਪਹਿਲੀ)

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਕੋਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ ਭਾਵ ਰਿਲੀਜਨ (religion) ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਸੀ। ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਨਵਵਾਦ (humanism) ਦੀ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਸੀ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਅਰਸੇ ਤਕ ਪੂਰੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਚੱਲੀ। ਬੇਸ਼ਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਹਿਰਦ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਦੁੱਤੀ ਇਤਹਾਸ ਸਿਰਜ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ‘ਮਾਨਵਵਾਦ’ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲ ਉਦਾਹਰਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਅੰਤ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾਈ ਗਈ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਪਤਨ ਦੀ ਦਿਲਟੁੰਬਵੀਂ ਕਹਾਣੀ ਕਈ ਪੜਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪੜਾਅ ਤੇ ਵਾਪਰੀਆਂ ਮੰਦਭਾਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਨਮੱਤੀ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਤ ਲਿਖਤਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਸਲੀ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਹੁਣ ਮੈ ਅਪਣੀ ਰਾਯ ਦੇ ਰਹਿਆ ਹਾਂ:--
੧ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ ਨਹੀ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹਮਿਤ ਹੋਣਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ।
੨ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਬਦਲਾਵ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੂੰਸੀ "ਸੰਸਥਾਗਤ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ "ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ" ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
27th January 2016 12:58am
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਸ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਾਗੀ ਜੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਨੁਕਤਾ 1 ਸਬੰਧੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਖੇਚਲ ਕਰੋ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿੱਥੇ ਲਿਖੇ ਹਨ: '' ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ.....''। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਨੁਕਤਾ 2 ਬਾਰੇ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੀ ਪਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹੀ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।----ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੈਂ, ਚੰਡੀਗੜੵ।
27th January 2016 2:42am
Gravatar
Gurdeep Singh Baaghi (Ambala, India)
ਡਾ ਢਿੱਲੋਂ ਸਾਹਿਬ ਮੈ ਤੁਹਾਡੇ ਲੇਖ ਦਾ ਹੀ ਜਿਰਕ ਕੀਤਾ ਸੀ,
ਤੁਹਾਡੇ ਲੇਖ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਕਤਿ ਇਹ ਹੈ "ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਕੋਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ ਭਾਵ ਰਿਲੀਜਨ (religion) ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਸੀ। "

ਤੁਹਾਡੇ ਲੇਖ ਦਾ ਲਿੰਕ
http://www.sikhmarg.com/2015/1025-sikhi-lehar-1.html
27th January 2016 6:31am
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਸ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਾਗੀ ਜੀ, ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦ “ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ........” ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖੇ/ਕਹੇ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪ ਜੀ ਨੇ, ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੇਰੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਸਤਰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਲੇਖਣ-ਕਾਰਜ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ (ethics) ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਜੀ ਆਪਣੀ ਇਸ ਅਨਉਚਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੋ। ਆਪ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮੁਆਫੀ ਨਾ ਮੰਗੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਾਂਗਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੰਪਾਦਕ ਸਿਖਮਾਰਗ ਵੈਬਸਾਈਟ ਨੂੰ ਆਪ ਜੀ ਵਿਰੁਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਵਾਂਗਾ। ---- ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।
27th January 2016 3:08pm
Gravatar
Gurdeep Singh Baaghi (Ambala, India)
ਡਾ ਸਾਹਿਬ ਤੁਹਾਡਾ ਲੇਖ " ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪਤਨ
(ਕਿਸ਼ਤ ਪਹਿਲੀ)" ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਕਤਿ ਹੈ "ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਕੋਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ ਭਾਵ ਰਿਲੀਜਨ (religion) ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਸੀ।"

ਮੈ ਤੇ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡਾ ਲੇਖ ਹੀ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਰਖਿਆ ਹੈ, ਗੁੱਸਾ ਨ ਕਰੋ।
ਸ਼ਾਯਦ ਤੂੰਸੀ ਧਿਆਣ ਨਾਲ ਨਹੀ ਪੜ੍ਹੀਆ ਦੁਬਾਰਾ ਪੜ੍ਹ ਲੋ
http://www.sikhmarg.com/2015/1025-sikhi-lehar-1.html
27th January 2016 8:00pm
Gravatar
Dalvinder Singh Grewal (Ludhiana, India)
ਆਤੰਕ ਉਦਯੋਗ
ਡਾ: ਦਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੇਵਾਲ
ਜਦ ਹੋਇਆ ਆਤੰਕ ਉਦਯੋਗ .
ਮਾਨਵਤਾ ਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਭੋਗ[
ਕ੍ਨਿਧਰੇ ਤੁਰ ਗਈ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ,
ਧਰਮ ਲਈ ਬਲ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ .
ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਰਤ ਹਥਿਆਰ,
ਪਾਉਂਦੇ ਸੁਰਗ-ਹੂਰ ਦਾ ਚੋਗ.
ਹੋਵੇ ਕਿੰਜ ਸਰਬਤ ਦਾ ਭਲਾ,
ਜੀ ਜੀ ਨੂੰ ਅਹੰਮ ਰੋਗ.
ਖ੍ਨਿਚ-ਖੋਹੀ ਵ੍ਨਿਚ ਮਗਨ ਸਮਾਜ
ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਮਨ ਤੇ ਚੈਨ ਵਿਯੋਗ.
ਆਪਣ ਹ੍ਨਥੀਂ, ਆਪ ਸੰਭਾਲੋ,
ਗਰਕ ਗਿਆ ਜ੍ਨਗ ਕਿਸ ਦੇ ਯੋਗ.
ਘਰ ਘਰ ਵੰਡੋ ਪ੍ਰੇਮ ਸੁਨੇਹੜੇ,
ਬਦਲ ਦਵਾਈ ਕਰੋ ਅਰੋਗ.
ਗਿਆਨ ਵਧਾਓ, ਸ੍ਨਚ ਫੈਲਾਓ,
ਸੋਚ, ਸਮਝ ਹਥਿਆਰ ਅਮੋਘ.
26th January 2016 6:27pm
Gravatar
Baldev Singh (Firozepur, India)
ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਡਾ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ,

ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਮੱਤਭੇਦ ਹੋਣਾਂ ਤਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਹੀ ਹੈ ,ਕਿਉਂ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਤਾਂ ਸੈਕੜੇ ਹੀ, ਬਹੁਤ ਸਪਸ਼ਟ ਜਿਹੇ ਕਾਰਣ ਹਨ।

ਗੁਰਬਾਣੀਂ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ) ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ (ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀ) ਅਜੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਹੀ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿ ਸਕੇ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਜੋ ਫਲਸਫਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਭੇਦ , ਲੱਖ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਮਿਸਾਲ:- ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਇਕ ਮਕਾਨ (ਮਲਟੀ ਸਟੋਰੀ ਬਿਲਡਿੰਗ) ਦੀਆਂ ਜੇ ਪੰਜਾਹ ਮੰਜਿਲਾਂ ਹਨ। ਇਕ ਆਦਮੀਂ ਜਿਸ ਦਾ ਘਰ ਗਰਾਉਂਡ ਫਲੋਰ ਤੇ ਹੈ, ਆਪੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਣ ਉਹ ਪਹਿਲੀ, ਦੂਸਰੀ, ਤੀਸਰੀ, ਜਾਂ ਪੰਜਾਹਵੀ ਮੰਜਿਲ ਤੇ ਕਦੀ ਗਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਕਿ ਪੰਜਾਹਵੀ ਮੰਜਿਲ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਕੀ ਹੈ।ਬਸ ਏਨਾਂ ਜਰੂਰ ਸੁਣ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਇਸ ਬਿਲਡਿੰਗ (ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ) ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਹ ਮੰਜਿਲਾਂ ਹਨ।

ਅਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਜੇ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜਿਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਸ (ਅਪਾਂਗ) ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦਸ ਬਾਰਾਂ ਵਿਅੱਕਤੀ, ਜੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਊਪਰ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜਾਹ ਮੰਜਿਲਾਂ ਬਾਰੇ, (ਬਿਨਾਂ ਦੇਖੈ ਜਾਂ ਚੜ੍ਹੇ ਹੀ) ਆਪਣੇਂ ਅਨੁਭਵ ਬਾਰੇ ਜੇ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਂ ਆਪਣੀਂ ਦਲੀਲ ਤੇ ਅੱੜੇ ਵੀ ਰਹਿਣ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਝਗੜਾ ਹੋਣਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਹੈ।

ਪਰ ਆਪ ਜੀ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇਸ ਭੋਤਿਕ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਊਪਰਲੇ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਆਪ ਜੀ ਦੇ, ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੱਤ ਭੇਦ ਹਨ।

ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਜੀ?

ਇਕ ਗੱਲ ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੀ ਕਿ, ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ, ਬਹੁੱਤ ਸਾਰੀਆਂ, ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ ਜੀ (ਪਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਜਤਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਜਰੂਰ ਦੱਸਾਂ ਗਾ ਜੀ) ਥੋੜੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਹੁੱਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਹੀ ਹਨ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸੱਭ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ (ਸ਼ਾਇਦ ਆਪ ਜੀ ਵੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋਵੋ) ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਂ। ਨਹੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ।

ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਣ ਹੈ?

ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁੱਤ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਆਪ ਜੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਗੇ। ਪਰ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਕਦੇ ਜਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਿਰਫ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰ ਹੀ ਪਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸਾਰੇ। ਮੇਰੇ ਸਮੇਤ ਅਜੇਹੇ ਸੈਕੜੇ ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੀ ਹੋਣ ਗੇ।

ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਣ ਹੈ?

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲੇ (ਖਾਸ ਕਰ ਗਰੁੱਪ ਵਾਲੇ) ਕਈ ਸੱਜਣ ਐਸੇ ਵੀ ਹੋ ਸੱਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਾਂ ਹੋਣ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਚਾਰ ਪਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਗੇ।

ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਣ?

ਵੀਰ ਜੀ ਦਾਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਜੀ ਨੇਂ ਮੇਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਨਾਂ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਮੈਂ ਇਕ ਐਸੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵਣਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੀ, ਕੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਸੋਚ ਸੱਕਣ।ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਸਾਰਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਸਾਂਝਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਕੇ ਕੋਈ ਲਿਖਾਰੀ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਜੇ ਇਕ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਅਸਹਿਮਤੀ ਪਰਗਟ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੇਂ ਸਟੈਂਡ ਤੋਂ ਟੱਸ ਤੋਂ ਮੱਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਨਾਂ ਹੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਕੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਇਸ ਦਾ।

ਕੀ ਇਹ ਹੰਕਾਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਹੈ?

ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਦੀ ਬਿਲਕੱਲ ਵੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੀ, ਇਹ ਤਾਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਹੀ ਸਾਂਝੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਜੀ।

ਡਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇਸ ਵਿਚ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਪ ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋ ਜੀ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਅਗਰ ਆਪ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇਂ ਵਿਚਾਰ ਜੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰਣਾਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ, ਕੋਈ ਗਲਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ ਗਾ।

ਮੇਰੇ ਆਪਣੇਂ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ, ਇਹ ਹਨ ਜੀ, ਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ਲੱਖ ਆਕਾਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਤਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਕੇ ਲੱਖ ਪਾਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਵੀ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਸੇ ਪਸਾਰੇ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ aਹ ਪ੍ਰਭੁ ਕਿੱਡਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਕਿਨਾਂ ਪਾਸਾਰਾ ਹੈ।

ਪਾਤਾਲਾ ਪਾਤਾਲ ਲਖ ਆਗਾਸਾ ਆਗਾਸ ॥ ਓੜਕ ਓੜਕ ਭਾਲਿ ਥਕੇ ਵੇਦ ਕਹਨਿ ਇਕ ਵਾਤ ॥ ਸਹਸ ਅਠਾਰਹ ਕਹਨਿ ਕਤੇਬਾ ਅਸੁਲੂ ਇਕੁ ਧਾਤੁ ॥ ਲੇਖਾ ਹੋਇ ਤ ਲਿਖੀਐ ਲੇਖੈ ਹੋਇ ਵਿਣਾਸੁ ॥ ਨਾਨਕ ਵਡਾ ਆਖੀਐ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਆਪੁ ॥

ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਂ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਹੀ ਆਖਰੀ ਮੰਨ ਲੈਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਸ ਏਹੀ ਹੈ।

ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ
26th January 2016 6:06pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਸ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਆਪ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪੋਸਟ ਕੀਤੇ ਹੋਸਲਾ ਅਫ.ਜਾਈ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਲਈ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਹੈ ਜੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਨਤੀ ਕਥ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪ ਜੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੇਰਨਾਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖੀ/ਗੁਰਮੱਤ/ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਬੰਧੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਆਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤੁੱਛ ਬੁੱਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਲ ਸੰਖੇਪ ਹੋਵੇ (ਦੋ ਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ) ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਚੰਡੀਗੜੵ।
26th January 2016 8:47pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰ ਦੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਮੈਂ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ। ----ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਚੰਡੀਗੜੵ।
26th January 2016 8:56pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਨਿਵਾਸੀ ਸ. ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਇਕ ਪੋਸਟ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
“ਕੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ/ਕੌਮ ਹੈ ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਵੇਖਣ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ/ਕੌਮ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਵਿਚ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ । ਤੁਹਾਡੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ? ਵਿਚਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹੋਵਾਂਗਾ ।”
ਉਪਰੋਕਤ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਪਾਠਕਾਂ ਤੋਂ ਦੋ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਹਾਲੇ ਤਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਪਰੰਤੂ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ ਹੈ: “ਕੀ ਸਿਖ ਧਰਮ/ਕੌਮ ਹੈ ?” ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਉੱਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਗਲੇ ਨੌਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਸੰਪਰਦਾਈ ‘ਸਿਖ ਧਰਮ’ ਚਾਲੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਨਵਵਾਦ ਦੀ ਇਕ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲਾ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਾਖ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਸਿਖ ਧਰਮ’ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਵੀ ਤਰਕ-ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ‘ਸਿਖ’ ਇਕ ਕੌਮ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਕੋਈ ਫਿਰਕਾ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ‘ਏਕੁ ਪਿਤਾ ਏਕਸ ਕੇ ਹਮ ਬਾਰਿਕ ......’ ਅਤੇ ‘ਸਭੇ ਸਾਂਝੀਵਾਲ ਸਦਾਇਨਿ ......’ ਵਰਗੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵਿਚਾਰ-ਅਧੀਨ ਲਿਖਤ ਵਿਚਲਾ ਦੂਸਰਾ ਸਵਾਲ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ‘ਮਾਨਵਵਾਦ’ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਨਾਮ ਹੈ ‘ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਸਿਖ’ ਅਤੇ ‘ਸਿਖ ਧਰਮ’ ਜਾਂ ‘ਸਿਖ ਕੌਮ’ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਸੱਜਣਾ ਨੂੰ ‘ਸੰਪਰਦਾਈ ਸਿਖ’ ਕਹਿਣਾ ਉਚਿਤ ਰਹੇਗਾ।
ਜਿੱਥੋਂ ਤੀਕਰ ‘ਭੰਬਲਭੂਸੇ’ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਸੰਪਰਦਾਈ ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰਦੇ ਹੋਏ ‘ਸਿਖ ਧਰਮ’ ਦੇ ਨਾਮ ਥੱਲੇ ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਸਿਖ ਤਾਂ ਸੰਪਰਦਾਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ‘ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ (ਰਜਿ.)’ ਨਾਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ-ਦਫਤਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੰਪਰਦਾਈ ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵੀਰਾਂ-ਭੈਣਾ ਨੂੰ ਸਨਿਮਰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਣ।

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।
25th January 2016 7:01pm
Gravatar
Gurdeep Singh Baaghi (Ambala, India)
"ਸਿੱਖ ਇਕ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਧਰਮ ਨਹੀ ਹੈ" ਡਾ. ਡਿੱਲੋ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ। ਸਿਖੀ ਮਾਨਵਵਾਦ ਦਾ ਫਲਸਫਾ ਹੈ ਯਾ ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੋਣਾ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਫਲਸਫਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਗੰਠਨ ਹੀ ਅਹਮ ਭੁਮਿਕਾ ਨਿਭਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਡਾ ਡਿੱਲੋ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਗੇ ਕਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ "ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ" ਖੂਦ ਇਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਕੋਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ ਨਹੀ ਹੈ।

ਧਰਮ ਕਦੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਬਗੈਰ ਫੈਲ ਨਹੀ ਸਕਦਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਧਰਮਸਾਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਮੰਜੀਆ ਯਾ ਮਸੰਦ, ਇਹ ਸਬ ਇਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ "ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ" ਇਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹਿਆ ਹੈ।
ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਾਗੀ
26th January 2016 12:29am
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਸ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਾਗੀ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਉੱਪਰ ਆਈ ਪੋਸਟ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਹੈ। ਸ. ਬਾਗੀ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੂਕ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗ ਰਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਖੈਰ ! ਉਹ ‘ਸੰਸਥਾਗਤ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਹੋਰ ਟੂਕ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ “ਸਿੱਖੀ ਕੋਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ ਨਹੀ ਹੈ” । ਇਹ ਤਾਂ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ’ ਇਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇੱਥੇ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਲੀਜਨ (religion) ਜਾਂ ਮਜ਼ਹਬ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਤਰਜਮਾ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ‘ਧਰਮ’ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ‘ਧਰਮ’ ਤਾਂ ਨੈਤਿਕਤਾ (ethics/morality) ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਹੈ ਰਿਲੀਜਨ ਜਾਂ ਮਜ਼ਹਬ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਸਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਚਾਰ/ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ‘ਧਰਮ’ ਦੇ ਇਹੀ ਅਰਥ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਉੱਧਰ ਮਜ਼ਹਬ/ਰਿਲੀਜਨ ਸੰਸਥਾਗਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਪਰਦਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਦਾ ਹੀ ਕਰਾਮਾਤੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ, ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ, ਮਿਥਹਾਸ, ਊਚ-ਨੀਚ, ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ, ਨਫਰਤ ਆਦਿਕ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। । ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮਜ਼ਹਬ ਜਾਂ ਰਿਲੀਜਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ‘ਧਰਮ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ’, ‘ਇਸਾਈ ਧਰਮ’, ‘ਸਿਖ ਧਰਮ’ ਆਦਿਕ ਵਿਚ। ਅਸਲ ਵਿਚ ‘ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ’ ਦੀ ਬਜਾਇ ‘ਸੰਪਰਦਾਈ/ਸੰਸਥਾਗਤ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ’ ਅਤੇ ‘ਇਸਾਈ ਧਰਮ’ ਦੀ ਬਜਾਇ ‘ਸੰਪਰਦਾਈ/ਸੰਸਥਾਗਤ ਇਸਾਈ ਧਰਮ’ ਕਹਿਣਾ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਸਿਖ ਧਰਮ’ ਲਈ ਵੀ ‘ਸੰਪਰਦਾਈ/ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਿਖ ਧਰਮ’ ਕਹਿਣਾ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੋਕਾ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ‘ਸਿਖ ਧਰਮ’ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਔਗਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜੋ ਬਾਕੀ ਸੰਪਰਦਾਈ/ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ‘ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ’ ਵਿਚ।
ਸੋ ਸ. ਬਾਗੀ ਜੀ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਸਿੱਖੀ’ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ‘ਧਰਮ’, ‘ਸੰਸਥਾਗਤ’ ਅਤੇ ‘ਸੰਪਰਦਾਈ’ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਬੰਧੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਲੈਣ। ਬਾਕੀ, ਸਾਰੇ ਹੀ ਅਦਾਰੇ, ਲਹਿਰਾਂ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਦਿਕ ‘ਸੰਸਥਾਗਤ’ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ‘ਸੰਪਰਦਾਈ ਵੀ ਹੋਣ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਮਾਨਵਵਾਦ ਦੀ ਲਹਿਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਉਹ ‘ਸੰਪਰਦਾਈ’ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ‘ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ’ ਭਾਵ ਰਿਲੀਜਨ ਜਾਂ ਮਜ਼ਹਬ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸ. ਬਾਗੀ ਜੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ‘ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ (ਰਜਿ.)’ ਵੀ ਇਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਕੋਈ ‘ਸੰਪਰਦਾਈ’ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਚਾਰ ਕੇਵਲ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਗੁਰਮੱਤ (ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ) ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ‘ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ’ ਦੇ ਪਰਧਾਨ ਸ. ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜੀ ਚਲੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।
26th January 2016 4:08am
Page 47 of 51

Add Comment

* Required information
(never displayed)
 
Bold Italic Underline Strike Superscript Subscript Code PHP Quote Line Bullet Numeric Link Email Image Video
 
Smile Laugh Cool Shocked
 
5000
What is the next number: 10, 12, 14, ..?
 
Enter answer:
 
Remember my form inputs on this computer.
 
 
Powered by Commentics

.