.
ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਪੰਨਾ

This is your own page

ਸਭਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ। ਨਿੱਜੀ/ਜਾਤੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰੋ ਇਹਨਾ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬੈਨ/ਰੋਕ/ਬਲੌਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਰ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਯੂਨੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਜਾਓ। ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ-ਸੰਪਾਦਕ)

Comments (908)

Topic: Tuhada Apna
Sort
First < 4 5 6 7 8 > Last
Facebookdel.icio.usStumbleUponDiggGoogle+TwitterLinkedIn
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
ਮੀਨੁ ਪਕਰਿ ਫਾਂਕਿਓ ਅਰੁ ਕਾਟਿਓ ਰਾਂਧਿ ਕੀਓ ਬਹੁ ਬਾਨੀ ॥ ਖੰਡ ਖੰਡ ਕਰਿ ਭੋਜਨੁ ਕੀਨੋ ਤਊ ਨ ਬਿਸਰਿਓ ਪਾਨੀ ॥2॥

** ਜਿਸ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਕੱਟਕੇ ਕਈ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅੱਗ ਉੱੇਤੇ ਰਿੰਨ੍ਹਕੇ, ਭੋਜਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਵਿਸਰਦਾ। ਭਾਵ ਪੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ, ਆਪਣਾ ਆਸਤਵ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਯੂਦ ਵੀ (ਮੱਛੀ) ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਿਸਾਰਦੀ। ਰੱਬ ਜੀ ਸਾਡਾ ਪਿਆਰ ਵੀ ਠੀਕ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੈ।

ਆਪਨ ਬਾਪੈ ਨਾਹੀ ਕਿਸੀ ਕੋ ਭਾਵਨ ਕੋ ਹਰਿ ਰਾਜਾ ॥ ਮੋਹ ਪਟਲ ਸਭੁ ਜਗਤੁ ਬਿਆਪਿਓ ਭਗਤ ਨਹੀ ਸੰਤਾਪਾ ॥3॥

** ਰੱਬ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਬਾਪ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਬੇਟਾ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਬਾਪੂ ਹੀ ਕਹੇਗਾ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤਾਂ ਮੋਹ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਿਚ ਫੱਸੀ ਪਈ ਹੈ, ਪਰ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਝਮੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਭਾਵ ਭਗਤ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਚਕਰਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫੱਸਦੇ।

ਕਹਿ ਰਵਿਦਾਸ ਭਗਤਿ ਇਕ ਬਾਢੀ ਅਬ ਇਹ ਕਾ ਸਿਉ ਕਹੀਐ ॥ ਜਾ ਕਾਰਨਿ ਹਮ ਤੁਮ ਆਰਾਧੇ ਸੋ ਦੁਖੁ ਅਜਹੂ ਸਹੀਐ ॥4॥2॥

** ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਮਾਧੋ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ/ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਏਨਾ ਪਿਆਰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਹੁਣ ਕੀਹਨੂੰ ਕੀਹਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਫਿਰੀਏ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਖਾਤਰ/ਪਿਆਰ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਜਿਹੜੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ/ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਦੁੱਖ/ ਤਕਲੀਫ਼ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜੇ ਵੀ ਤੱਕ ਸਹਿਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

### ਭਾਵ ਬਾਬਾ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਹੀ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ/ ਮਾਧੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਦੂਰੀ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮਨ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਮਿੱਕਤਾ ਦੀ ਵਿੱਥ ਦੀ ਦੂਰੀ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਜਾਚਨਾ ਹੈ।

#### ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ ਹੀ ੳੇੁਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਲੀਕਾ ਹੈ।

#### ‘ਗੁਰਬਾਣੀ’ ਗਿਆਨ-ਵਿਚਾਰ ਹੀ, ਉਹ ਰੱਬੀ-ਕਿਰਪਾ ਹੈ, ਰੱਬੀ-ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਮਤਲਭ ਹੈ, ਰੱਬੀ-ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਣਾ ਕਰਨਾ:
ਰੱਬੀ-ਗੁਣ ਹਨ:

(ਸੱਚ, ਪਿਆਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਵਿਤੱਰਤਾ, ਨਿੱਮਰਤਾ, ਕੋਮਲਤਾ, ਦਇਆਲਤਾ, ਸਬਰ, ਸੰਤੋਖ, ਹਲੀਮੀ, ਨਿਰਭਉਤਾ, ਨਿਰਵੈਰਤਾ, ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ, ਪਰਉਪਕਾਰਤਾ ……………) ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਣ ਹਨ।
ਤੇਰੇ ਕਵਣੁ ਕਵਣੁ ਗੁਣੁ ਕਹਿ ਕਹਿ ਗਾਵਾਂ ਤੂੰ ਸਾਹਿਬ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨਾ …

ਸੋ ਗੁਰਬਾਣੀ-ਗਿਆਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਾਗਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੇਹ ਹੈ ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ ਦੇ ਰੱਬੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ।

## ਰੱਬੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਪਰੈਕਟੀਕਲੀ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਣਾ ਕਰਨਾ। ਆਪਣੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਕੰਮਾਂਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਰੱਬੀ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸੁਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ।

** ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਬੋਲ-ਚਾਲ, ਵਰਤ-ਵਰਤਾਰਾ, ਲੈਣ-ਦੇਣ, ਰਹਿਣ-ਬਹਿਣ-ਸਹਿਣ-ਕਹਿਣ, ਭਾਵ ਕੀ ਹਰ ਵਕਤ, ਹਰ ਪਲ ਇਹਨਾਂ ਰੱਬੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਸਿਮਰਨ ਹੈ।
ਇਹੀ ਪਰੈਕਟੀਕਲੀ ਜੀਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਜਪਣਾ ਹੈ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਗਾਉਂਣਾ ਹੈ, ਧਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਸਿਮਰਨਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ, ……………

### ਹੱਥ ਕਾਰ ਵੱਲ……ਚਿੱਤ ਯਾਰ ਵੱਲ (ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ) ।

ਧੰਨਵਾਧ।
ਭੁੱਲ ਚੁੱਲ ਲਈ ਖਿਮਾ ਕਰਨਾ।

ਇੰਜ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ
ਸਿੱਡਨੀ (ਅਸਟਰੇਲੀਆ)
13th November 2017 1:26am
Gravatar
harjit singh (kapurthala, India)
ਬਹੁਤ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਵੀਰ ਜੀ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਰਥ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ।
30th November 2017 3:13pm
Gravatar
Baldev singh toronto (brampton ont, Canada)
vIr hrjIq isMG jI ies sbd dy ArQ myry vlo kIqI inmwxI ijhI koiSS qihq, qIjI lVI dy lyKW iv`c myry nwm qy kilk krky “Awpny CUtn kau jqn krau]” qy jwky dyK skdy ho skdw hY quhwfI mdd ho sky[

ਵੀਰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ ਸਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਮੇਰੇ ਵਲੋ ਕੀਤੀ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ, ਤੀਜੀ ਲੜੀ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰਕੇਆਪਨੇ ਛੂਟਨ ਕਉ ਜਤਨ ਕਰਉ॥” ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਹੋ ਸਕੇ।

19th November 2017 7:17pm
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
***** Veer Baldev Singh Jio ..... I have just converted your article fonts... It was not properly readable... Excuse me for taking my own decision for your written information.. Thanks

ਵੀਰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ ਸਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਮੇਰੇ ਵਲੋ ਕੀਤੀ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ, ਤੀਜੀ ਲੜੀ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰਕੇ “ਆਪਨੇ ਛੂਟਨ ਕਉ ਜਤਨ ਕਰਉ॥” ਤੇ ਜਾਕੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਹੋ ਸਕੇ।
20th November 2017 12:18am
Gravatar
harjit singh (kapurthala, India)
ਧੰਨਵਾਦ ਵੀਰ ਜੀ, ਮੈ ਤੁਹਾਡਾ ਲੇਖ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਿਆ ।
30th November 2017 3:15pm
Gravatar
NARENDRA PAL SINGH SALUJA (raipur c g, India)
ਮੰਤਰ ਰੋਗ ਕਾ ਨਿਵਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਨੇ ਅਪਨੀ ਏਕ ਪੁਸਤਕ ਮੇ ਏਕ ਮਂਤ੍ਰ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਲਿਖਾ ਕਿ ਇਸਕਾ ਜਪ ਕਰਨੇ ਸੇ ਆਦਮੀ ਸਭੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਬਿਮਾਰਿਯੋਂ ਸੇ ਮੁੱਕਤ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ ਯਹ ਬਾਤ ਏਕ ਜਰਮਨ ਜਰਨਲਿਸ਼ਟ ਨੇ ਪੜੀ ਔਰ ਉਛਲ ਪੜਾ ਉਸਨੇ ਸੋਚਾ.... ਯਹ ਆਦਮੀ ਜਿਨਿਯਸ਼ ਹੈ। ਜਿਸਨੇ ਇਤਨੀ ਬੜੀ ਇਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦੀ ਦੁਨਿਯਾ ਭੀ ਪਾਗਲ ਹੈ...ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਕਿਸ ਕੋ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇਤੀ ਹੈ... ਯਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਤੋ ਇਸ ਡਾ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਕੋ ਦੇਨਾ ਚਾਹਿਏ ਸਾਰੀ ਬਿਮਾਰਿਯਾਂ ਏਕ ਝਟਕੇ ਮੇ ਖਤਮ
ਉਸੇ ਸ਼ਕ ਕੀ ਕੋਯਿ ਗੁੰਜਾਇਸ ਨਹੀਂ ਲਗੀ ਚੂੰਕਿ ਸ਼ਿਵਾਨਂਦ ਏਕ ਕਵਾਲਿਫਇਡ ਡਾਕਟਰ ਥਾ....ਸੋ ਐਸਾ ਆਦਮੀ ਜਬ ਆਧਿਯਾਤਮ ਮੇ ੳਤਰੇਗਾ ਤੋ ਤਥੱਯ ਕੇ ਸਾਥ ਹੀ ਬੋਲੇਗਾ।
ਅਬ ਉਸ ਬੇਚਾਰੇ ਕੋ ਕਿਆ ਪਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਮੇ ਐਸੇ ਬੋਲਨੇ ਵਾਲੇ ਗਲੀ ਗਲੀ ਮੇਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੇਂ...ਕਿਯਾ ਡਾਕਟਰ ਔਰ ਕਿਯਾ ਇਂਜਿਨਿਯਰ...ਯਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪੜੇ ਲਿਖੇ ਪਾਗਲ ਬਸਤੇ ਹੈਂ... ਵਿਗਯਾਨ ਪਢ ਲਿਯਾ ਹੈ ਪਰ ਵਿਗਯਾਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸਟੀਕੋਣ ਕਿਸੀ ਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਅੰਤਤਹ ਵੋ ਜਰਨਲਿਸਟ ਭਾਰਤ ਆਯਾ ਔਰ ਢੁੰਢਤਾ ਢੁੰਢਤਾ ਡਾ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਗਯਾ। ਉਸੇ ਵਹਾਂ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਕਾ ਚੇਲਾ ਮਿਲਾ ਉਸਨੇ ਬਤਾਯਾ ਕਿ ਗੁਰੂਜੀ ਬੀਮਾਰ ਹੈ ਸੋ ਅਭੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਤੇ ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਬਾਦ ਆਨਾ।
ਵੋ ਜਰਨਲਿਸ਼ਟ ਹੈਰਾਨ ਰਹ ਗਯਾ ਉਸਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਖੁਦ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਨੇ ਲਿਖਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਤਰ ਸੇ ਸਾਰੀ ਬਿਮਾਰਿਯਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ ਤੋ ਵੋ ਜਾਪ ਕਰਕੇ ਠੀਕ ਕਿਯੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਤੇ ? ਅਬ ਚੇਲਾ ਬੇਚਾਰਾ ਕਿਯਾ ਬੋਲਤਾ ਅਸਲਿਯਤ ਤੋ ਸਭੀ ਕੋ ਪਤਾ ਹੈ । ਅਸਲ ਧੰਧਾ ਕੁਛ ਔਰ ਹੋਤਾ ਹੈ ਯੇ ਤੋ ਦਿਖਾਵੇ ਕੇ ਬੋਲ ਵਚਨ ਹੈ। ਖੈਰ ਚੇਲੇ ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਰੀ ਬਾਤ ਬਤਾ ਦੀ ਕਿ ਐਸਾ ਕਹਤੇ ਤੋ ਹੈ ਪਰ ਹੋਤਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਵੋ ਬੇਚਾਰਾ ਜਰਨਲਿਸ਼ਟ ਆਵਾਕ ਰਹ ਗਯਾ...ਇਤਨਾ ਬੜਾ ਧੋਖਾ
ਚਲਦਾ
8th November 2017 4:22am
Gravatar
NARENDRA PAL SINGH SALUJA (raipur c g, India)
ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਅਉਖਦੁ ਨਾਮੁ ॥
ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਅਉਖਦੁ (.........)ਨਾਮੁ (.........)॥

ਸਵਾਲ ਯਹ ੳਠਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਰ ਸਾਰੇ ਰੋਗੋਂ ਕੀ ਔਸਧਿ(ਦਵਾ ) ਨਾਮੁ ਹੈ ਤੋ ਹਮ ਡਾਕਟਰ ਕੇ ਪਾਸ ਕਿਯੋਂ ਜਾਤੇ ਹੈ ?........... ਕੇਵਲ ਨਾਮੁ ਜਪ ਲੇਵੇਂ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਅਪਨੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੇਂ।................ ਪਰੰਤੁ ਐਸਾ ਹੋਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਤੋ ਕਿਯਾ ਯਹ ਭੀ ਉਪਰੋਕਤ ਮੰਤ੍ਰ ਕੀ ਤਰਹ ਹੀ ਹੈ ? ਨਹੀਂ ਯਹ ਉਪਰੋਕਤ ਮੰਤ੍ਰ ਕੀ ਤਰਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਸਮੇ ਅਬ ਅਉਖਦੁ ਔਰ ਨਾਮੁ ਕੇ ਔਕੜ ਕੀ ਮਾਤਰਾ ਪਰ ਧਿਆਨ ਦੀਜਿਯੇ ਫਾਰਮੁਲਾ ਲਗਾਯੇਂ ਅਉਖਦੁ ਕਾ ਅਰਥ ਹੋਤਾ ਹੈ ਸੰਸਾਰ ਕੀ ਸਾਰੀ ਅਲਗ ਅਲਗ ਔਸਧਿਯਾਂ
ਨਾਮੁ ਕਾ ਅਰਥ ਹੋਤਾ ਹੈ
ਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਪਦਾਰਥੁ ਨਾਮੁ ਹੈ ਹਰਿ ਨਾਮੋ ਦੇਇ ਦ੍ਰਿੜਾਇ ॥ {ਪੰਨਾ 759}
ਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਪਦਾਰਥੁ ਨਾਮੁ ਹੈ
ਗੁਰ ਕਾ ਸਾਰਾ ਅਲਗ ਅਲਗ ਗਿਯਾਨ ਰੁਪੀ ਸਾਰੇ ਅਲਗ ਅਲਗ ਪਦਾਰਥ ਅਲਗ ਅਲਗ ਨਾਮ ਹੈ
ਹਰਿ ਨਾਮੋ ਦੇਇ ਦ੍ਰਿੜਾਇ ॥ ਹਰ ਅਲਗ ਨਾਮ ਕੋ ਹਰ ਅਲਗ ਕੋ ਦ੍ਰਿੜ (ਦ੍ਰਿੜਾਇ )ਮਜਬੂਤ ਅਲਗ ਅਲਗ( ਦੇਇ) ਕਰਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਵਾਕਯ
ਸਾਰੇ ਰੋਗੋ ਮੇ ਸੰਸਾਰ ਕੀ ਸਾਰੀ ਅਲਗ ਅਲਗ ਔਸਧਿਯਾਂ ਕੇ ਗੁਰ ਕੇ ਅਲਗ ਅਲਗ ਗਿਯਾਨ ਕੇ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਅਲਗ ਵਯਕਤੀ ਕੇ ਰੋਗ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਲਗ ਅਲਗ ਦੀ ਜਾਨੀ ਹੈ
ਯਹਾਂ ਪਰ ਅਲਗ ਅਲਗ ਔਸਧਿ ਕਾ ਅਲਗ ਅਲਗ ਰੋਗ ਕੇ ਸਾਥ ਮੇਲ ( combination ) ਹੈ ।
ਹਰ ਅਲਗ ਔਸਧਿ ਕੇ ਗੁਰ ਕਾ ਅਲਗ ਅਲਗ ਗਿਯਾਨ ਰੁਪੀ ਅਲਗ ਅਲਗ ਪਦਾਰਥ ਅਲਗ ਅਲਗ ਨਾਮ ਹੈ।
ਹਰ ਅਲਗ ਵਯਕਤੀ ਨੇ ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ ਰੋਗ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਅਲਗ ਔਸਧਿ ਲੇਨੀ ਹੈ ।
ਮਤਲਬ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਕੋ ਜਪਨਾ ਨਹੀਂ ਉਸਕਾ ਅਲਗ ਅਲਗ ਪਾਲਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ।
ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਅਉਖਦੁ ਨਾਮੁ ॥
ਹਰ ਅਲਗ ਰੋਗ ਵਿਚ ਹਰ ਅਲਗ ਅਉਖਦ ਦੇ ਹੈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਾਮ
ਹਰ ਅਲਗ ਅਉਖਦ ਦਾ ਹਰ ਅਲਗ ਰੋਗ ਵਿਚ ਹੈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਾਮ
ਹਰ ਅਲਗ ਅਉਖਦ ਦਾ ਹਰ ਅਲਗ ਰੋਗ ਵਿਚ ਰਾਹੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਯੇਗਾ
ਮੁਖ ਤੋ ਅਪਨੇ ਆਪ ਹਰਿ ਹਰਿ ੳਚਰ ਜਾਯੇਗਾ ।
ਮੈ ਮੂਰਖ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪੁ ਪੜਿਆ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 163-164}
ਪਰਤੁੰ ਮੈ ਮੁਰਖ ਉਸ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪੁ ਨੂੰ ਪੜ ਤੋਤਾ ਰਟੰਨ ਕਰਿਆ
ਹਰ ਵੱਖ ਨੇ ਹਰ ਵੱਖ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ ਹਰਿ ਹਰਿ।
ਹਰ ਵੱਖ ਦਾ ਜਦ ਹਰ ਵੱਖ ਪਾਲਨ ਕਰੇਗਾ
ਮੁਖ ਤੋ ਅਪਨੇ ਆਪ ਹਰਿ ਹਰਿ ਉਚਰ ਜਾਯੇਗਾ ।
ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਅਉਖਦੁ(...*....) ....ਨਾਮੁ...... (.....*......) ॥
............................. ਸਾਰੀ ....... *..................... *..........ਗੁਰ ...........।
.............................ਅਲਗ........*.................... *.......... ਕਾ ...........।
............................. ਅਲਗ....... *.................... *......... ਅਲਗ........।
............................. ਔ .......... *..................... *...........ਅਲਗ..........।
............................. ਸ਼............*...................... *............ਗਿ.............।
.............................ਧਿ...........* ......................*............ਆ..............।
............................. ਆਂ...........* .......................*............ਨ................।
.............................ਅਨੰਤ........*........................*........ਅਨੰਤ.............।
............................ ਤਕ...........*.....................*.........ਤਕ.................।
.............................ਕੇ............*.......................*....................ਕਾ ਮੇਲ ਹੈ।
8th November 2017 4:39am
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਮਾਨਵਵਾਦ
ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ’ ਵੱਲੋਂ ਫੇਸਬੁਕ ਅਤੇ ਵੈਬਸਾਈਟ ‘ਸਿਖਮਾਰਗ’ ਉੱਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅੱਗੇ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਦੋ ਨੁਕਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸਬੰਧੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਮੰਗੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਨੁਕਤੇ ਹਨ
1. ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਉੱਤੇ ਕਿੰਤੂ-ਪਰੰਤੂ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਕਿਉਂ ਭੜਕ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਪਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ?
2. ਅਜਿਹੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਵਹਾਰ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ?

ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਫੇਸਬੁਕ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਠੋਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਸਿਖਮਾਰਗ ਵੈਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਇਕ ਉੱਤਰ ਪਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ‘ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ’ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ‘ ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ ’ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵੱਡੇ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਤੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਜ਼ਹਬ/religion ਚਾਲੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਨਵਵਾਦ ਦੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ‘ਸਿਖ ਧਰਮ’ ਨਾਮ ਦੇ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ ਦੀ ਇਕ ਵੰਨਗੀ (branch) ਹੀ ਪਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ‘ਧਾਰਮਿਕ’ ਰਹਿਤ-ਬਹਿਤ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤਰਕ (logic) ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਯੋਗ (justifiable) ਸਿੱਧ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿੰਤੂ-ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਝੱਟ ਹੀ ਭੜਕ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹਲ ਇਸ ਵਿਚ ਹੈ ਕਿ ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ।

Iqbal Singh Dhillon
President
Nanak Mission, India
7th November 2017 6:36pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਮਾਨਵਵਾਦ
ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਸਬੰਧੀ ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ
ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਮਾੜਾ-ਮੋਟਾ ਵੀ ਕਿੰਤੂ-ਪਰੰਤੂ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਝੱਟ ਹੀ ਭੜਕ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਮੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਪਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਾਲੀ-ਗਲੋਚ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ-ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਵਾਪਰਦਾ ਆਮ ਹੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸੱਜਣ ਉਂਜ ਪੱਕੇ ‘ ਸਿਖ ’ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਵਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਆਪਣੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਚ ਉਹ ਗੁਰਬਾਣੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਦਰਜ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਸਬੰਧੀ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ “ਮਿਠਤੁ ਨੀਵੀਂ ਨਾਨਕਾ ਗੁਣ ਚੰਗਿਆਈਆ ਤਤੁ ॥” (ਪੰਨਾਂ 470), “ਨਾਨਕ ਫਿਕੈ ਬੋਲਿਐ ਤਨੁ ਮਨੁ ਫਿਕਾ ਹੋਇ ॥” (ਪੰਨਾਂ 473), “ਫਰੀਦਾ ਬੁਰੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਿ ਗੁਸਾ ਮਨਿ ਨ ਹਢਾਇ ॥” ( ਪੰਨਾਂ 1382), “ ਇਕ ਫਿਕਾ ਨ ਗਾਲਾਇ ਸਭਨਾ ਮੈ ਸਚਾ ਧਣੀ ॥ ” ( ਪੰਨਾਂ 1384) ਆਦਿਕ।
ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਈ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਫੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ/ਸੁਝਾਵ/ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੇਠਾਂ Reply ਵਾਲੇ ਖਾਨੇ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾਲਤਾ ਕਰਨ। ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨੁਕਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ:
1. ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਉੱਤੇ ਕਿੰਤੂ-ਪਰੰਤੂ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਕਿਉਂ ਭੜਕ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਪਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ?
2. ਅਜਿਹੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਵਹਾਰ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ?
ਵਿਚਾਰ/ਕੁਮੈਂਟ/ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਭੇਜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਕੇਵਲ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਹੀ ਪਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਵਿਚਾਰ/ਕੁਮੈਂਟਸ/ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸਭਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।
ਪਰਾਪਤ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰਾਂ/ਕੁਮੈਂਟਸ/ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਸਬੰਧੀ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ‘ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ’ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
Nanak Mission, INDIA
31st October 2017 10:11pm
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
***** 1. ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਉੱਤੇ ਕਿੰਤੂ-ਪਰੰਤੂ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਕਿਉਂ ਭੜਕ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਪਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ?
ਗੁਰਬਾਣੀ ਫ਼ੁਰਮਾਨ ਹੈ।
“ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਜੋਤਿ ਤੁਮਾਰੀ ਤੇਰਾ ਰੂਪੁ ਕਿਨੇਹਾ ॥
ਇਕਤੁ ਰੂਪਿ ਫਿਰਹਿ ਪਰਛੰਨਾ ਕੋਇ ਨ ਕਿਸ ਹੀ ਜੇਹਾ ॥2॥”

ਮ 1॥ਪੰ 596 ॥

#### ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਇਨਾਤ ਵਿਚ ਕੁੱਦਰਤ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਇੰਦਰੇ ਇਕੋ-ਜਿਹੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ਕਲੋ-ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਖਰੇਵਾਂ ਹੈ।
ਕੋਈ ਦੋ ਮਨੁੱਖ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਟਵਿੰਨ ਕਹਿਲਉਂਣ ਵਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ 19-21 ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ।

**** ਠੀਕ, ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਦੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰਕੇ/ਸੋਚ ਕਰਕੇ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਸੱਭ ਦੇ ਵਿਚਾਰ/ਸੋਚ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ (ਬੱਚਾ, ਜਵਾਨ, ਬੁੱਢਾ) ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਤਹਿ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਦਰਤ ਨੇ ਰੱਬੀ-ਗੁਣ ((((ਸੱਚ, ਪਿਆਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਵਿਤੱਰਤਾ, ਸਬਰ, ਸੰਤੋਖ, ਹਲੀਮੀ, ਕੋਮਲਤਾ, ਦਇਆਲਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸਹਿਜਤਾ, ਨਿਰਭਉਤਾ, ਨਿਰਵੈਰਤਾ, ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ, ਪਰਉਪਕਾਰਤਾ … “ਤੇਰੇ ਕਵਨ ਕਵਨ ਗੁਣ ਕਹਿ ਕਹਿ ਗਾਵਾ ਤੂ ਸਾਹਿਬ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨਾ ॥” ਮ 4॥ ਪੰ 735॥)))))
ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਰੱਬੀ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਸੀਂ ਘੱਟ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ (ਹਾਂ, ਸ਼ਾਇਦ ਕਦੇ-ਕਦਾਂਈ), ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੋਰਾਨ ਸਾਡੇ ਬਣੇ ਸੰਸਕਾਰ ਭਾਵ (ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਤਰੀਕਿਆਂ/ ਵਸੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆਨ, ਲਈ ਗਈ ਇੰਨਫਰਮੇਂਸ਼ਨ) ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਦੋ ਮਨੁੱਖ/ਇਨਸਾਨ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ/ਸੋਚ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰਕ ਮੱਤ-ਭੇਦ ਤਾਂ ਰਹਿਣੇ ਹੀ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਾਹੇ ਉਹ ਛੋਟੇ ਹੋਣ। ਸੂਖਸ਼ਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਾਡੇ ਆਪਸੀ ਮੱਤ ਭੇਦਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

*** ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਹੰਕਾਰ, ਇਹ ਕੁੱਦਰਤੀ ਗੁਣ/ਤੋਹਫ਼ੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ/ਕੁਦਰੱਤ ਵਲੋਂ ਇਨਸਾਨ/ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਅੰਦਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
%%%% ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਵਰਤੋਂ, …… ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸਦਾਚਾਰੀ, ਉੱਚੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੌਜ਼ੇਟਿਵ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
%%%% ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ, …… ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਬੁਰਾਚਾਰੀ, ਡਿੱਗੇ/ਨੀਵੇਂ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਨੇਗੈਟਿਵ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।

##### ਕਦੇ ਵੀ ਦੋ ਮਨੁੱਖਾ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦੇ ਉਪਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋ ਰਹੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਵਿਚਾਰ-ਵਿਟਾਂਦਰੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚਲ ਰਹੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਦਿੱਖ ਅਸਰ ਵੀ ਸਾਡੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ, ਗੱਲਬਾਤ ਉਪਰ ਪੈਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਅਸਰ ਦੇ ਭਾਵ ਕਈ ਵਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬੋਲਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

*** ਈਗੋ/ਹਉਂਮੈ/ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਂਟ-ਛਾਂਟ, ਕਿੰਤੂ-ਪ੍ਰੰਤੂ, ਟੀਕਾ-ਟਿਪਨੀ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।


##### ਆਪਣੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਉੱਤੇ ਕਿੰਤੂ-ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੋ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭੁੱੜਕਨ ਅਤੇ ਮੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ … ਸਹਿਜਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਪੱਰਪੱਕਤਾ, ਸੁਨਣ ਦਾ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ।

## 1. ਉਪਰਲੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਰਜ਼ੀ ਨਾਂ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦੇ ਹਾਂ ……
…… ਆਰਜ਼ੀ ਨਾਂ ਹੈ -------- ਅੱਖੜ।

**** ਅੱਖੜ ਕਿਸਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਲਾਲਨ-ਪਾਲਨ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਮਹੌਲ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਹੂੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੀਵਾਰਕ ਮਸਲੇ ਉਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।
ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਦਾ ਹਰ ਮੈਂਬਰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਨਵਾਉਂਣਾ ਚਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਖੜ ਕਿਸਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਵਾਰਕ-ਵਿਰਸੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਮਸਲੇ ਉੱਪਰ ਡੂੰਗੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਹਰ ਵਕਤ ਬੋਲਬਾਣੀ ਵਿਚ ਅੱਖੜਪੁਣਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

**** 2. ਅੱਖੜ ਕਿਸਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਨੋਵਿਰਤੀ ਕੁੱਝ ਸਿੱਖਨ ਦੀ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮੰਨਕੇ, ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਮਨਵਾਉਂਣ ਦੀ ਜਿੱਦ ਦੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

***** 3. ਅੱਖੜ ਕਿਸਮ ਲੋਕਾਂ ਈਗੋ/ਹਉਮੈਂ/ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਮਾਦਾ ਜਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵੀ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।

****** 4. ਅੱਖੜਾਂ ਵਿਚ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ।

**** 5. ਅੱਖੜਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖਣ-ਸਿਖਾਉਂਣ ਦਾ ਮਾਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ।

** ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨ ਲਿਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ “ਗਿਆਨ” ਦੀ ਘਾਟ ਜਿਥੇ ਹੋਵੇਗੀ,
ਉਥੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿੱਤੀ ਬਨਣ ਦੇ ਚਾਨਸ ਬਣੇ ਹੀ ਰਹਿਣੇ ਹਨ। Continued on next page ..... Eng Darshan Singh Khalsa
5th November 2017 9:39pm
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
2. ਅਜਿਹੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਵਹਾਰ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ?

%%%%%%%
ਵੀਰ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀਉ,
ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿੱਤੀ ਦੇ ਬਾਰੇ/ਸਥਿੱਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ, ਦੂਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇਨਸਾਨ/ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ/ਸਮਝਦੇ,
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਤਾਂ ਬਦਲਾਅ ਲੈਕੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਾਂ,
ਪਰ, ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਸਿਵਾ,
ਦੂਜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ।
ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸਕਦੇ।
ਉਸਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ।
ਉਸਨੂੰ ਸਹੀ/ਗਲਤ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾ ਸਕਦੇ।

**** ਇਹ ਉਸ ਇਨਸਾਨ/ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਿਜ਼ੀ ਫੈਸਲਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਥਿੱਤੀ ਵਿਚ ਕੀ ਕਰਨਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ ਬਾਈ ਫ਼ੋਰਸ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਨਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਥੋਪ ਸਕਦੇ।
** ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਅਜ਼ਾਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ।

****
ਹਾਂ !! ਜੋ ਆਪਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ …
ਅਗਰ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਅਗਰ ਚਾਹੇ ……… ਤਾਂ
ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਪਰ ਬਜਿੱਦ ਨਾ ਹੋਈਏ ਕਿ ਉਹ ਦੂਸਰਾ ਸਾਡੀ ਹੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਕਰੇ।

ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਡੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਮੰਨਣਾ ਦੂਜੇ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ।

ਸੋ ਅੱਖੜ ਸੁਬਾੳੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾਉਂਣਾ ਤਾਂ ਨਾ ਮੁੰਮਕਿੰਨ ਹੈ ……………
ਹਾਂ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਮੁਤਾਬਿਕ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਹੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਮੰਨਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਮੰਨਣਾ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ।

ਫਰੀਦਾ ਬੁਰੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਿ ਗੁਸਾ ਮਨਿ ਨ ਹਢਾਇ ॥
ਦੇਹੀ ਰੋਗੁ ਨ ਲਗਈ ਪਲੈ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਪਾਇ ॥78॥
ਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ॥ ਪੰ 1381॥

ਜਦ ਵੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਸੂਖਸ਼ਮ ਹਉਂਮੈਂ/ਈਗੋ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਚੁੱਕਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਭੜਕਦੀ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਸਮਝਨਾ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ

ਇਸ ਮਨੁੱਖਾ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਹਰ ਜਿਉਂਦਾ-ਜਾਗਦਾ ਇਨਸਾਨ/ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ 100% ਸਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਅਤੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹੋ ਸਕਦਾ ਉਸ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੁਆਰਾਂ ਲਏ ਗਏ ਫ਼ੈਸਲੇ ਸਾਨੂੰ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਪਸੰਦ ਹੋਣ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਗਲਤ ਹੀ ਕਹਾਂਗੇ।

ਪਰ ਉਸ ਪ੍ਰਾਣੀ ਲਈ ਉਸਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪੂਰੇ ਸਹੀ ਹਨ।

###### ਸੋ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ-ਰਸ ਹੋਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਤਾਲ-ਮੇਲ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੋਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਰੋਲ ਹੈ।
ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ-ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਬਿਰਤੀ ਸਿਰਜਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਦੋਂਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਗਲਤੀ ਮੈਥੌਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਗਿਆਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਦੋਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਧ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਦੀ ਕੋਈ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਦਾ ਵੀ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਵਿਚ ਜਰੂਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂਹੀ ਕਿਸੇ ਸੁਚੱਜੇ ਅਤੇ ਸੁਖਾਂਵੇ ਮੁਕਾਮ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਗਰ ਰੱਬੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰੱਖਕੇ, ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ/ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

##### ਗੁਰਬਾਣੀ ਇਸੁ ਜਗ ਮਹਿ ਚਾਨਣੁ ਕਰਮਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਏ ॥1॥ ਮ 3॥ ਪੰ 67॥

ਥਾਲ ਹੀਰਿਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੈ,
ਹੰਸਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣੀ ਹੈ,
ਕਾਗਾਂ/ਕਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਲੱਭਣੀ ਹੈ।
ਮਰਜ਼ੀ ਹਰ ਇਨਸਾਨ/ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਹੈ।

ਧੰਨਵਾਧ।
ਇੰਜ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ।
ਸਿੱਡਨੀ (ਅਸਟਰੇਲੀਆ)
5th November 2017 9:42pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਇੰਜ. ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਜੀ, ਆਪ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਉੱਪਰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਉੱਤਰ ਲਈ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ ਹੈ ਜੀ।

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।
7th November 2017 1:59am
Gravatar
Harjit Singh (kapurthala, India)
ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਜੋ ਕਲ ਰਾਤ ਤੋਂ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾਲਤਾ ਕਰਣੀ ।

ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੱਬ ਸਭ ਵੇਖਦਾ ਹੈ । ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਇਸੇ ਤੇ ਹੀ ਹੈ, ਕਿ ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਜਾਂ ਯੋਧਾ, ਧਰਮੀ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਜੁਲਮ ਹੁੰਦਾ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਿਧੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਲੜਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸ ਜੁਲਮ ਵਿਰੁਧ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਜੁਲਮ ਖਿਲਾਫ ਲੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਐਨੇ ਜੁਲਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੁੱਪ ਕਿਵੇ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੇ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ । ਇਕ ਇਨਸਾਨ ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਰੱਬ ਕਿਉ ਨਹੀਂ ।

ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਣਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ ? ਧੰਨਵਾਦ
30th October 2017 3:03pm
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
ਸਿੱਖੀ ਵਿਚ ‘ਗੁਰਮੱਤ-ਸਿਧਾਂਤ’ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ‘ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ’ (ਰੱਬ) ਬਾਰੇ ਗੁਰਮੱਤ ਫਲਸਫਾ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

**** ਰੂਪੁ ਨ ਰੇਖ ਨ ਰੰਗੁ ਕਿਛੁ ਤ੍ਰਿਹੁ ਗੁਣ ਤੇ ਪ੍ਰਭ ਭਿੰਨ॥ਮ 5॥ ਪੰ 283॥

****** ਸੋ ਮੁਖਮ ਜਲਉ ਜਿਤੁ ਕਹਹਿ ਠਾਕੁਰੁ ਜੋਨੀ ॥ ਮ 3॥ ਪੰ 1136॥

ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸਚਿਆਰ-ਸਿੱਖ ਲਈ ਬੜਾ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਸੰਦੇਸ਼-ਆਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿੱਖ-ਗੁਰਸਿੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚ ਰੱਤੀ ਭਰ ਵੀ ਸ਼ੰਕੇ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਕਿ ‘ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ’ ਨਿਰ-ਆਕਾਰ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਉਸਦੀਆਂ ਕੋਈ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਉਹ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

*** ਸਹਸ ਤਵ ਨੈਨ ਨਨ ਨੈਨ ਹਹਿ ਤੋਹਿ ਕਉ ਸਹਸ ਮੂਰਤਿ ਨਨਾ ਏਕ ਤੋੁਹੀ॥ ਮ 1॥ ਪੰ 13॥

**ਵੀਰ ਜੀਉ ਅਗਰ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸਾਇਦ ਆਪ ਜੀ ਲਈ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਇਦ ਨਾ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ।

‘ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ’ ਨੇ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ (ਕਈ ਕੋਟ) ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਯੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤਹਿ ਹੈ।
ਸਾਰਿਆਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਣ ਲਈ ਅਤੇ ਪੇਟ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਹਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਸਾਧਨ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

*** ਜੀਆ ਕਾ ਆਹਾਰੁ ਜੀਅ ਖਾਣਾ ਏਹੁ ਕਰੇਇ ॥ ਪ 955

ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਹਰ ਵੱਡਾ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

***** ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ (ਰੱਬ) ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਦੀ ਦਖਲ-ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਸਾਰਾ ਸਿਸਟਿਮ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਚੱਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

**ਕੀਤਾ ਪਸਾਉ ਏਕੋ ਕਵਾਉ॥ ਤਿਸ ਤੇ ਹੋਏ ਲਖ ਦਰੀਆਉ॥ਪੰ 3॥

*** ‘ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ’ ਲਈ ਮਨੁੱਖਾ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਮਹੱਤਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।‘ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ’ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਆਮ ਦੂਸਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਾਂ।
ਫਿਰ ਮਨੁੱਖਾ ਜਾਮਾਤ/ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੇ ਫਾਸਾਦਾਂ/ਅਤਿਆਚਾਰ ਕਰਕੇ ‘ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ’ (ਰੱਬ) ਕਿਉਂ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾ ਫਿਕਰ ਕਰੇਗਾ ?????

***** ਹਾਂ !!! ਰੱਬ ਕਿਤੇ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਿਕ ਹੈ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਹੈ, ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਮਾਤਰ ਵਿਚ ਹੈ।

*** ਕਾਹੇ ਰੇ ਬਨ ਖੋਜਨ ਜਾਈ॥ ਸਰਬ ਨਿਵਾਸੀ ਸਦਾ ਅਲੇਪਾ ਤੋਹੀ ਸੰਗਿ ਸਮਾਈ॥ ਰਹਾਉ॥ ਮ 9 ॥ਪਮ 684॥

** ਸੋ ਅਗਰ ਮਨੁੱਖਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੰਗਾ/ਫਾਸਾਦ/ਅਤਿਆਚਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਦੰਗਾ/ਫਾਸਾਦ/ਅਤਿਆਚਾਰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਕੱਢਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਏਕਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

**** ਆਪ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਾਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ(ਰੱਬ) ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸਟੀ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਉਲਝਨਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀ ਹੈ।
ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ !! ਹਰ-ਰੋਜ਼, ਨਿਤ-ਪ੍ਰਤੀ-ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਸਵਾਦ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹਜਾਰਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਈ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਪਸੂ-ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਜਿਬਾਹ ਕਰਦਾ/ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਪਸੂਆਂ-ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕੀ ਕਾਬਿਲੇ ਬਰਦਾਸਤ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਨਾ ?????
ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕਰੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ ਨੇ ਕਦੀ ਕੋਈ ਉਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾ ਲਈ ਕੋਈ ਫਟਕਾਰ ਹੀ ਪਾਈ।

ਸੋ ਅਗਰ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕੋਈ ਬਿਪਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸਦਾ ਮੁਕਾਬਿਲਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਲਾ ਫਿਰ ਰੱਬ ਸਾਡੀ ਬਹੁੜੀ ਕਿਉਂ ਕਰੇਗਾ। ਉਸ ਲਈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਪਸੂਆਂ-ਪੰਛੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹਾਂ।

ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ (ਰੱਬ) ਦੇ ਬਾਰੇ ਐਸਾ ਸੋਚਨਾ ਸਾਡੀ ਨਾਦਾਨੀ/ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੈ। ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾ ਲਈ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਰੱਖੇ।

** ਸੋ ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ (ਰੱਬ) ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ …… ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ।

** ਬੁਲਿਆ ਰੱਬ ਤੈਥੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਅੱਖ ਨਹੀਂ । ਬਾਬਾ ਬੁੱਲਾ ਜੀ।

ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾ ਦੇ ਰਾਂਹੀ, ਸੋ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਾਨੂੰ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਰੱਬ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਮਦਦ ਦੀ ਆਸ ਕਰਨਾ ਸਾਡੀ ਮਹਾਂ ਬੇਵਕੂਫੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਉਸਨੇ (ਰੱਬ) ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਝ-ਸਮਝ-ਅਕਲ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਹੈ,
ਸੋ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਅਕਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਰੱਬ ਉਪਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਣਾ ਛੱਡਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਤਕਲੀਫਾਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਆਪਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸਹੇੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਗਰ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿਚ ਹਲੇਮੀ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੇਗਮ-ਪੁਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੰਜ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ।
31st October 2017 1:57am
Gravatar
Makhan Singh Purewal (Quesnel, Canada)
ਇਜ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਜੀ,
ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। ਹੋਰ ਵੀ ਪਾਠਕਾਂ/ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਫਰਜ਼ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਿਆ ਕਰਨ। ਜੇ ਕਰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਸਵਾਲ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸਿਰਫ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਉਹ ਮੈਂ ਆਪੇ ਹੀ ਦੇ ਦਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
ਧੰਨਵਾਦ।
31st October 2017 3:10pm
Gravatar
harjit singh (kapurthala, India)
ਧੰਨਵਾਦ ਗੁਰਮੁਖੋ ਬਹੁਤ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਾਰਣ ਅਸੀ ਖੁਦ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਧੰਨਵਾਦ ਆਪ ਜੀ ਦਾ
1st November 2017 5:34pm
Gravatar
Amrik Singh (Rajpura, US)
ਮੇਰੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕੇ ਆਰ ਆਰ ਐੱਸ ਆਪਣੇ ਮਿਥੇ ਹੋਏ ਮੁੱਦੇ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਸਤਾਵੇਜ (ਸਿੱਖ ਬਹੁਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ) ਦਸਮ ਗਰੰਥ ਸਾਡੇ ਵੇਹੜੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜੋ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਕੌਮ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗਾ l ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਹਾੜਾ ਮਨਾਉਣਾ ਵੀ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਹੁ ਮਾਸ ਦੇ ਰਿਸਤੇ ਵਾਸਤੇ ਗਵਾਹੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ - ਕਲੰਡਰ ਦਾ ਕਤਲ ਵੀ ਇਸੇ ਸਾਜਸ਼ ਅਧੀਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿਓੰਕੇ ਕੌਮ ਦਾ ਕਲੰਡਰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਡਾ ਬਿਹਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ
ਕੇ ਸਾਹਿਬਜਾਦੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਹੀ ਅਵਤਾਰ ਸਨ - ਇਹਨਾਂ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰੀ ਕੌਮ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਲੈ ਰਹੇ ਵੱਡੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ---ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਅਧੂਰਾ ਸਾਬਤ ਕਰਕੇ ਲੈ ਲਓਗੇ ਤਕਸਾਲਿਓ ਤੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥੀਓ ? ਆ ਜਾਓ ਇੱਕ ਗਰੰਥ ਤੇ ਇੱਕ ਪੰਥ ਅਧੀਨ
26th October 2017 4:31pm
Gravatar
Amrik Singh (Rajpura, US)
‘‘ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਅਭਿੰਨ ਅੰਗ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਧਰੋਹੀ ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਨ’’ ਵਰਗੇ ਕਹਿਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਆਰ ਐਸ ਐਸ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ - ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਾ ਆਈ ਤੇ ਅੱਜ ੩੫੦ਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਨਾਉਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ - ਪਾਠਕਾਂ ਦਾ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ/ਵਿਚਾਰ ਹੈ ? ਕੌਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸ਼ਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ? ਧੰਨਵਾਦ
25th October 2017 4:43pm
Gravatar
Makhan Singh Purewal (Quesnel, Canada)
(ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਹਨਾ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਜਵਾਬ ਅੱਜ ਦੇ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿਚ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਹੇਠਾਂ ਕਾਪੀ ਪੇਸਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਸਲ ਪੁਆੜੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ, ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕਿਰਤ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਡੇਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਾਧ, ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ, ਅਖੌਤੀ ਜਥੇਦਾਰ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਖੌਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ-ਸੰਪਾਦਕ)
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖੀਏ ਜਦ ਅਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਕੁੰਡੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਤੀ ਹੋਵੇ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਵਲੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ 350ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਜਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਧਰਮ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਾਂਝ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕ ਰਹੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ? ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦੇਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ 2004 ਦੇ ਇਕ ਹੁਕਮਨਾਮੇ (ਫ਼ਤਵੇ) ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸਿੱਖ ਇਸ ਜਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਕੱਚੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੇਵਾਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ, ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ, ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਅਤੇ 9 ਹੋਰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਵੀ ਦਿਤਾ ਕਿ 'ਅਸੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਉਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵਾਂਗੇ।' ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨੂੰ ਏਨਾ ਸਮਾਂ ਕਿਉਂ ਲੱਗਾ ਤੇ ਪੁਣਛਾਣ ਕਿਉਂ ਕਰਨੀ ਪਈ?ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ ਬਿਆਨ ਵੀ ਦਿਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਹੀ ਕਿਉਂ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਨ? ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦਲੇਰ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਹੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜੋ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਕਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਮਨਾਇਆ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਵਿਰੁਧ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੀ ਖੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਜਸ਼ਨ ਕਿਉਂ? ਅਖੌਤੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਧਰਮ ਦੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ? ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਬਾਰਕਾਂ ਦੇਣਾ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਂਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਥਾ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਨੇ ਕਿਉਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਨੇ ਤਾਂ ਕਦੇ ਅਜਿਹੀ 'ਸੰਗਤ' ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਚੀਫ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਆਦਿ ਸੈਂਕੜੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ।
ਕਾਰਨ ਸਾਡੀ ਅਪਣੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਬਲਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਣ ਫੁੱਲਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੌਕਾ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਪਾਠ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਠ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਉਦੋਂ ਤਾਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਇਹ ਨਹੀਂ ਆਖਦੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਵ-ਕੁਸ਼ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ 'ਚੋਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਹੇਮੁਕੰਟ ਪਰਬਤ ਤੇ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਰਿਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹੀ 'ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ' (ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ) ਹੈ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਵਾਲੀ ਵਿਆਖਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਅਤੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਸਿੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਹੁਣ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵਲੋਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 'ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ 2020' ਵਰਗੀ ਸੋਚ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਾਧੂ ਦੀ ਤਲਖ਼ੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖੀਏ ਜਦ ਅਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਕੁੰਡੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿਤੀ ਹੋਵੇ। ਵਿਵਾਦ ਖੜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਕੁਰਸੀ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੀਮਤ ਤਾਂ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਵੀ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਵੀ। ਦੋਹਾਂ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਅਪਣੀ ਪਛਾਣ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਹੈ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਉਤੇ ਨਾ ਉਹ ਹਾਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਭਿੜਾਉਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਮੇਲ ਜੋਲ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਨਵਾਂ ਦਿਨ ਇਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਡੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਆਪ ਸਿੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤਾਕਿ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਨਾਨਕੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਨਾ ਵੰਡੀ ਜਾਏ। ਨਾ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਦੀ। ਸਿਰਫ਼ ਅਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। -ਨਿਮਰਤ ਕੌਰ
25th October 2017 5:51pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਮਾਨਵਵਾਦ

ਡੇਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਤੁਲਨਾ

ਸਮਾਨਤਾ

1. ਡੇਰਿਆਂ ਵਿਚ: ਸ਼ਖਸੀ ਪੂਜਾ (ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ)
ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ: ਗੁਰਬਾਣੀ-ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀ ਮਾਨਤਾ (‘ਪਰਗਟ ਗੁਰਾਂ ਕੀ ਦੇਹ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ)।

2. ਡੇਰਿਆਂ ਵਿਚ: ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ
ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ: ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ (ਗੁਰਬਾਣੀ-ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਮੂਰਤੀ-ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੂਜਾ ਸਮੇਤ)

3. ਡੇਰਿਆਂ ਵਿਚ: ਭਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਅਨੈਤਿਕਤਾ (ਅਨੇਕਾਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ)
ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ: ਭਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਅਨੈਤਿਕਤਾ (ਅਨੇਕਾਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ)

ਅੰਤਰ

1. ਡੇਰਿਆਂ ਵਿਚ: ਲੜਾਈਆਂ ਬਹੁਤ ਘਟ
ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ: ਲੜਾਈਆਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ

2. ਡੇਰਿਆਂ ਵਿਚ: ਲਾਊਡ-ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘਟ
ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ: ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਲਾਊਡ-ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਗੱਲ

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
Nanak Mission, India
22nd October 2017 10:17pm
First < 4 5 6 7 8 > Last
Page 6 of 46

Add Comment

* Required information
(never displayed)
 
Bold Italic Underline Strike Superscript Subscript Code PHP Quote Line Bullet Numeric Link Email Image Video
 
Smile Laugh Cool Shocked
 
5000
What is the opposite word of weak?
 
Enter answer:
 
Remember my form inputs on this computer.
 
 
Powered by Commentics

.