.
ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਪੰਨਾ

This is your own page

ਸਭਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ। ਨਿੱਜੀ/ਜਾਤੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰੋ ਇਹਨਾ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬੈਨ/ਰੋਕ/ਬਲੌਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਰ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਯੂਨੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਜਾਓ। ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ-ਸੰਪਾਦਕ)

Comments (854)

Topic: Tuhada Apna
Sort
Facebookdel.icio.usStumbleUponDiggGoogle+TwitterLinkedIn
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
Thank you Taranjit S Parmar.
26th January 2016 7:26pm
Gravatar
Sarbjit Singh (Sacromento, US)
ਸ. ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਜੀ,
ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਿ ਫ਼ਤਿਹ।
ਵਿਸ਼ਾ – ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ
ਸ. ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਲੇਖ ਅਕਸ ਹੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਛਪਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਇਕ ਲੇਖ “ਸੱਚਖੰਡ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ- ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ” ਚੜਦੀ ਕਲਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਪੰਨਾ 4 `ਤੇ ਛਪਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਸਬੰਧੀ ਲਿਖਦੇ ਹੋ, “ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਹੁਣ ਤਰਨ ਤਾਰਨ) ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਹੂਵਿੰਡ ਵਿਖੇ ਇਕ ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈ ਭਗਤਾ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਜੀਵਨੀ ਦੀ ਭਾਗਾਂ ਭਰੀ ਕੁੱਖ ਤੋਂ 26 ਜਨਵਰੀ 1682 ਮੁਤਾਬਕ 14 ਮਾਘ ਸੰਮਤ 1739 ਨੂੰ ਹੋਇਆ”। ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋ ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਤਾਰੀਖ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ 26 ਜਨਵਰੀ 1682 ਈ. ਨੂੰ 29 ਮਾਘ ਸੰਮਤ 1738 ਬਿ. ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 14 ਮਾਘ ਸੰਮਤ 1739 ਨੂੰ 11 ਜਨਵਰੀ 1683 ਈ. (ਜੂਲੀਅਨ) ਸੀ। ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਖੇਚਲ ਕਰਨੀ ਜੀ ਤਾ ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਸਹੀ ਤਾਰੀਖ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕੇ।
ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ
ਸਰਵਜੀਤ ਸਿੰਘ
25th January 2016 5:52pm
Gravatar
Dalvinder Singh Grewal (Ludhiana, India)
ਕਮਲਾ
ਡਾ: ਦਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੇਵਾਲ
ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਕਮਲਾ ਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਗਾਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ?
ਗਮ ਅਪਣੇ ਨੂੰ ਹੇਕਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ?
ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਤੇ ਦਰਦ ਤੁਰ ਗਿਆ ਉਹ ਪਰਦੇਸਾਂ ਨੂੰ,
ਮੁੜਕੇ ਨਾ ਜਿਸ ਆਉਣਾ ਉਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ
ਜੇ ਕੋਈ ਦੇਵੇ, ਖਾ ਲੈਂਦਾ, ਉਂਜ ਭੁ੍ਖਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਨਾ ਜਾਣੇ ਕੀ ਸਜ਼ਾ ਆਪ ਭੁਗਤਾਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ
ਹੋਇਆ ਇਸ਼ਕ ‘ਚ ਝ੍ਲਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ,
ਹਸ਼ਰ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ
ਮੋਟੀ ਮੈਲ ‘ਚ ਤਨ ਢਕਿਆ ਹੈ, ਤਨ ਤੇ ਲੀਰਾਂ ਨੇ,
ਆਪੇ ਨੂੰ ਮ੍ਨਿਟੀ ਵਿਚ ਆਪ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ
ਏਹੋ ਜੇਹਾ ਜੀਣ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰ੍ਬ ਕਿਉਂ ਦੇਂਦੈ,
ਰ੍ਬ ਦੀ ਖੇਡ ਤੇ ਗ੍ਰੇਵਾਲ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ
25th January 2016 6:00am
Gravatar
Dalvinder Singh Grewal (Ludhiana, India)
ਬਾਣੀ ਆਈ
ਡਾ: ਦਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੇਵਾਲ
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਿਆ ਬਾਣੀ ਆਈ
ਛੇੜ ਰਬਾਬ ਤੇ ਰਾਗ ਇਲਾਹੀ
ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਆਪੇ ਭੁਗਤਾ,
ਜਗਤ ਚਲਾਵੇ ਅਪਣੀ ਜੁਗਤਾ
ਸਭ ਕੋਈ ਚਲਦਾ ਰੁਕੇ ਨਾ ਕੋਈ,
ਜਿਵੇਂ ਚਲਾਵੇ ਚ੍ਲਣ ਸੋਈ,
ਜਿਉਂ ਦੇਵੇ ਉਤਨੀ ਮ੍ਤ ਪਾਈ
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਿਆ ਬਾਣੀ ਆਈ
ਉਹ ਸਭਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਨੇ ਉਸਦੇ,
ਸਭ ਨੇ ਪਿਆਰੇ, ਰਚੇ ਨੇ ਜਿਸਦੇ,
ਭੇਦ ਭਾਵ ਨਾ ਕਰਦਾ ਕੋਈ,
ਜੋ ਬਣਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਸੋਈ,
ਦਿਤੇ ਤੇ ਜੋ ਸਬਰ ਨੇ ਕਰਦੇ,
ਹੋਰਾਂ ਤੇ ਨਾ ਹੌਕੇ ਭਰਦੇ,
ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੇ ਚਲਦੇ,
25th January 2016 5:58am
Gravatar
Dalvinder Singh Grewal (Ludhiana, India)
ਜਾਣੇ ਉਪਰ ਵਾਲਾ
ਡਾ: ਦਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੇਵਾਲ
ਕੀ ਮੈਂ ਲਿਖਿਆ, ਕੀ ਮੈਂ ਲਿਖਣਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਜਾਣੇ ਉਪਰ ਵਾਲਾ[
ਸਦਕੇ ਜਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਜਿਸਨੇ ਭਰਿਆ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਉਜਾਲਾ[
ਉਹ ਦੇਵੇ ਜੇ ਮ੍ਤ ਤਾਂ ਚੰਗਾ, ਮੋੜੇ ਮ੍ਤ ਤਾਂ ਮਾੜਾ ਹੈ,
ਉਹ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਕੀਤੇ ਸਾੜਾ ਹੈ,
ਆਪੇ ਹ੍ਥ ਵਿਚ ਕਲਮ ਫੜਾਵੇ, ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਕੋਈ ਉਪਰਾਲਾ[
ਜੋ ਮੈਂ ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਮੈਂ ਲਿਖਣਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਜਾਣੇ ਉਪਰ ਵਾਲਾ[
ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਬਾਝੋਂ ਤਾਂ ਸਭ ਬੇਕਾਰ,
ਉਹ ਹੈ ਮਨ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ, ਚੰਗਾ ਜੋ ਕਰਦਾ ਕਰਤਾਰ[
ਜੀਵ ਤਾਂ ਇ੍ਕ ਕ੍ਠਪੁਤਲੀ ਹੈ ਜੋ, ਨਿਰਗੁਣ ਦਾ ਇਹ ਖੇਲ ਨਿਰਾਲਾ,
ਕੀ ਮੈਂ ਲਿਖਿਆਂ, ਕੀ ਮੈਂ ਲਿਖਣਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਜਾਣੇ ਉਪਰ ਵਾਲਾ[
ਜੋ ਕਰਵਾਇਆ ਉਸਨੇ, ਉਸਦਾ ਮਾਣ ਕਰਾਂ ਮੈਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਮਾੜਾ,
ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਵਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਏ ਭਾੜਾ,
ਆਪੇ ਦਾਤਾ ਕਰ ਕਰ ਵੇਖੇ, ਕਰੇ ਉਠਾਲਾ, ਕਰੇ ਸੰਭਾਲਾ[
ਕੀ ਮੈਂ ਲਿਖਿਆ, ਕੀ ਮੈਂ ਲਿਖਣਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਜਾਣੇ ਉਪਰ ਵਾਲਾ[
25th January 2016 5:39am
Gravatar
Hakam Singh (Sacramento, US)
Muslim-Sikh Reations and Division of Panjab
Punjab today presents a dismal picture. It is no longer a unified political entity it once was, and has become an arena of contest between non-Panjabi powers. Panjabis today are a divided people pushed around by those who have little interst in Punjab. Though living in two separated Punjabs, Panjabis continue to share their Panjabiyat, language, culture and heritage. Panjabiyat is blooming in the world and can become more vigorous with cultural and economic cooperation between the two Punjabs.
Panjab owes its existence to Guru Nanak. Guru Granth Bani is Panjab’s spiritual heritage and expression of its humanistic thought. Qissaas of Sufis and other poets manifest its great culture. Panjabi nation blossomed into a powerful independent state under Maharaja Ranjit Singh with a vibant cultural center at Lahore. The British subjugated and amalgamated it into their Indian empire. Shah Muhammad was saddened and bemoaned the loss of Panjabi nation in a war between Hind and Panjab. But Panjabis, spearheaded by Sikhs, joined India’s struggle for freedom. Kuka movement, Ghadar movement, Jallianwala Bagh protest and Gurdwara Sudhar movement led by Sikhs challenged the British rule in Panjab. British set out to destroy the Sikh hegemony of Panjabi freedom struggle by dividing Panjabis into irreconcinable groups and later divided Panjab itself between two countries. To divide Panjabis the British exploited their religious susceptibilities. Panjabi Muslims were deluded to look to Middle East for religious guidance and to Delhi for political heritage and linguistic label. Punjabi Hindus were encouraged by Maratha Veer Savarkar and Gujrati Dayanand to disown Panjab and consider India, and not Panjab, as their homeland and Hindi their mother tongue. In such a divisive environment the Sikhs too became infatuated by past pride and political ambitions, and in their conceit failed to realize that political division of Panjab would deprive them of their homeland. They had the option to keep Panjab united and mitigate inevitable bloodshed by agreeing to Jinnah’s offer to join promised secular Pakistan. Of curse, it was not an easy choice and they failed to overcome their visionary fears, and were carried away by the spell of illusory filial relationships and deceptive impulses to agree to catastrophic division of Panjab. They decided to forsake those with whom they had been living together for centuries to form a new country alongwith a cluster of many little known nationalities. By doing so they betrayed Panjab, lost the cradle of Sikh faith and their homeland. Had they shown faith in Gurbani and treated Hindus and Muslims alike they might have avoided division of Panjab and resulting slaughter.
Indian independence dismembered Panjab and created two warring nations with Panjab as one of their battlefields. Hindus and Sikhs living in newly created state of Pakistan were forced to migrate to India and Muslims living in Indian part of Punjab to Pakistan. In that dreadful exchange of populations millions of Panjabis were renderd homeless and more than a hundred thousand were killed. Virulent animosities and carnage afflicted Panjab for months and alienated Panjabi Muslims from Sikhs and Hindus.
Although a minority in Panjab the Sikhs had played crucial role in fostering Panjabiyat and preserving Panjabi unity. Unfortunately, in the last century Sikh leaders tried to mix religious thought and practices with political aims and activities. Their religion oriented politics resulted in the division of Panjab, Indian army attack on Darbar Sahib and other Gurdwaras, massacre of Punjabi Sikh youth and Sikh families in Delhi and other parts of India. Instead of realizing that medieval religious practices are incompatible with modern political activities, the Sikh community continues to put their faith in the leadership of religious politicians, political managers of Gurdwaras and poorly educated Granthis with anti-Islamic medieval mindset. The Granthis even assert their sole prerogative to interpret Gurbani and censor the writings of Sikh theologians and religious scholars. Sikh community today needs far sighted, wise, educated and intellectual leadersip with an understanding of Punjabi people’s needs and a commitment to serve the cause of Panjabiyat.
Some writers and artists have been promoting cultural unity among Panjabis. Businesses in the two Punjabs have been trying to increase economic cooperation and extend business relationships. Ordinary Panjabis long for more social and cultural contacts between people in the two Punjabs, but fanatical war mongering elements in India, Pakistan and Punjab are conducting virulent propaganda and terrorizing peace loving Panjabis. Panjabis need to oppose violence, end mutual distrust and forge cultural and economic cooperation for their prosperity. Sikhs living outside Punjab can play vital role.
24th January 2016 3:01pm
Gravatar
Gursharn Singh Dhillon (Ajax, Canada)
ਕੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ/ਕੌਮ ਹੈ ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਵੇਖਣ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਲੱਗਦੇ ਹਨ,ਪਰ ਉਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ/ਕੌਮ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਵਿਚ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ । ਤੁਹਾਡੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ? ਵਿਚਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹੋਵਾਂਗਾ ।
ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ
24th January 2016 2:53pm
Gravatar
GURMIT S DHILLON (San jose, US)
ਮਿਰਜਾ !!
ਜਦ ਵੀ ਲੋਕੀਂ ਮਿਰਜੇ ਨੂੰ ਵਡਿਆਉਂਦੇ ਨੇ ।
ਭੈਣ ਭਰਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦਫਨਾਉਂਦੇ ਨੇ ।
ਜਿਸਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੁਬਾਰਕ ੳਸਨੂੰ ਤਾਂ,
ਜਿਸਦਾ ਨਹੀਂ ਏ ਉਸਨੂੰ ਕਿਓਂ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਨੇ ।
ਮਾਮੇ ਦੀ ਧੀ ਮਿਰਜਾ ਕੱਢਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ,
ਕਾਹਤੋਂ ਲੋਕੀਂ ਫ਼ਕਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ ।
ਜਿਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦਾ ਹੈ,
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਛੁਟਿਆਉਂਦੇ ਨੇ ।
ਮਾਮੇਂ ਦੇ ਜਾਇਆਂ ਹੀ ਮਿਰਜਾ ਵੱਡਿਆ ਸੀ,
ਕਿਉਂ ਉਹ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੇ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਨੇ ।
ਪਾਕਿ ਮੁਹੱਬਤ ਰੂਹਾਂ ਦੀ ਗਲਵੱਕੜੀ ਏ,
ਗਾਇਕ-ਲੇਖਕ ਜਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਨੇ ।
ਖੁਦ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮਿਰਜੇ-ਸਾਹਿਬਾਂ ਬਣਦੇ ਜਦ,
ਫੇਰ ਅਨੈਤਿਕ ਸੇਧਾਂ ਤੇ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਨੇ ।।
ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਸਾਲ (ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆਂ)
24th January 2016 8:31am
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
Guidance From The Supreme

We had discussed how no human entity can fulfill all the necessary requirements of someone.

Who can guide us correctly in any difficult situation?

Thus to proceed in such a situation, it’s good to take the guidance from the intellect of someone who fulfills all these criteria.
That someone is no one except the Supreme Being or God, who is the entity possessing the most powerful intellect, and intellect with the most perfect judgment power.

Sometimes my mind and intellect is absolutely clean and clear and I am 100% sure about my right course of action for the future, but even in those times its good to verify the course of action from a higher authority.

So, in those times, it is very important to connect for a few minutes with the Supreme, who is an Energy of Unlimited Truth.

Then, the question to ask myself at that time is not what do I want, or what do others want, but most importantly:
What does the Supreme want, what is his wish, what is his perception of the situation?

The deeper my connection with Him in meditation, the clearer the answer will come.

When it becomes a regular practice, it will be as simple as taking guidance from my physical parent or spouse or friend. I'll know without wasting time and energy, the right course of action.

Sometimes it may happen that the answer may not come to me immediately, but by connecting my intellect with the Supreme’s intellect my intellect will become clear, which will help me take the right decision.
Also, in some cases the Supreme may not respond immediately but may guide me through some other medium, whether living or non-living after some time or even after a day or two.

ਛੋਡਿ ਸਗਲ ਸਿਆਣਪw ਸਾਚਿ ਸਬਦਿ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥pM 51.
ਸੰਜਮ ਸਹਸ ਸਿਆਣਪw ਪਿਆਰੇ ਇਕ ਨ ਚਲੀ ਨਾਲਿ ॥ pM 641.
24th January 2016 4:34am
Gravatar
Daljit Singh Ludhiana (Ludhiana, India)
ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ
(ਮਾਨਵ-ਵਾਦ)

ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੇ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਅਜਿਹਾ ਧਰਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣੀ ਹੀ ਬੇ-ਮਾਨ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ,ਬਲਕਿ ਵਿਗਾੜ ਪੁੱਜ ਕੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਓਂਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਧਰਮ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਧਰਮ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਕਲਾਵੇ 'ਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,

'' ਨਾ ਕੋ ਬੈਰੀ ਨਹੀ ਬਿਗਾਨਾ ਸਗਲ ਸੰਗਿ ਹਮ ਕਉ ਬਨਿ ਆਈ ॥੧॥''....ਪੰਨਾਂ ੧੨੯੯

ਓਹ ਧਰਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?.....

“ਸਰਬ ਧਰਮ ਮਹਿ ਸ੍ਰੇਸਟ ਧਰਮੁ॥ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਨਿਰਮਲ ਕਰਮੁ॥''....ਪੰਨਾਂ ੨੬੫

ਭਾਵ ਮਨੁੱਖ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੇ । ਓਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਕਿਓਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਸਭ ਨਾਮ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਹੀ ਇਜ਼ਾਦ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਫਾਤੀ ਨਾਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਓਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਵੀ ਦਿਖਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਪੰਜ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀਆਂ ਅਸਲੀ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ,

''ਮਃ ੧ ॥ ਪੰਜਿ ਨਿਵਾਜਾ ਵਖਤ ਪੰਜਿ ਪੰਜਾ ਪੰਜੇ ਨਾਉ ॥ ਪਹਿਲਾ ਸਚੁ ਹਲਾਲ ਦੁਇ ਤੀਜਾ ਖੈਰ ਖੁਦਾਇ ॥ ਚਉਥੀ ਨੀਅਤਿ ਰਾਸਿ ਮਨੁ ਪੰਜਵੀ ਸਿਫਤਿ ਸਨਾਇ ॥ ਕਰਣੀ ਕਲਮਾ ਆਖਿ ਕੈ ਤਾ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਸਦਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜੇਤੇ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਪਾਇ ॥੩॥''....ਪੰਨਾਂ ੧੪੧

ਇੱਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅਸਲੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੌਣ ਹੈ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,

''ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ ਜੀ ॥ ਗਰਭ ਵਾਸ ਮਹਿ ਕੁਲੁ ਨਹੀ ਜਾਤੀ ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਬਿੰਦੁ ਤੇ ਸਭ ਉਤਪਾਤੀ ॥੧॥ ਕਹੁ ਰੇ ਪੰਡਿਤ ਬਾਮਨ ਕਬ ਕੇ ਹੋਏ ॥ ਬਾਮਨ ਕਹਿ ਕਹਿ ਜਨਮੁ ਮਤ ਖੋਏ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੌ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਬ੍ਰਹਮਣੀ ਜਾਇਆ ॥ ਤਉ ਆਨ ਬਾਟ ਕਾਹੇ ਨਹੀ ਆਇਆ ॥੨॥ ਤੁਮ ਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮ ਕਤ ਸੂਦ ॥ ਹਮ ਕਤ ਲੋਹੂ ਤੁਮ ਕਤ ਦੂਧ ॥੩॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬੀਚਾਰੈ ॥ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਕਹੀਅਤੁ ਹੈ ਹਮਾਰੈ ॥੪॥੭॥.....ਪੰਨਾ 324

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਯੋਗ ਕੀ ਹੈ,

''ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੭ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਖਿੰਥਾ ਜੋਗੁ ਨ ਡੰਡੈ ਜੋਗੁ ਨ ਭਸਮ ਚੜਾਈਐ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਮੁੰਦੀ ਮੂੰਡਿ ਮੁਡਾਇਐ ਜੋਗੁ ਨ ਸਿੰਙੀ ਵਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ ॥੧॥ ਗਲੀ ਜੋਗੁ ਨ ਹੋਈ ॥ ਏਕ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਕਰਿ ਸਮਸਰਿ ਜਾਣੈ ਜੋਗੀ ਕਹੀਐ ਸੋਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਬਾਹਰਿ ਮੜੀ ਮਸਾਣੀ ਜੋਗੁ ਨ ਤਾੜੀ ਲਾਈਐ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਦੇਸਿ ਦਿਸੰਤਰਿ ਭਵਿਐ ਜੋਗੁ ਨ ਤੀਰਥਿ ਨਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਸਹਸਾ ਤੂਟੈ ਧਾਵਤੁ ਵਰਜਿ ਰਹਾਈਐ ॥ ਨਿਝਰੁ ਝਰੈ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਲਾਗੈ ਘਰ ਹੀ ਪਰਚਾ ਪਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਜੀਵਤਿਆ ਮਰਿ ਰਹੀਐ ਐਸਾ ਜੋਗੁ ਕਮਾਈਐ ॥ ਵਾਜੇ ਬਾਝਹੁ ਸਿੰਙੀ ਵਾਜੈ ਤਉ ਨਿਰਭਉ ਪਦੁ ਪਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਤਉ ਪਾਈਐ ॥੪॥੧॥੮॥''.....ਪੰਨਾ ੭੩੦

ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਹੀ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਲਤ ਸਨ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ‘ਧਰਮ’ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਲੁੱਟ ਨੂੰ ਵੀ ਵੰਗਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਧਰਮੀਂ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ,

''ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਕਾਇਆ ਕਾਗਦੁ ਮਨੁ ਪਰਵਾਣਾ ॥ ਸਿਰ ਕੇ ਲੇਖ ਨ ਪੜੈ ਇਆਣਾ ॥ ਦਰਗਹ ਘੜੀਅਹਿ ਤੀਨੇ ਲੇਖ ॥ ਖੋਟਾ ਕਾਮਿ ਨ ਆਵੈ ਵੇਖੁ ॥੧॥ ਨਾਨਕ ਜੇ ਵਿਚਿ ਰੁਪਾ ਹੋਇ ॥ ਖਰਾ ਖਰਾ ਆਖੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਾਦੀ ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਮਲੁ ਖਾਇ ॥ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਨਾਵੈ ਜੀਆ ਘਾਇ ॥ ਜੋਗੀ ਜੁਗਤਿ ਨ ਜਾਣੈ ਅੰਧੁ ॥ ਤੀਨੇ ਓਜਾੜੇ ਕਾ ਬੰਧੁ ॥੨॥ ਸੋ ਜੋਗੀ ਜੋ ਜੁਗਤਿ ਪਛਾਣੈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ॥ ਕਾਜੀ ਸੋ ਜੋ ਉਲਟੀ ਕਰੈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਜੀਵਤੁ ਮਰੈ ॥ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬੀਚਾਰੈ ॥ ਆਪਿ ਤਰੈ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਤਾਰੈ ॥੩॥ ਦਾਨਸਬੰਦੁ ਸੋਈ ਦਿਲਿ ਧੋਵੈ ॥ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਸੋਈ ਮਲੁ ਖੋਵੈ ॥ ਪੜਿਆ ਬੂਝੈ ਸੋ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਜਿਸੁ ਸਿਰਿ ਦਰਗਹ ਕਾ ਨੀਸਾਣੁ ॥੪॥੫॥੭॥''....ਪੰਨਾ ੬੬੨

ਸੋ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਸੰਪਰਦਾਈ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਖੌਤੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਮਾਨਵਵਾਦ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਅਸਲੀ ਧਰਮ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਜਾਮਨ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾ ਖੂਨ ਖਰਾਬਾ ਹੀ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਪੀਢੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲੁਧਿਆਣਾ
23rd January 2016 8:35pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਸ. ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜੀ,

ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਕੋਈ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਸੀ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਨਵਵਾਦ ਦੀ ਇਕ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਸੀ ਜੋ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਦੇ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਪੂਰੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਚੱਲੀ ਪਰੰਤੂ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ ਦੀ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਾਖ ਦਾ ਨਾਮ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਖ ਧਰਮ’ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ‘ਸਿਖ’ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਲੋਕ ‘ਹਿੰਦੂ’ਮੱਤ’ ਦੀ ਇਸ ਵੰਨਗੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੱਡਾ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ‘ਸਿਖ’ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ‘ਜਾਗਰੂਕ’ ਅਖਵਾਉਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੇਠ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾਈ ਸਿਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਕ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੀ ਗੰਭੀਰ ਮਨਮੱਤ ਨੂੰ ਅਪਣਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ।
ਸਮੁੱਚੇ ‘ਸਿਖ’ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।
24th January 2016 12:10am
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
Guidance From The Supreme

There are many occasions in my day-to-day life, when I am not sure as to what my next course of action should be in that particular situation.
The intellect is the faculty inside the soul which normally takes all decisions for the soul.
But sometimes the intellect is clouded by my own or others’ :-

Sanskaras,
Beliefs,
Opinions,
Inclinations,
Assumptions,
Thoughts,
Actions,
Past experiences,
etc.

In such a situation,

I require the guidance of an entity who:

- is above the whole situation and is seeing it as a spectator or observer and is not a player in the situation,

- is the knower of the three aspects of time (the past, present and the future),

- can see the situation from all dimensions or perspectives,

- is beyond all influences and is impartial,

- is extremely pure and clear,

- knows me more than I know myself,

- knows my benefit and harm more than I know it myself,

- someone who is selfless and is concerned for my wellbeing the most, etc.

No human entity can fulfill all these requirements.

(Contd …)
23rd January 2016 4:20am
Gravatar
Gursharn Singh Dhillon (Ajax, Canada)
ਧਰਮ ਕੀ ਹੈ ?
ਇਕ ਦਿਨ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਧਰਮ ਕੀ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਲਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ । ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਕੰਮ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਟੋਰਾਂਟੋ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ “ਸੱਚ ਦੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰੈਕਟਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਧਰਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਕੋਟ ਕੀਤਾ ਸੀ: ਏਕੋ ਧਰਮੁ ਦ੍ਰਿੜੈ ਸਚੁ ਕੋਈ” ॥ (ਮ: 1,ਪੰਨਾ 1188)
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ । ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ । ਜਿੰਨਾ ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਧਰਮੀ ਹੈ ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ: ਏਕੋ ਧਰਮੁ ਦ੍ਰਿੜੈ ਸਚੁ ਕੋਈ ॥ (ਮ: 1,ਪੰਨਾ 1188) ਬੋਲੀਐ ਸਚੁ ਧਰਮੁ ਝੂਠੁ ਨ ਬੋਲੀਐ (ਭਗਤ ਫਰੀਦ ਜੀ, ਪੰਨਾ 488) ਸਚਹੁ ਓਰੈ ਸਭੁ ਕੋ ਉਪਰਿ ਸਚੁ ਆਚਾਰੁ ॥(62)
ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਠਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇਣੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹੋਵਾਂਗਾ ।
ਇਕ ਪਾਠਕ, ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ
21st January 2016 1:09pm
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
ਵੀਰ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ ਜੀ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹਿ।

ਜਦ ਤੋਂ ਇਨਸਾਨ/ਮਾਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਪੂਰੀ ਕਾਇਨਾਤ/ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਸੋਝੀ ਆਈ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ! ਤਦ ਤੋਂ ਹੀ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਮਾਨੁੱਖਾ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਕਾਇਦੇ/ਕਾਨੂੰਨ/ਆਸੂਲ ਬਣਾਏ ਹੋਣਗੇ।

ਜਿਵੇਂ :

• ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ, ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲਣਾ।

• ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਜਾਪਣ ਕਰਨਾ, ਬੇਈਮਾਨੀ ਠੱਗੀ-ਠੋਰੀ, ਮੱਕਾਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ।

• ਹਰ ਦੂਸਰੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ-ਜੰਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣਾ।

• ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ ਦੇ ਸਿਰਜੇ ਕਾਇਦੇ-ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਰਿਆਦਾ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ।

• ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ ਵਲੋਂ ਬਖ਼ਸੀ ਅਕਲ ਮੱਤ ਬੁੱਧ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਿਲੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦੀ ਸੁਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ ਵੀ ਸਵੱਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਫ ਰੱਖਣਾ।

• ਹੋਰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਾਇਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਹੋਣਗੇ ………

‘ਮਾਨੁੱਖ’ ਦੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਇਕ ਹੀ ਨਸਲ ਹੈ, ਪਰ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਵਿਚਾਰਾਂ,ਕਬੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਆਪਣੇ ਕਾਇਦੇ-ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ॥ ਕਬੀਰ ਜੀ॥
ਅਵਲਿ ਅਲਹ ਨੂਰੁ ਉਪਾਇਆ ਕੁਦਰਤਿ ਕੇ ਸਭ ਬੰਦੇ ॥ ਏਕ ਨੂਰ ਤੇ ਸਭੁ ਜਗੁ ਉਪਜਿਆ ਕਉਨ ਭਲੇ ਕੋ ਮੰਦੇ ॥1॥ ਲੋਗਾ ਭਰਮਿ ਨ ਭੂਲਹੁ ਭਾਈ ॥ ਖਾਲਿਕੁ ਖਲਕ ਖਲਕ ਮਹਿ ਖਾਲਿਕੁ ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ ਸ੍ਰਬ ਠਾਂਈ ॥1॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਾਟੀ ਏਕ ਅਨੇਕ ਭਾਂਤਿ ਕਰਿ ਸਾਜੀ ਸਾਜਨਹਾਰੈ ॥ ਨਾ ਕਛੁ ਪੋਚ ਮਾਟੀ ਕੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾ ਕਛੁ ਪੋਚ ਕੁੰਭਾਰੈ ॥2॥
ਸਭ ਮਹਿ ਸਚਾ ਏਕੋ ਸੋਈ ਤਿਸ ਕਾ ਕੀਆ ਸਭੁ ਕਛੁ ਹੋਈ ॥ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਨੈ ਸੁ ਏਕੋ ਜਾਨੈ ਬੰਦਾ ਕਹੀਐ ਸੋਈ ॥3॥ ਅਲਹੁ ਅਲਖੁ ਨ ਜਾਈ ਲਖਿਆ ਗੁਰਿ ਗੁੜੁ ਦੀਨਾ ਮੀਠਾ ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਮੇਰੀ ਸੰਕਾ ਨਾਸੀ ਸਰਬ ਨਿਰੰਜਨੁ ਡੀਠਾ ॥4॥3॥ ਪੰ 1349॥

ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ … ਇਨਸਾਨੀ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਣ ਵਿਚ ਇਤਨੀ ਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ‘ਧਰਮ’ ਅਤੇ ‘ਫਿਰਕੇ’ ਹਨ।

ਸ਼ਾਇਦ ਇਹਨਾਂ ਅਲੱਗ ਅਲਗ ਕਬੀਲਿਆਂ, ਖਿੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਇਦੇ-ਕਾਨੂੰਨਾਂ, ਜੀਵਨ-ਜਾਝ ਨੂੰ ਹੀ “ਧਰਮ” ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸੋ ‘ਧਰਮ’ ਤਾਂ ਇਕ ਉੱਚੀ, ਸੁੱਚੀ, ਸੁਚੱਜੀ, ਜੀਵਨ-ਜਾਝ ਹੈ।
ਗੁਰੁ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਦਰਜ਼ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵੀ ਮਾਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਉੱਚੀ, ਸੁੱਚੀ, ਸੁਚੱਜੀ, ਜੀਵਨ-ਜਾਝ ਹੀ ਤਾਂ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕਿ ਐ ਇਨਸਾਨ/ਮਾਨੱਖ … ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਬੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਕਰ ਅਤੇ ਰੱਬੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਮਾਨੱਖਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਣਾ ਕਰ।

• ਰੱਬੀ ਗੁਣ ਹਨ:
ਸੱਚ, ਪਿਆਰ, ਪਵਿਤੱਰਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਬਰ, ਸੰਤੋਖ, ਹਲੀਮੀ, ਕੋਮਲਤਾ, ਦਇਆਲਤਾ, ਨਿਰਭਉਤਾ, ਨਿਰਵੈਰਤਾ, ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ, ਪਰਉਪਕਾਰਤਾ, ਸਹਿਜਤਾ, ਮਿੱਠਾ-ਬੋਲਣਾ … ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਣ ਹਨ …

ਤੇਰੇ ਕਵਨ ਕਵਨ ਗੁਣ ਕਹਿ ਕਹਿ ਗਾਵਾ ਤੂ ਸਾਹਿਬ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨਾ ॥
ਤੁਮਰੀ ਮਹਿਮਾ ਬਰਨਿ ਨ ਸਾਕਉ ਤੂੰ ਠਾਕੁਰ ਊਚ ਭਗਵਾਨਾ ॥1॥

ਥੂੰ ਬੇਅੰਤ ਕਉ ਵਿਰਲਾ ਜਾਣੈ॥

ਸੋ “ਧਰਮ” ਤਾਂ ਇਕ ਉੱਚੀ, ਸੁੱਚੀ, ਸੁਚੱਜੀ, ਜੀਵਨ-ਜਾਝ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਹੈ।

ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੰਜਮੁ ਧਰਮੁ ਨ ਕਮਾਇਆ ॥
ਸੇਵਾ ਸਾਧ ਨ ਜਾਨਿਆ ਹਰਿ ਰਾਇਆ ॥
ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਮ ਨੀਚ ਕਰੰਮਾ ॥
ਸਰਣਿ ਪਰੇ ਕੀ ਰਾਖਹੁ ਸਰਮਾ ॥2॥4॥ਪੰ 12॥

SGGS Gurmukhi-Gurmukhi Dictionary
(1) ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਨੈਤਿਕ ਗੁਣ, ਭਲਾਈ, ਨੇਕੀ ਚੰਗੇ ਕਰਮ, ਪੁੰਨ ਕਰਮ। (2) ਧਰਮੀ। (3) ਮਜ੍ਹਬ, ਦੀਨ। (4) ਨਿਯਮ, ਨਿਆਂ। (5) ਕਰਮ (ਭਾਵ)। (6) ਧਰਮ ਰਾਜ। (7) ਵਰਨਾਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨੀਯਤ ਕੀਤੇ ਫਰਜ਼, ਕਰਮ। (8) ਅਕੀਦਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼। (9) ਸ਼ਾਸ਼ਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਚਾਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ; ਇਹ ਚ

Mahan Kosh Encyclopedia
ਸੰ. धर्म्म. {ਸੰਗ੍ਯਾ}. ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿਸ਼੍ਵ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਨਿਯਮ. "ਸਭ ਕੁਲ ਉਧਰੀ ਇਕ ਨਾਮ ਧਰਮ". (ਸਵੈਯੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਵਾਕ ਮਃ ੫)। (2) ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ. "ਨਹਿ ਬਿਲੰਬ ਧਰਮੰ, ਬਿਲੰਬ ਪਾਪੰ". (ਸਹਸ ਮਃ ੫) "ਸਾਧ ਕੈ ਸੰਗਿ ਦ੍ਰਿੜੇ ਸਭਿ ਧਰਮ". (ਸੁਖਮਨੀ) ਸਾਧੂ ਦੇ ਸੰਗ ਤੋਂ ਜੋ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਧਰਮ ਹੈ। (3) ਮਜਹਬ. ਦੀਨ. "ਸੰਤ ਕਾ ਮਾਰਗ ਧਰਮ ਦੀ ਪਉੜੀ". (ਸੋਰ ਮਃ ੫)। (4) ਪੁਨ੍ਯਰੂਪ. "ਇਹੁ ਸਰੀਰੁ ਸਭੁ ਧਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਅੰਦਰਿ ਸਚੇ ਕੀ ਵਿਚਿ ਜੋਤਿ". (ਵਾਰ ਗਉ ੧. ਮਃ ੪)। (5) ਰਿਵਾਜ. ਰਸਮ. ਕੁਲ ਅਥਵਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੀਤਿ। (6) ਫ਼ਰਜ਼. ਡ੍ਯੂਟੀ। (7) ਨ੍ਯਾਯ. ਇਨਸਾਫ਼। (8) ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿ. ਸੁਭਾਵ। (9) ਧਰਮਰਾਜ. "ਅਨਿਕ ਧਰਮ ਅਨਿਕ ਕੁਮੇਰ". (ਸਾਰ ਅਃ ਮਃ ੫) ੧. ਧਨੁਸ. ਕਮਾਣ. ਚਾਪ। (11) ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਪਰਸ਼ ਆਦਿ ਗੁਣ। (12) ਦੇਖੋ, ਧਰਮਅੰਗ। (13) ਦੇਖੋ, ਉਪਮਾ.
Mahan Kosh data provided by Bhai Baljinder Singh (RaraSahib Wale); See http://www.ik13.com
21st January 2016 5:19pm
Gravatar
MANDEEP SINGH VERNON (VERNON, Canada)
ਬਿੱਲਕੁੱਲ ਸੱਚ ਹੈ ਜੀ
21st January 2016 8:26pm
Gravatar
TARANJIT S PARMAR (Nanaimo, Canada)
100% right,Aapne jeevan vich sach nu dhaarn waala hi dharmi hai.
21st January 2016 9:03pm
Gravatar
Gurdeep Singh Baaghi (Ambala, India)
"ਧਰਮ" ਦੇ ਕਈ ਅਰਥ ਹੋਂਦੇ ਨੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਬਾਰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ "ਧਰਮ" ਸ਼ਬਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਥੇ "ਧਰਮ" ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਅਰਥ ਲਾ ਕੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮਝਨ ਦੀ ਇਕ ਨਵੀਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਣੀ ਚਾਹਿਦੀ ਹੈ।

ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਅਰਥ :--

ਧਰਮ - dhharama - धरम
ਸੰ. धर्म्म. ਸੰਗ੍ਯਾ- ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿਸ਼੍ਵ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਨਿਯਮ. "ਸਭ ਕੁਲ ਉਧਰੀ ਇਕ ਨਾਮ ਧਰਮ." (ਸਵੈਯੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਵਾਕ ਮਃ ੫) ੨. ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ. "ਨਹਿ ਬਿਲੰਬ ਧਰਮੰ, ਬਿਲੰਬ ਪਾਪੰ." (ਸਹਸ ਮਃ ੫) "ਸਾਧ ਕੈ ਸੰਗਿ ਦ੍ਰਿੜੇ ਸਭਿ ਧਰਮ." (ਸੁਖਮਨੀ) ਸਾਧੂ ਦੇ ਸੰਗ ਤੋਂ ਜੋ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਧਰਮ ਹੈ। ੩. ਮਜਹਬ. ਦੀਨ. "ਸੰਤ ਕਾ ਮਾਰਗ ਧਰਮ ਦੀ ਪਉੜੀ." (ਸੋਰ ਮਃ ੫) ੪. ਪੁਨ੍ਯਰੂਪ. "ਇਹੁ ਸਰੀਰੁ ਸਭੁ ਧਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਅੰਦਰਿ ਸਚੇ ਕੀ ਵਿਚਿ ਜੋਤਿ." (ਵਾਰ ਗਉ ੧. ਮਃ ੪) ੫. ਰਿਵਾਜ. ਰਸਮ. ਕੁਲ ਅਥਵਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੀਤਿ। ੬. ਫ਼ਰਜ਼. ਡ੍ਯੂਟੀ। ੭. ਨ੍ਯਾਯ. ਇਨਸਾਫ਼। ੮. ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿ. ਸੁਭਾਵ। ੯. ਧਰਮਰਾਜ. "ਅਨਿਕ ਧਰਮ ਅਨਿਕ ਕੁਮੇਰ." (ਸਾਰ ਅਃ ਮਃ ੫) ੧. ਧਨੁਸ. ਕਮਾਣ. ਚਾਪ। ੧੧. ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਪਰਸ਼ ਆਦਿ ਗੁਣ। ੧੨. ਦੇਖੋ, ਧਰਮਅੰਗ। ੧੩. ਦੇਖੋ, ਉਪਮਾ.
22nd January 2016 12:53am
Gravatar
Baldev Singh (Firozepur, India)
ਵੀਰ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਾਗੀ ਜੀ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਸੋਚ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਹੈ ਜੀ
23rd January 2016 10:11am
Gravatar
Gursharn Singh Dhillon (Ajax, Canada)
ਧਰਮ ਕੀ ਹੈ ? ਬਾਰੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦਿਤੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਸੱਭ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ।
23rd January 2016 7:45pm
Gravatar
Daljit Singh Ludhiana (Ludhiana, India)
ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ
(ਮਾਨਵ-ਵਾਦ)

ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੇ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਅਜਿਹਾ ਧਰਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣੀ ਹੀ ਬੇ-ਮਾਨ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ,ਬਲਕਿ ਵਿਗਾੜ ਪੁੱਜ ਕੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਓਂਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਧਰਮ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਧਰਮ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਕਲਾਵੇ 'ਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,

'' ਨਾ ਕੋ ਬੈਰੀ ਨਹੀ ਬਿਗਾਨਾ ਸਗਲ ਸੰਗਿ ਹਮ ਕਉ ਬਨਿ ਆਈ ॥੧॥''....ਪੰਨਾਂ ੧੨੯੯

ਓਹ ਧਰਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?.....

“ਸਰਬ ਧਰਮ ਮਹਿ ਸ੍ਰੇਸਟ ਧਰਮੁ॥ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਨਿਰਮਲ ਕਰਮੁ॥''....ਪੰਨਾਂ ੨੬੫

ਭਾਵ ਮਨੁੱਖ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੇ । ਓਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਕਿਓਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਸਭ ਨਾਮ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਹੀ ਇਜ਼ਾਦ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਫਾਤੀ ਨਾਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਓਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਵੀ ਦਿਖਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਪੰਜ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀਆਂ ਅਸਲੀ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ,

''ਮਃ ੧ ॥ ਪੰਜਿ ਨਿਵਾਜਾ ਵਖਤ ਪੰਜਿ ਪੰਜਾ ਪੰਜੇ ਨਾਉ ॥ ਪਹਿਲਾ ਸਚੁ ਹਲਾਲ ਦੁਇ ਤੀਜਾ ਖੈਰ ਖੁਦਾਇ ॥ ਚਉਥੀ ਨੀਅਤਿ ਰਾਸਿ ਮਨੁ ਪੰਜਵੀ ਸਿਫਤਿ ਸਨਾਇ ॥ ਕਰਣੀ ਕਲਮਾ ਆਖਿ ਕੈ ਤਾ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਸਦਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜੇਤੇ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਪਾਇ ॥੩॥''....ਪੰਨਾਂ ੧੪੧

ਇੱਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅਸਲੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੌਣ ਹੈ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,

''ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ ਜੀ ॥ ਗਰਭ ਵਾਸ ਮਹਿ ਕੁਲੁ ਨਹੀ ਜਾਤੀ ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਬਿੰਦੁ ਤੇ ਸਭ ਉਤਪਾਤੀ ॥੧॥ ਕਹੁ ਰੇ ਪੰਡਿਤ ਬਾਮਨ ਕਬ ਕੇ ਹੋਏ ॥ ਬਾਮਨ ਕਹਿ ਕਹਿ ਜਨਮੁ ਮਤ ਖੋਏ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੌ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਬ੍ਰਹਮਣੀ ਜਾਇਆ ॥ ਤਉ ਆਨ ਬਾਟ ਕਾਹੇ ਨਹੀ ਆਇਆ ॥੨॥ ਤੁਮ ਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮ ਕਤ ਸੂਦ ॥ ਹਮ ਕਤ ਲੋਹੂ ਤੁਮ ਕਤ ਦੂਧ ॥੩॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬੀਚਾਰੈ ॥ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਕਹੀਅਤੁ ਹੈ ਹਮਾਰੈ ॥੪॥੭॥.....ਪੰਨਾ 324

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਯੋਗ ਕੀ ਹੈ,

''ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੭ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਖਿੰਥਾ ਜੋਗੁ ਨ ਡੰਡੈ ਜੋਗੁ ਨ ਭਸਮ ਚੜਾਈਐ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਮੁੰਦੀ ਮੂੰਡਿ ਮੁਡਾਇਐ ਜੋਗੁ ਨ ਸਿੰਙੀ ਵਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ ॥੧॥ ਗਲੀ ਜੋਗੁ ਨ ਹੋਈ ॥ ਏਕ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਕਰਿ ਸਮਸਰਿ ਜਾਣੈ ਜੋਗੀ ਕਹੀਐ ਸੋਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਬਾਹਰਿ ਮੜੀ ਮਸਾਣੀ ਜੋਗੁ ਨ ਤਾੜੀ ਲਾਈਐ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਦੇਸਿ ਦਿਸੰਤਰਿ ਭਵਿਐ ਜੋਗੁ ਨ ਤੀਰਥਿ ਨਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਸਹਸਾ ਤੂਟੈ ਧਾਵਤੁ ਵਰਜਿ ਰਹਾਈਐ ॥ ਨਿਝਰੁ ਝਰੈ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਲਾਗੈ ਘਰ ਹੀ ਪਰਚਾ ਪਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਜੀਵਤਿਆ ਮਰਿ ਰਹੀਐ ਐਸਾ ਜੋਗੁ ਕਮਾਈਐ ॥ ਵਾਜੇ ਬਾਝਹੁ ਸਿੰਙੀ ਵਾਜੈ ਤਉ ਨਿਰਭਉ ਪਦੁ ਪਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਤਉ ਪਾਈਐ ॥੪॥੧॥੮॥''.....ਪੰਨਾ ੭੩੦

ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਹੀ ਸੰਪਰਦਾਈ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਲਤ ਸਨ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ‘ਧਰਮ’ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਲੁੱਟ ਨੂੰ ਵੀ ਵੰਗਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਧਰਮੀਂ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ,

''ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਕਾਇਆ ਕਾਗਦੁ ਮਨੁ ਪਰਵਾਣਾ ॥ ਸਿਰ ਕੇ ਲੇਖ ਨ ਪੜੈ ਇਆਣਾ ॥ ਦਰਗਹ ਘੜੀਅਹਿ ਤੀਨੇ ਲੇਖ ॥ ਖੋਟਾ ਕਾਮਿ ਨ ਆਵੈ ਵੇਖੁ ॥੧॥ ਨਾਨਕ ਜੇ ਵਿਚਿ ਰੁਪਾ ਹੋਇ ॥ ਖਰਾ ਖਰਾ ਆਖੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਾਦੀ ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਮਲੁ ਖਾਇ ॥ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਨਾਵੈ ਜੀਆ ਘਾਇ ॥ ਜੋਗੀ ਜੁਗਤਿ ਨ ਜਾਣੈ ਅੰਧੁ ॥ ਤੀਨੇ ਓਜਾੜੇ ਕਾ ਬੰਧੁ ॥੨॥ ਸੋ ਜੋਗੀ ਜੋ ਜੁਗਤਿ ਪਛਾਣੈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ॥ ਕਾਜੀ ਸੋ ਜੋ ਉਲਟੀ ਕਰੈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਜੀਵਤੁ ਮਰੈ ॥ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬੀਚਾਰੈ ॥ ਆਪਿ ਤਰੈ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਤਾਰੈ ॥੩॥ ਦਾਨਸਬੰਦੁ ਸੋਈ ਦਿਲਿ ਧੋਵੈ ॥ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਸੋਈ ਮਲੁ ਖੋਵੈ ॥ ਪੜਿਆ ਬੂਝੈ ਸੋ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਜਿਸੁ ਸਿਰਿ ਦਰਗਹ ਕਾ ਨੀਸਾਣੁ ॥੪॥੫॥੭॥''....ਪੰਨਾ ੬੬੨

ਸੋ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਸੰਪਰਦਾਈ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਖੌਤੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਮਾਨਵਵਾਦ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਅਸਲੀ ਧਰਮ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਜਾਮਨ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾ ਖੂਨ ਖਰਾਬਾ ਹੀ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਪੀਢੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲੁਧਿਆਣਾ
23rd January 2016 8:31pm
Page 40 of 43

Add Comment

* Required information
(never displayed)
 
Bold Italic Underline Strike Superscript Subscript Code PHP Quote Line Bullet Numeric Link Email Image Video
 
Smile Laugh Cool Shocked
 
5000
Enter the fifth word of this sentence.
 
Enter answer:
 
Remember my form inputs on this computer.
 
 
Powered by Commentics

.