.
ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਪੰਨਾ

This is your own page

ਸਭਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ। ਨਿੱਜੀ/ਜਾਤੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰੋ ਇਹਨਾ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬੈਨ/ਰੋਕ/ਬਲੌਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਰ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਯੂਨੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਜਾਓ। ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ-ਸੰਪਾਦਕ)

Comments (1245)

Topic: Tuhada Apna
Sort
First < 2 3 4 5 6 > Last
Facebookdel.icio.usStumbleUponDiggGoogle+TwitterLinkedIn
Gravatar
Dr Dalvinder Singh Grewal (Ludhiana, India)
ਕਰਨਾ ਕੀ, ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ!
ਡਾ: ਦਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੇਵਾਲ

ਕਰਨਾ ਕੀ, ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ!ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਜੀਣ ਆਏ, ਮਰ ਰਹੇ ਹਾਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਚੈਨ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਅੱਗ ਖਾਈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ!
ਪਿਆਰ ਤਰਸੇ, ਵੈਰ ਪਾਈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ!
ਅਪਣੀ ਛਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਰਹੇ ਹਾਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਕਰਨਾ ਕੀ, ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ!ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਗਲ ਹੀ ਕੱਟਣ ਲੱਗ ਪਏ,
ਅਪਣਿਆਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਛੱਟਣ ਲੱਗ ਪਏ,
ਫਿਰ ਨਮੋਸ਼ੀ ਜਰ ਰਹੇ ਹਾਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਕਰਨਾ ਕੀ, ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ!ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਜੁਰਮ ਕਰਕੇ ਦੋਸ਼ ਮੜ੍ਹਦੇ ਹੋਰ ਸਿਰ,
ਲੱਭਦੇ ਹਮਦਰਦੀਆਂ ਕਿਥੋਂ ਹੋ ਫਿਰ,
ਜਿਤ ਬਾਜ਼ੀ ਹਰ ਰਹੇ ਰਹੇ ਹਾਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਕਰਨਾ ਕੀ, ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਹੋਰ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰਕੇ ਮਿਲਦੀ ਨਾ ਬਰਕਤ,
ਖਾ ਗਈ ਹੈਵਾਨੀਅਤ ਇਨਸਾਨੀਅਤ,
ਤੇਜ਼ਾਬ ਸਾਗਰ ਤਰ ਰਹੇ ਹਾਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਕਰਨਾ ਕੀ, ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਗਮ, ਫਿਕਰ, ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਲਾਏ ਰੋਗ ਨੇ,
ਵਾਤਾਵਰਨ ‘ਚ ਰੋਣ, ਪਿੱਟਣ, ਸੋਗ ਨੇ,
ਹਾਸੇ ਗਿਰਵੀ ਧਰ ਰਹੇ ਹਾਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਬਾਜ਼ ਆਓ!ਸੰਭਲ ਜਾਓ! ਗਰਕਣੋਂ!
ਪਵਨ ਦੂਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਹਟਾਓ ਧੜਕਣੋਂ!
ਕਿਉਂ ਪਲਿਊਸ਼ਨ ਭਰ ਰਹੇ ਹਾਂ!ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਕਰਨਾ ਕੀ, ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਪਿਆਰ ਵੰਡੋ, ਪਿਆਰ ਪਾਓ, ਖੁਸ਼ ਰਹੋ,
ਕਰ ਭਲਾ, ਦੁੱਖ-ਦਰਦ ਵੰਡੋ, ਸੱਚ ਕਹੋ,
ਜਿਤ ਕੇ ਕਿਉਂ ਹਰ ਰਹੇ ਹਾਂ?ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
ਕਰਨਾ ਕੀ, ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ!
15th September 2019 9:30am
Gravatar
Jarnail (Normanhurst, Australia)
“ਲਾਹੋਰ ਸਹਰੁ ਜਹਰੁ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ॥” ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਚਾਈ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ।ਬਾਬਰ ਨੇ ਸੰਨ 1524 ਵਿੱਚ ਲਹੌਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ ਅਤੇ ਸਵਾ ਪਹਰ ਹੋਣ ਤਕ ਲੋਕਾਈ ਤੇ ਜੁਲਮ ਜਬਰ ਕੀਤਾ।ਗੁਰ ਅਮਰਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਲੋਕ “ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰੁ॥” ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਲੋਕ ਦੇ ਸਹੀ ਮਤਲਬ ਕੱਡਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।ਕੋਈ ਵੀ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਮੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।ਅਗਰ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਮਾੜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।ਇਹ ਸਲੋਕ ਅਧੂਰੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਸ ਵਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
12th September 2019 4:39pm
Gravatar
Paul (Aurora, US)
ਲਾਹੋਰੁ ਸਹਰੁ ਜਹਰੁ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ॥੨੭॥
ਲਾਹੋਰੁ ਸਹਰੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰੁ॥੨੮॥
ਸ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਉਕਤ ਦੋਨਾਂ ਸਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਗਏ ਸ਼ੰਕੇ ਜਾਇਜ਼ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਤਰਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਜ਼ਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਇਜ਼ ਸ਼ੰਕੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨੁਕਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰਨਯੋਗ ਹਨ:
ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਸਲੋਕ ਇਕ/ਅੱਧੀ ਸਤਰ ਦੇ ਹੀ ਹਨ?
ਇਹ ‘ਸਲੋਕ’ ਕਿਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਗਏ? ਕੁਝ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਉਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ!
ਗੁਰਬਾਣੀ ਆਮ-ਖ਼ਾਸ ਸ਼੍ਰੱਧਾਲੂਆਂ ਵਾਸਤੇ ਰਚੀ ਗਈ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਉਪਰੋਕਤ ਦੋਨੋਂ ਸਲੋਕ ਅਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਧੁੰਦਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ!
ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਭਾ ਦੂਜੇ ਸਲੋਕ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੀਨਗੋਈ (ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ) ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮਿਥਿਆ ਸਾਖੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ!
ਦੋਨਾਂ ਸਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਹਲਾ ਪਹਲਾ ਦੇ ਸਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਜਚਦਾ ਨਹੀਂ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਬੋਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਮਿਆਰ ਦੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।
੧੯੬੪-੬੫ ਦਾ ਵਾਕਿਆ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, “ਜੈਸੀ ਮੈ ਆਵੈ ਖਸਮ ਕੀ ਬਾਣੀ……” ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਕ ਤੁਕ, “ਆਵਨਿ ਅਠਤਰੈ ਜਾਨਿ ਸਤਾਨਵੈ ਹੋਰੁ ਭੀ ਉਠਸੀ ਮਰਦ ਕਾ ਚੇਲਾ॥ ਤਿਲੰਗ ਮ:੧” ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ, “ਕੀ ਗੁਰਮਤਿ/ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਜਾਂ ਇਲਹਾਮ (prophecy) ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ?” ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸੱਜਨਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ, ਨਹੀਂ! ਜੇ ਇਹ ਜਵਾਬ ਸਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਪਰੋਕਤ ਸਲੋਕਾਂ/ਤੁਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ!
12th September 2019 10:16am
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
. ਮ1 ॥ ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ ਜਹਰੁ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ॥ 27॥
. ਮ3॥ ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੁ ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰੁ॥ 28 ॥ 1412॥

. ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਵੀਰਾਂ-ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋਵੇ ਜੀ।

. ਉਪਰਲੇ ਦੋ ਸਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀਚਾਰ ਬਾਰੇ ਆਪ ਸਭ ਲੇਖਕ ਵੀਰ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਾ ਜੀ।

. ਸਲੋਕ ਨੰਬਰ 27, ਮ 1 ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਿਆਤੀ ਵਿਚ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜੋ ਹਾਲਾਤ ਵੇਖੇ, ਉਹਨਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿੱਕ/ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸਲੋਕ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਤ ਜਰੂਰ ਮਾੜੇ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ “ਜਹਰੁ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ” ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।

. ਸਲੋਕ ਨੰਬਰ 28, ਮ 3 ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸਲੋਕ ਹੈ। ਇਸ ਸਲੋਕ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ, ਉਸੇ ‘ਜਹਰੁ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ’ ਵਾਲੇ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ “ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰ, ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰੁ”, ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਰੂਰ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇਗਾ।

. ਗੁਰੂੁ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਆਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਬਾਦ ਹੀ ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ, ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰ, ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰ’ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ??

. ਪ੍ਰੌਫ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਕੀਤੇ ਅਰਥ, ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੋ ਰਹੇ।

ਕਾਪੀ ਪੇਸਟ
{{{{ (ਪਦ ਅਰਥ:- ਜਹਰੁ-(ਆਤਮਕ ਮੌਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ) ਜ਼ਹਿਰ ।27।
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੁ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਰੋਵਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ । ਸਿਫਤੀ ਦਾ-ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਦਾ ।28।

ਅਰਥ:- ਹੇ ਭਾਈ! ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਸ਼ਹਰ (ਸ਼ਹਰ-ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਆਤਮਕ ਮੌਤ ਲਿਆਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਕਾਰਣ) ਜ਼ਹਰ (ਬਣਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਨਿੱਤ ਸਵੇਰੇ ਰੱਬੀ ਸਿਫ਼ਤਿ-ਸਾਲਾਹ ਦੀ ਥਾਂ) ਸਵਾ ਪਹਰ (ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਤਕ ਮਾਸ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਉਤੇ) ਕਹਰ (ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਮਾਸ ਆਦਿਕ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਭੋਗਣਾ ਹੀ ਲਾਹੌਰ-ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਜੀਵਨ-ਮਨੋਰਥ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ) ।27।

ਮਹਲਾ 3 ।
ਹੇ ਭਾਈ! (ਹੁਣ) ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤਿ-ਸਾਲਾਹ ਦਾ ਸੋਮਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
((((ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ))))) ।28।

ਨੋਟ:- ਜਿੱਥੇ ਮਾਸ ਆਦਿਕ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਭੋਗਣਾ ਹੀ ਜੀਵਨ-ਮਨੋਰਥ ਬਣ ਜਾਏ, ਉਹ ਥਾਂ ਉਥੋਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਆਤਮਕ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਹਾਪੁਰਖ ਪਰਗਟ ਹੋ ਪਏ, ਉਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਨੇਹਾ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ।}}}}}

. ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਇਕ ਗੁਰਸਿੱਖ ਦੇ ਨਾਤੇ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਭਾਈ ਰਾਮੇ ਦੇ ਵਾਂਗ ਇਕ ਘਰ ਜੁਆਈ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਭਾਈ ਜੇਠਾ ‘ਗੁਰੂ’ ਪਦਵੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਨਹੀਂ ਸਨ।

. ਪ੍ਰੋਫ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ (ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਹੈ)

. ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਆਪਣੀ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਭਾਈ ਜੇਠੇ ਜੀ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਨੂੰ ਏਨੀ ਜਿਆਦਾ ਤਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ‘ਗੁਰੂ’ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਵਾਂਗ ਅਨੇਕਾਂ ਬੱਚੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ।

. ਗੁਰੂੁ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ( ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੁ ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰੁ) ਕਿਸ ਆਧਾਰ ਉੱਪਰ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ???

. ਕੀ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ???

. ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਦੇ ਲਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ, ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੁ ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰੁ’ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ ??

. ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸੇ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਅਣ-ਮਨੁੱਖੀ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡਬੋ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

. ‘ਜਹਰੁ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ’ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਤਾਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਹੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

.. ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਸਲੋਕ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਜਹ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਹੋਵੇਗੀ ??

. ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਕੇਵਲ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੂੰ ਤਵਜੋਂ ਦੇਣਾ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਗੁਰੂੁ ਪਦਵੀ ਤੇ ਸੁਸ਼ੋਬਿੱਤ ਮ 3 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹਨ।

. ‘ਗੁਰਬਾਣੀ’ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਆਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਹਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਕਿ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ, ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੂੰ ਇਤਨੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੰਦੇ।

. ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਸਲੋਕਾਂ ਚੋਂ ਅਧਿਆਤਿੱਮਿਕਤਾ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ‘ਗਿਆਨ’ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ???

ਸ਼ਾਰੇ ਵੀਰਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਬਨਾਉਣੀ ਕਰਨੀ ਜੀ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮੱਤ-ਬੁੱਧ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਇਹਨਾਂ ਸਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ-ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹਨਾਂ ਸਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ???
9th September 2019 5:58pm
Gravatar
Dr Dalvinder Singh Grewal (Ludhiana, India)
ਪੰਜ ਚੋਰ
ਡਾ: ਦਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੇਵਾਲ
ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਫਸ ਗਿਐਂ ਮਿਤਰਾ, ਅਪਣਾ ਪਿੰਡ ਬਚਾ ਪਹਿਲਾਂ।
ਜੇ ਨਾ ਬਚਿਆ, ਕੁਝ ਨ ਰਹਿਣਾ, ਮਨ ਨੁੰ ਇਹ ਸਮਝਾ ਪਹਿਲਾਂ।
ਇਕ ਚੋਰ ਤਾਂ ਕਾਮ ਦਾ ਏਥੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਹ ਭਰਮਾਉਂਦਾ ਏ,
ਐਬ, ਵਾਸਨਾ, ਝੂਠ, ਬਖੀਲ਼ੀ, ਅਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਏ,
ਤਨ ਨੁੰ ਲਗਦਾ ਘੁਣ ਦੇ ਵਾਂਗੂ, ਦਿੰਦਾ ਮਨ ਗੰਧਲਾ ਪਹਿਲਾਂ।
ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਫਸ ਗਿਐਂ ਮਿਤਰਾ, ਅਪਣਾ ਪਿੰਡ ਬਚਾ ਪਹਿਲਾਂ।
ਦੂਜਾ ਚੋਰ ਹੈ ਗੁੱਸਾ, ਜਿਸ ਨੇ, ਅਮਨ ਚੈਨ ਤੇਰਾ ਖੋਹਿਆ ਹੈ,
ਵੈਰ, ਵਿਰੋਧ, ਤਕੱਬਰ, ਝਗੜੇ, ਪਿਆਰ ਦਿਲਾਂ ਚੋ ਮੋਇਆ ਹੈ,
ਮੰਦੇ ਬੋਲ ਨੇ ਡੰਗਦੇ ਹਿੱਕ ਨੂੰ, ਮਨ ਤੋਂ ਗੁੱਸਾ ਲਾਹ ਪਹਿਲਾਂ।
ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਫਸ ਗਿਐਂ ਮਿਤਰਾ, ਅਪਣਾ ਪਿੰਡ ਬਚਾ ਪਹਿਲਾਂ।
ਤੀਜਾ ਚੋਰ ਹੈ ਲੋਭ ਲਾਲਚ ਦਾ, ਹੱਕ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ,
ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਗੁਆਚਾ ਹੋਇਆ, ਸਮਝ ਪਵੇ ਤਦ ਰੋਂਦਾ ਹੈ,
ਖਾਲੀ ਆਇਆ, ਖਾਲੀ ਜਾਣਾ, ਸੱਚ ਅਪਣੇ ਲੜ ਲਾ ਪਹਿਲਾਂ।
ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਫਸ ਗਿਐਂ ਮਿਤਰਾ, ਅਪਣਾ ਪਿੰਡ ਬਚਾ ਪਹਿਲਾਂ।
ਚੌਥਾ ਮੋਹ ਦਾ ਚੋਰ ਜੋ ਰੱਬ ਦੀ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਪਿਆਰ ‘ਚ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ ਭੁਲਦਾ, ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਨਾਤੇ, ਰਿਸ਼ਤੇ ਝੂਠੇ ਸਾਰੇ, ਗਲ ਦਿਲ ਤੇ ਇਹ ਲਾ ਪਹਿਲਾਂ।
ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਫਸ ਗਿਐਂ ਮਿਤਰਾ, ਅਪਣਾ ਪਿੰਡ ਬਚਾ ਪਹਿਲਾਂ
ਪੰਜਵਾਂ ਚੋਰ ਹੈ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ, ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ,
‘ਮੈਂ ਆਹ” ‘ਮੈਂ ਅਹੁ’ ਖੁਦ ਵਡਿਆਈ, ਅਕਲ ਤੇ ਪਾਇਆ ਪਰਦਾ ਹੈ।
ਸਭਨਾਂ ਜੀਆਂ ਦਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ, ਦਿਤਾ ਏਸ ਭੁਲਾ ਪਹਿਲਾਂ।
ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਫਸ ਗਿਐਂ ਮਿਤਰਾ, ਅਪਣਾ ਪਿੰਡ ਬਚਾ ਪਹਿਲਾਂ।
ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਮੋਹ, ਲੋਭ ਚੋਰ ਜੋ, ਜ਼ੁਲਮ ਗਜ਼ਬ ਦਾ ਢਾਉਂਦੇ ਨੇ
ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੁਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਦਤਰ ਇਹੋ ਬਣਾਉਂਦੇ ਨੇ।
ਰੱਬ ਦਾ ਜੀ ਹੈਂ, ਰੱਬ ਨੂੰ ਹੀ ਜਪ, ਗਲ ਤੋਂ ਚੋਰ ਹਟਾ ਪਹਿਲਾਂ॥
ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਫਸ ਗਿਐਂ ਮਿਤਰਾ, ਅਪਣਾ ਪਿੰਡ ਬਚਾ ਪਹਿਲਾਂ॥
8th September 2019 12:26am
Gravatar
Balbir Singh (Patiala, India)
Bilkul sahi aa ji
9th September 2019 2:29am
Gravatar
Baldev Singh (Ferozepur, India)
6-9-2019
ਅੱਜ ਦੀ ਵਿਚਾਰ

ਮ੧ (੧੪੭)
"ਪੜੀਐ ਨਾਹੀ ਭੇਦੁ ਬੁਝੀਐ ਪਾਵਣਾ"

ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਬੁੱਝਣ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਇਹ ਹੈ ਜੀ,

ਕਿ,,,ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਸਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਬੁੱਝਣ ਵਾਸਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਨਪੜ੍ਹ ਵੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮ੫ ਪੰਨਾ੧੯੭
ਪੜਿਆ ਅਣਪੜਿਆ ਪਰਮ ਗਤਿ ਪਾਵੈ।

"ਪਰਮਗਤੀ" ,,, "ਬੁੱਝਣ ਨਾਲ" ,,, ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਬੁੱਝੇ ਬਗੈਰ ਸਿਰਫ "ਪੜ੍ਹਨਾ" "ਝੱਖ" ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ,,,ਇਹ ਗੱਲ ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਸਿੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਟੱਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:-
(ਪਾਠ ਖੁਦ ਕਰਨਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੱਮਝ ਸੱਮਝ ਕੇ ਕਰਨਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਆਦਿ ਆਦਿ) ,,,,,,,

,,,,ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ,,,,, ਨਾ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲੋਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਦਾਸ ਖੁਦ ਵੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਰ "ਸਮਝਣ" ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ/ਜਾਣਦਾ, ਸਿਰਫ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮਝਣ ਸਮਝਾਉਂਣ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਅਸ਼ੁੱਧ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ,,,,,
ਬੱਸ ਪਾਠ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਥਨੀ , ਬਦਨੀ ਤੇ ਕਹਿਨ ਕਹਾਉਣ ਵਿਚ ਹੀ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਬੀਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਾਣੀਂ ਕਬੀਰ ਜੀ (੪੭੮)
ਕਥਨੀ ਬਦਨੀ ਕਹਨੁ ਕਹਾਵਨੁ
ਸਮਝਿ ਪਰੀ ਤਉ ਬਿਸਰਿਓ ਗਾਵਣ।

ਜਦ ਬਾਣੀ ਦੀ ਸਮਝ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਥਨੀਆਂ ਬਦਨੀਆ , ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੀ ਫਿਰ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ।

ਮੰ੧ (੪੧੨)
ਬਾਣੀ ਬੂਝੈ ਸਚਿ ਸਮਾਵੈ।

ਮ੩। ਪੰਨਾ੬੬
ਪਾਠੁ ਪੜੈ ਨਾ ਬੂਝਈ ਭੇਖੀ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇ।।

ਗੁਰੁ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨੂੰ ਭੇਖ ਕਰਨਾ ਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ , ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ।

ਮ੧ (੧੪੭)
ਕੇਤੇ ਕਹਹਿ ਵਖਿਆਣ ਕਹਿ ਕਹਿ ਜਾਵਣਾ।

ਅਰਥ:-ਸਾਨੂੰ ਸਭਿ ਨੂੰ, ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ(ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ) ਵਖਿਆਣ ਦੇ ਦੇ ਕੇ,,, ਵਡੇ ਵਡੇ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖ ਕੇ,,, (ਗੁਰਮੱਤਿ ਦੇ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ) ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਖਿਆਣ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਕਈ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਕੂਚ ਕਰ ਗਏ।,,, ( ਤੇ ਕਈ ਅੱਜ ਵੀ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ),,,
ਇਹਨਾਂ ਵੀ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।

"ਕੇਤੇ ਕਹਹਿ ਵਖਿਆਣ ਕਹਿ ਕਹਿ ਜਾਵਣਾ"

ਅੱਜ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਲੋਕ ਸਿਰਫ (ਮੁੱਲ ਦੇ ਪਾਠ ਅਤੇ ਆਪਣੇਂ ਪਾਠ ) ਦੇ ਹੀ ਵਾਦ ਵਿਵਾਦ ਤਕ ਸੀਮਿਤ ਹਨ,,,,

ਬਾਣੀਂ ਨੂੰ ਬੂਝੇ ਬਿਨਾ ,ਆਪਣੇਂ ਆਪਣੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਗਾ।

"ਪਾਠੁ ਪੜੈ ਨਾ ਬੂਝਈ ਭੇਖੀ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇ"

ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਦੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਟੱਚ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।

ਮ੫ (੬੪੧)
ਪਾਠੁ ਪੜਿਓ ਅਰੁ ਬੇਦੁ ਬੀਚਾਰਿਓ ਨਿਵਲਿ ਭੁਅੰਗਮ ਸਾਧੇ।। ਪੰਚ ਜਨਾ ਸਿਉ ਸੰਗੁ ਨ ਛੁਟਕਿਓ ਅਧਿਕ ਅਹੰਬੁਧਿ ਬਾਧੇ।।

ਪੰਚ ਜਨਾ ਸਿਉ ਸੰਗੁ ਨ ਛੁਟਕਿਓ,,, "ਪੰਚ ਜਨਾ" ਨੂੰ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ? ,,,,

,,,,ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਵੇਦਾਂ, ਆਦਿ ਦੇ ਪਾਠ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਪਾਠ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ (ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਹੰਕਾਰ) ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ,

ਬਲਕਿ ਹੰਕਾਰ ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਮੌਜ਼ੂਦ ਸੀ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ,,,, ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਵਡਾ ਗਿਆਨੀ ਹਾਂ, (ਇਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਉਲਟਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ)

ਪ੍ਰਮਾਣ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ ਜੀ,,,, ਸਾਡੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿੱਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਝਗੜਾ ਹੈ।,,,,, ਸਾਰੀ ਹੀ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਨਹੀਂ, ਬੁੱਝਣ ਤੇ ਜੋਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
----------------–-
ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਪਾਠਕ ਵੀਰੋ, ਅਗਲੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ( ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੋਮ ਵਾਰ ਤੱਕ) ਦਾਸ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਹੈ ਜੀ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਦਾਸ ਆਪਣੇਂ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਸੋ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇਣਾ ਜੀ
ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ
5th September 2019 11:26pm
Gravatar
Baldev Singh (Ferozepur, India)
5-9-2019
ਅੱਜ ਦੀ ਵਿਚਾਰ

ਪਹਿਲਾ ਪੂਤੁ ਪਿਛੈਰੀ ਮਾਈ।।
ਗੁਰੁ ਲਾਗੋ ਚੇਲੇ ਕੀ ਪਾਈ।।
ਏਕੁ ਅਚੰਭਉ...........

ਪਾਠਕ ਵੀਰੋ, ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ,ਕੱਲ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਬਾਣੀ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਤੇ ਕੁੱਝ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਥੇ ਬਾਣੀਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।,,,,, ਸਿਰਫ (ਅੱਖਰੀ)ਅਰਥ ਕਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਕੁੱਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਬੇਸ਼ਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟੀਕਾਕਾਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਕੇ ਵੇਖ ਲਵੋ।

ਇਥੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਬੁੱਝਣਾ ਹੈ,,

ਜਿਵੇਂ ਕੇ,,, ਇਹ ਵਾਕਿਆ (ਪੁੱਤ ਵਾਲਾ) ਕਦੋਂ ਦਾ ਹੈ? ,,,ਪੁੱਤ ਕਦੋਂ ,,,ਅਤੇ ਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੀ,,,, ਕਿਵੇਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ। ,,,ਤੇ ਉਹ ਪੁੱਤ ਕੌਣ ਹੈ?, ,,,ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪੁੱਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਆਦਿ ਆਦਿ,,,

ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਫਰਿਸਤ, ਇਥੇ ਹੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਕੇਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਪੁੱਤ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਸਵਾਲ ਹਨ ਜੋ ਬੁੱਝਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।,,,,

ਇਹ ਸਿਰਫ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਅਰਥ ਕਰਨ ਦਾ ਸਬਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਅਗਰ ਇਸ ਪਦੇ ( ਬਾਣੀ) ਦੇ ਅਰਥ ਇਤਨੇਂ ਹੀ ਸੌਖੇ ਜਾਂ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦੇ। ਤਾਂ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਐਡੀ ਵੱਡੀ ਆਫਰ ਕਦੇ ਨਾਂ ਕਰਦੇ। ,,,,

ਕੀ ਰਾਮ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਵਿਚ ਰਮ ਜਾਣ (ਸਮਾਉਣ) ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਬਾਕੀ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਬਚਦਾ ਹੈ?

ਇਹ ਹੈ ਵੀ ਸੱਚ ਜੀ ,ਕਿ ਇਸ ਪਦੇ ਨੂੰ ਬੁੱਝਣ ਵਾਲਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਰਮ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਰਮੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਭੇਦ ਨੂੰ ਬੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇਹ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਕੱਚੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਹੇ।

"ਰਾਮ ਰਮਤ ਤਿਸੁ ਸਭਿ ਕਿਛੁ ਸੂਝੈ"

ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੀ।

ਉਮੀਂਦ ਹੈ ਜੀ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਦੇ ਅਰਥ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀਰ ਅਜਿਹੀਆ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਜਰੂਰ ਰੱਖਣਗੇ ਜੀ।,,, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਅਰਥ ਕਰਨੇਂ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇਂ ਭੇਦ ਬੁੱਝ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
4th September 2019 9:42pm
Gravatar
Narendra Pal Singh saluja (Raipur, India)
तन के नियम को विधि कहते है विधि के ग्यान को विग्यान कहते है मन के नियम को गुर कहते है गुर के ग्यान को नाम कहते है
4th September 2019 10:09am
Gravatar
Baldev Singh (Ferozepur, India)
4-9-2019
ਅੱਜ ਦੀ ਵਿਚਾਰ।
ਕਬੀਰ ਜੀ,,,,ਪੰਨਾਂ481

ਪਹਿਲਾ ਪੂਤੁ ਪਿਛੈਰੀ ਮਾਈ।।
ਗੁਰੁ ਲਾਗੋ ਚੇਲੇ ਕੀ ਪਾਈ।।
ਏਕੁ ਅਚੰਭਉ...........
ਕਹਤ ਕਬੀਰ ਜੁ ਇਸ ਪਦ ਬੂਝੇ।।
ਰਾਮ ਰਮਤ ਤਿਸੁ ਸਭਿ ਕਿਛੁ ਸੂਝੈ।।

ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੀ ਟੀਕੇ(ਅਰਥ) ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇਂ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ,,(ਇਹ ਇਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ) ,,,ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਸਾਡੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ (ਪਦੇ) ਦੇ ਅਰਥ ਬੁੱਝ ਲਵੇ ਗਾ ਉਹ ਰਾਮ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾ ਜਾਵੇ ਗਾ।

ਰਮਣਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਮਾਓਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,,,,। ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਣ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਵੇ ਗਾ।

"ਰਾਮ ਰਮਤ ਤਿਸੁ ਸਭਿ ਕਿਛੁ ਸੂਝੈ"

ਜਿਹੜਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਂ ਗਿਆ ,ਤਾਂ ਸੋਚੋ ਬਾਕੀ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ,,,,ਦੁਜੈ ਲਫਜਾਂ ਵਿਚ ,,, ਇਸ ਪਦੇ ਦੇ ਅਰਥ ਸਿਰਫ ਉਹ ਕਰੇ ਗਾ ਜੋ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਵਿਚ ਸਮਾਇਆ ਹੋਵੇ ਗਾ।

(ਇਹ ਇਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਚੈਲੰਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ)

ਪਰ ਇਥੇ ਤਾਂ ਹਰ ਵਿਦਵਾਨ ਹੀ ਇਸ ਪਦੇ ਦੇ ਅਰਥ ਕਰੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਹਾਲ ਬਾਕੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਹੈ।

ਸੋ ਵਿਚਾਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇਂ, ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਬਾਣੀ ਦੇ ਐਸੇ ਸ਼ਬਦ ਲੈ ਕੇ (ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ) ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ।

ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇਂ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥ ਕੀਤੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਇਸ ਭੇਦ ਨੂੰ ਬੁੱਝ ਲਿਆ ਹੈ?

"ਕਹਤ ਕਬੀਰ ਜੁ ਇਸ ਪਦ ਬੂਝੇ"

"ਅੱਜ ਦੀ ਵਿਚਾਰ",,,, ਇਹੀ ਹੈ ਜੀ,,, ਕਿ ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀਰ ਇਹ ਸੋਚਣ,,,,,

ਕੇ ਕੀ ਉਹ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ?
(ਅਤੇ ਬਾਕੀ ,ਬਾਣੀ ਦੀ ਵੀ ਹਰ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ)

ਜੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹਿਦਾ।, ,,,,,"ਸਾਚ ਬਰਾਬਰ ਤਪ ਨਹੀਂ, ਝੂਠ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ",,,,,,, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਮੰ੧ ਪੰਨਾ ੧੩੯
ਕੂੜ ਬੋਲਿ ਮੁਰਦਾਰੁ ਖਾਇ
ਅਵਰੀ ਨੋ ਸਮਝਾਵਣਿ ਜਾਇ।
ਮੁੱਠਾ ਆਪ ਮੁਹਾਏ ਸਾਥੈ
ਨਾਨਕ ਐਸਾ ਆਗੂ ਜਾਪੈ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ ਮੁਰਦਾਰੁ ਖਾਣ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।,,,

"ਅਵਰੀ ਨੋ ਸਮਝਾਵਣਿ ਜਾਇ"

ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲ ਬੋਲ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ (ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਦੇ) ਹਨ। ਸਾਰੇ ਹੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਅਰਥ ਕਰ ਕਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਦੀ ਤਾਂ ਆਗੂ ਬਣ (ਸਾਰੀ) ਉਮਰ ਹੀ ਬੀਤ ਗਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਿਆਂ।

ਉਹ ਐਸੇ ਆਗੂ ਆਪਣੇਂ ਆਪ ਨਾਲ ਵੀ ਠੱਗੀ ਕਰ ਰਹੇ/ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਜਾਂ (ਸਾਥ ਨਾਲ) ਜਿਹੜੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਠੱਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

"ਪਹਿਲਾ ਪੂਤੁ ਪਿਛੈਰੀ ਮਾਈ"

ਪਾਠਕ ਵੀਰੋ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕੇ,
ਪਹਿਲੇ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਜੰਮਿਆ (ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ) ਸੀ। ਮਾਂ ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।

ਮਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤ ਦਾ ਇਹ ਗੈਪ ਬਹੁਤ ਜੁਗਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸੱਚ ਹੈ।

ਬੰਦੇ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਇਸ ਦਾ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਦਾ ਭੇਦ ਸਿਰਫ ਗੁਰਮੱਤਿ ਵਿੱਚੋ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਜੀ,, ਬਾਕੀ ਵਿਚਾਰ ਕੱਲ ਕਰਾਂ ਗੇ ਜੀ।
3rd September 2019 8:54pm
Gravatar
baldevSingh singh (Ferozepur, India)
3-9-2019
ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ
(ਗੁਰਮੱਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਹੈ)
ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਉਪਜਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ , ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਦਿਮਾਗ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਡਿਸਪਲੇ ਹੈ, (ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।) ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਉਪਜੇ ਹਰ ਵਿਚਾਰ, ਸੂਖਸ਼ਮ ਤਰੰਗਾਂ ਦਵਾਰਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਿਮਾਗ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਡੀਕੋਡ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਸ ਤਰਾਂ ਮੋਬਾਇਲ ਇਲੈਕਰੋ ਮੈਗਨੇਟਿਕ ਤਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਡੀਕੋਡ ਕਰ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਅਨੇਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਸੁਵਿਧਾ)ਦੇਂਦਾ ਹੈ।

ਨਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਹੀ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ,,,ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ।

ਜਿੱਸ ਜਗਹ ਤੋਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੈ।
2nd September 2019 4:01pm
Gravatar
Narendra Pal Singh saluja (Raipur, India)
ਬਹੁਤ ਸਹੀ
ਪੰਨਾ 1042, ਸਤਰ 3
ਭਗਤਿ ਹੇਤਿ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਤਰੰਗਾ ॥
भगति हेति गुर सबदि तरंगा ॥
7th September 2019 10:47pm
Gravatar
Baldev singh (Ferozepur, India)
2-9-2019
ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ:-
ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰੋਧ ਹੈ, ਉਥੇ ਗਿਆਨ ਕਦੇ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨ ਹੈ ਉਥੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।

""ਦੋਨੋ ਕਬਹੂੰ ਨਾ ਮਿਲੇ ਰਵ ਰਜਨੀ ਇਕ ਠਾਵ।""

ਇੱਕ ਵਾਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨੇਂ ਅਕਲ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ , ਕਿ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ?

ਤਾਂ ਅਕਲ ਨੇਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿ ਮੈਂ ਇਨਸਾਨ (ਬੰਦੇ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।

ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨੇਂ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਂ ਬੰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਉਥੇ ਬੰਦੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ!!!

ਤਾਂ ਅਕਲ ਨੇਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਭਾਇਆ, ਜਦ ਤੂੰ ਬੰਦੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਪਾਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।

ਨੋਟ:- ਅਕਲ ਦੀ ਥਾਂ ਗਿਆਨ ਵੀ ਲਿਖ ਜਾਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
1st September 2019 5:49pm
Gravatar
Baldev singh (Ferozepur, India)
ਸਰਦਾਰ ਇੰਜ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨਾਂ ਜੀ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਪ ਜੀ ਨੇਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:-
((ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਬੜੇ ਵਿਸ਼ਥਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਰੈਕਟੀਕਲ ਅਨੁਭਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ‘ਗੁਰਮੱਤ’ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਵਾਂ/ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

. ਪੜ੍ਹਕੇ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ।

. ਸਿੱਖਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਠਕ ਵੀਰਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਲਾਹਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।))

ਵੀਰ ਜੀ,ਇਹ ਸਭ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਉੱਦਮ,,ਪ੍ਰੇਰਨਾ,,ਸਹਿਯੋਗ,, ਮਿਹਨਤ ,,ਗੁਰਮੱਤਿ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ, ,,, ਸਦਕਾ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੀ।

ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਦਾਸ ਆਪਣੇਂ ਵਲੋਂ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਤਹਿ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ
ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ
ਦਾਸ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ
1st September 2019 5:39pm
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
. ਵੀਰ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਗੁਰ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨਾ ਜੀ।

. ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਬੜੇ ਵਿਸ਼ਥਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਰੈਕਟੀਕਲ ਅਨੁਭਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ‘ਗੁਰਮੱਤ’ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਵਾਂ/ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

. ਪੜ੍ਹਕੇ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ।

. ਸਿੱਖਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਠਕ ਵੀਰਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਲਾਹਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।

. ਆਪ ਜੀ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਲਿਆ ਕੇ ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

. ਵੀਰ ਜੀਉ, ਸਮੱਗਰ ‘ਗੁਰਬਾਣੀ’ ਗਿਆਨ-ਵਿਚਾਰ, ‘ਮਨੁੱਖ/ਇਨਸਾਨ’ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ‘ਮਨੁੱਖ/ਇਨਸਾਨ’ ਬਨਣ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

. ‘ਗੁਰਮੱਤ’ ਵਿਚ ‘ਨਾਮ, ਨੇਮ, ਨਿਯਮ, ਅਸੂਲ, ਸਿਧਾਂਤ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਹੈ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੇ ਲਈ। ਕੋਈ ਸਿੱਖ ਸਚਿਆਰਤਾ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਪਰ ਚੱਲਦਾ, ਇਹਨਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਉੱਪਰ ਚੱਲਣਾ ਸੁਰੂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, . . . . ਕੋਈ ਨਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

. ਸੋ ਇਹ ਹਰ ਵੀਰ-ਭੈਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ‘ਨਾਮ, ਨੇਮ, ਨਿਯਮਾਂ, ਅਸੂਲਾਂ, ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਅਪਨਾਉਂਣਾ ਹੈ, ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਵੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ।

. ‘ਨਾਮ’ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ, ਸਿੱਖ-ਗੁਰਸਿੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਤਾਂ ਹੀ ਝਲਕ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਗਰ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ‘ਸੱਚ. ਪਿਆਰ, ਮੁਹੱਬਤ, ਸਬਰ, ਸੰਤੋਖ, ਹਲੀਮੀ, ਨਿਰਮਲਤਾ, ਕੋਮਲਤਾ, ਦਇਆਲਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਨਿਰਭਉਤਾ, ਨਿਰਵੈਰਤਾ, ਪਰਉਪਕਾਰਤਾ ਉਸਦੇ ਕਾਰ-ਵਿਹਾਰ, ਵਰਤ-ਵਰਤਾਅ, ਬੋਲ-ਚਾਲ, ਲੈਣ-ਦੇਣ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ-ਕਹਿਣ-ਬਹਿਣ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।

. ਹਰ ਸਿੱਖ-ਗੁਰਸਿੱਖ ਵੀਰ-ਭੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਤਾਂ ਇਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿ ਮੈਂ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ (ਗੁਰਬਾਣੀ) ਦੇ ਆਸ਼ੈ “ਨਾਮ” ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਾਂ। ਸੋ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ, ਸਮਝ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂ ਰਹੇ ਹਨ।

. ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਬਣਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਪਾਠਕ ਜਨ ਪੜ੍ਹਕੇ ਲਾਹਾ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
1st September 2019 12:28am
Gravatar
Baldev singh (Ferozepur, India)
1-9-2019
ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ:-
"ਕ੍ਰੋਧ" ਦੀ ਉਤਪਤੀ "ਅਗਿਆਨ" ਵਿੱਚੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" ਜਦ "ਗਿਆਨ" ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
31st August 2019 8:26pm
Gravatar
Baldev singh (Ferozepur, India)
ਵੀਰ ਸਰਦਾਰ
ਇੰਜ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਜੀ
ਗੁਰੂ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨਾਂ ਜੀ।

ਵੀਰ ਜੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਤਾਬ ਹੋਵੇ, ਗਰੰਥ ਜਾ ਪੋਥੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ-ਬੰਦ ਜਾਂ ਭੂਮਿਕਾ ਜਰੂਰ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੀ। ਆਮ ਕਰਕੇ ਤਾਂ ਇਕ ਤਤਕਰਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੀ। ਭੂਮਿਕਾ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹਾ ਸਾਰ ਜਾ ਮੁਖੌਟਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ।

ਅੱਜ ਤੱਕ ਆਪਣੇਂ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਜੈਸੀ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਮਝ ਲਵੋ, ਉਹ ਤਾਂ "ਗੁਰਮੱਤਿ" ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ "ਭੂਮਿਕਾ" ਸੀ/ਹੈ ਜੀ।

ਅਤੇ ਵੀਰ ਜੀ ਅੱਜ ਦਾਸ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ "ਕਿਤਾਬ" ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਚੈਪਟਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਉਣ ਲਗਾ ਹੈ ਜੀ।
ਵੀਰ ਜੀ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਅਜੇ pc ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਜੀ , ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਨੂੰ ਲੇਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲਿਖ ਦੇਂਦਾ ਜੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲਿਖ ਸਕਦਾ। ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇਂਦਾ ਜੀ।

ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਜੀ ਕੇ ਇਸ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਦਾਸ ਨੇਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਜੋ ਹਵਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਜੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਟਾਈਪ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜੀ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਕਿਤੇ ਕੰਨਾਂ ਲਗ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਜੇ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇਣਾ ਜੀ।

੧ਓ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ।।

ਵੀਰ ਜੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਕਹੋ ਜਾਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਕਹੋ,,,ਹੈ ਤਾ ਇਹ ਵੀ ਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ । ਇਹ ਮੁੱਢ ਹੈ ਜੀ, ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ।

ਪੂਰਾ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਰੂਪੀ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਵਿਚਲੇ "ਨਾਮੁ" ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ "ਨਾਮੁ" ਤੇ ਹੀ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੀ। ਯਾਨੀ ਕਿ,,

੧ਓ ਸਤਿ ਨਾਮੁ....ਤੋਂ...ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਤਾਂ ਜੀਵਾਂ,,,ਤੱਕ

ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਦੇ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਈ ਵਾਰ ਨਾਮ ਜਾਂ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਦਾ ਜਿਕਰ ਹੈ ਜੀ, ਸਾਰੀ ਬਾਣੀਂ ਵਿਚ ਨਾਮ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ ਜੀ।

"ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ"

ਇਕੱਲੀ ਇਹ ਉਪਰ ਵਾਲੀ ਤੁਕ ਹੀ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 25 ਵਾਰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਹੀ ਰਿਪੀਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੀ। ਨਾਮ ਨਾਮ ਨਾਮ,,,ਹੀ ਨਾਮ

ਮੇਰੇ ਇਕ ਅੰਦਾਜੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਾ ਜਿਕਰ ਤਕਰੀਬਨ 12,800 ਵਾਰੀ ਆਇਆ ਹੈ।
ਔਸਤ ਹਰ ਪੰਨੇ ਤੇ 9-10 ਵਾਰੀਂ।

ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਤਾਂ ਨਾਮ ਤੇ ਹੈ ਜੀ।

"ਨਾਮੁ" ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਨਿਚੋੜ (ਤੱਤ) ਹੈ ਜੀ।

ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਦੀ ਬਾਣੀ ਵੀ ਸਿਰਫ "ਨਾਮ" ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਜੀ। ਦਾਸ ਨੇਂ ਵੀ ਆਪਣੀਂ ਸਾਰੀ ਚਰਚਾ "ਗੁਰਮੱਤਿ ਨਾਮ" ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੀ।

ਵੀਰ ਜੀ ਇਕ ਬੇਨਤੀ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਜੀ ,,,ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕ਼ ਆਉ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੁਰਮੱਤਿ ਪੜਾਉਂਦਾ ਹਾਂ,

ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਇਹ (ਇਹ ਦਾਅਵਾ) ਵੀ ਇਕ ਮੂਰਖਤਾ ਭਰੀ ਗੱਲ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਹੰਕਾਰ ਜਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੀ।

ਵੀਰ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜੀਓ,,,ਆਪ , ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦਾ ਲਿੰਕ ਦੇ ਕੇ ਅੱਗੇ ਲਿਖਦੇ ਹੋ ਜੀ। ਕਿ,,

.(( ਤੁਸੀਂ ਲਿੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ; “ਇਸ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਸੇ ਮਦਦ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਸਮਝੋ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਕਰਾਂ ਗਾ ਜੀ” ।))

ਅਤੇ ਅਗੇ ਆਪ ਲਿਖਦੇ ਹੋ।

((ਜਰੂਰ ਜੀ !! ਮਦਦ ਜਰੂਰ ਕਰੋ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਪਰੈਕਟੀਕਲ ਗੁਰਮੱਤ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਾਜ਼ੁਰਬੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨਾ ਪਾ ਕੇ ਨਿਰੋਲ ਆਪਣੇ ਪਰੈਕਟੀਕਲ ਗੁਰਮੱਤ ਤਾਜ਼ੁਰਬੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਬਨਾਉਣੀ ਕਰੋਗੇ ਜੀ।))

"ਜਰੂਰ ਵੀਰ ਜੀ,, ਪਰ ਇਹ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨਹੀਂ ਅਲੰਕਾਰ ਹਨ ਜੀ। ਚਰਚਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਅਜੇਹੇ ਅਲੰਕਾਰ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੀ
ਤੇ ਮਿਸਾਲਾਂ ਵੀ ਦੇਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੀ। ਆਪ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਜੀ" ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਮਿਸਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਆਦਾ ਤੇ ਜਲਦੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਬਾਣੀਂ ਵਿੱਚੋ ਵੀ ਕਈ ਮਿਸਾਲਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਵੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਵਾਲ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਬਾਣੀ।

ਮਿਸਾਲ:-
ਬਾਣੀ ਕਬੀਰ ਜੀ ਪੰਨਾਂ ੮੭੦
"ਪੰਚ ਤਤੁ ਮਿਲਿ ਕਾਇਆ ਕੀਨੀ ਤਤੁ ਕਹਾ ਤੇ ਕੀਨ ਰੇ"

ਵੀਰ ਜੀ "ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ" ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਕਾਇਆ ਬਣਾਈ ਹੈ,,, ਪਰ (ਦਸੋ) ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇਂ ਕਿਥੋਂ ਲਏ , ਜਾ ਕਿਥੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਮੰਨ ਲਓ ਮੈਂ ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਦਾ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ ਜੀ।,, ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇਂ ਪੰਜ ਤੱਤ ਕਿਥੋਂ ਲਏ ਸੀ ??????

ਇਕ ਵੀਰ ਨੇਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਦਾਸ ਤੇ ਇਕ Comment ਕੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ,,,
(ਆਪ ਸ਼ਾਤਰ ਮਦਾਰੀਆਂ ਵਾਂਙ ਹਮਾਤੜਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹੋ! ਆਪ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦੇਖਣ ਦੀ ਨਸੀਹਤ ਅਤੇ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ! ਅਜਿਹੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।)

ਵੀਰ ਜੀ ਕ਼ਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸਵਾਲ,, ਆਪ ਦੋਨਾਂ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਵੀ ਹੈ ਜੀ।
ਦੱਸੋ ਜੀ,,,,,,

ਵੀਰ ਜੀ ਹੁਣ ਕੋਈ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ, ਕਿ ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤ ਤਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੀ।
ਸੋ ਦੱਸੋ ਜੀ, ,,,,ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇਂ ਪੰਜ ਤੱਤ ਕਿਥੋਂ ਲਏ ਸੀ ?

ਉਸ Comment ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਜੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਸਤੇ, ਦਾਸ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਰਫ਼ਤ ਇਹ ਦਸਣਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੀ ਕਿ,,,, ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਦਾਸ ਨੂੰ,,, ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਇਹ ਪਤਾ ਹੈ ਜੀ ਕਿ,,,
(ਪ੍ਰਭੂ ਨੇਂ ਪੰਜ ਤੱਤ ਕਿਥੋਂ ਲਏ ਸੀ ?)

ਤਾਂ ਹੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਹੈ ਜੀ , ਬਾਣੀਂ ਵਿਚ ਅਜੇਹੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੀ ਸਵਾਲ ਹਨ ਜੀ।

,,,ਵੀਰ ਜੀ ਸੋਚੋ!! ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੱਸੋ, ਕੀ ਕੋਈ (ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਝਗੜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀਰ) ਜਾਂ(ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਵੀਰ)ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਉੱਤਰ?

ਝਗੜਾ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਵੀਰ ਜੀ ਕੀ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ ਸਵਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ! ਕੀ ਇਹ ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਕੀ ਸਿਰਫ ਲੇਖ ਲਿਖ ਦੇਣਾ ਹੀ ਗੁਰਮੱਤਿ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,

ਵੀਰ ਜੀ ਇਹ ਗੁਰਮੱਤਿ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਜੀ। ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਥੋਂ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁੱਛ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇਹ ਚਰਚਾ ਇਕ (ਗੋਸਟਿ) ਵੀ ਹੈ ਜੀ। ਪਾਠਕਾ ਵਾਸਤੇ ਵੀ "ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੀ" (ਜਿਵੇਂ ਕੇ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੀ।),,,,

ਇਥੇ ਗੁਰਮੱਤਿ ਬਾਰੇ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ-ਉੱਤਰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੀ। ਆਪ ਵੀ ਪਾਠਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੋ ਜੀ।

ਵੀਰ ਜੀ ਇਸ ਵਾਰ ਆਪ ਜੀ ਨੇਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜੀ,,,,,
((ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ‘ਗੁਰਮੱਤ’ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਪਰੈਕਟੀਕਲ ਤਾਜ਼ੁਰਬਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ, ਆਪ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਿੱਖ ਫਲਸ਼ਫੇ ਬਾਰੇ ਜਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਗਿਆਨ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਬਨਾਉਣੀ ਕਰੋ ਜੀ।))

ਠੀਕ ਹੈ ਵੀਰ ਜੀ ਜਿਵੇਂ ਆਪ ਕਹੋ ਜੀ । ਦਾਸ ਇਸ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਜਾ ਗਿਆਨ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੀ।

ਵੀਰ ਜੀ ਉਪਰ ਛੁਰੂ ਵਿਚ "ਨਾਮ" ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਜੀ,,,,, ਸੋ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚਲਦੇ ਹਾਂ ਜੀ
ਚਲਦਾ
29th August 2019 12:59pm
Gravatar
Baldev singh (Ferozepur, India)
ਵੀਰ ਜੀ ਗੁਰਮੱਤਿ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਬਕ ਇਹ ਹੈ ਜੀ,,,,, ਕਿ "ਮੂਲ ਵਸਤੂ" ,,,"ਨਾਮ" ਹੈ,,,

ਅਤੇ ਇਹ "ਨਾਮ" "ਗੁਰਮੱਤਿ" ਵਿੱਚੋ ਹੀ ਉਪਜਦਾ ਹੈ ਜੀ

ਇਸੇ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਦਾਸ ਨੇਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੀ।

ਬਾਣੀ:-
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਮਹਾ ਰਸੁ ਮੀਠਾ ਗੁਰਮਤੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਵਣਿਆ।

ਵੀਰ ਜੀ ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀਂ ਦ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਇਹ ਸੱਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੇ ,,,,"ਨਾਮ" ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ ਜੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਰਸਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮੀਠਾ ਹੈ "ਮਹਾਂ ਰਸ" ਹੈ ਜੀ,,,

ਅਤੇ ਇਹ "ਅੰਮ੍ਰਿਤ" (ਨਾਮ) ਸਿਰਫ "ਗੁਰਮਤਿ" ਦਵਾਰਾ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੀ।

"ਗੁਰਮਤੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਵਣਿਆ।"

ਨਾਮ ਗੁਰਮੱਤਿ ਵਿੱਚੋ ਹੀ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੀ। ਜਿੱਸ ਪਾਸ ਗੁਰਮੱਤਿ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਪਾਸ ਨਾਮ ਕਦੇ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਜੀ।

ਅਤੇ ਜਿਸ ਪਾਸ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਪਾਸ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁਰਮੱਤਿ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ ਗੀ ਜੀ ,,,ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਜਿਥੇ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਉਥੇ ਦਿਨ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਜੀ।

ਇਸ ਤਰਾਂ "ਗੁਰਮੱਤਿ" ਅਤੇ "ਨਾਮ" ਨੂੰ ਅਲਗ ਅਲਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜੀ।

ਅੱਗੇ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਦੇਖੋ ਜੀ।

ਮ:੪ ਪਨਾ:੧੦
ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮੁ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਾਨ ਸਖਾਈ ਹਰ ਕੀਰਤ ਹਮਰੀ ਰਹਿਰਾਸੁ

ਮ੩ ਪਨਾ੮੬
ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਓ ਪਾਈਐ ਮਨਮੁਖ ਮੋਹਿ ਵਿਨਾਸ।।

ਮ੧। ਪਨਾ ੧੨੪੦
ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਓ ਪਾਈਐ ਨਾਨਕ ਗੁਣ ਗਾਵੈ।

ਸੋ ਵੀਰ ਜੀ,ਇਸ ਵਾਸਤੇ "ਗੁਰਮੱਤਿ" ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਕੇ "ਗੁਰਮੱਤਿ" ਦਵਾਰਾ ਹੀ ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਦਾਸ ਨੇਂ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਜੀ।

ਵੀਰ ਜੀ "ਗੁਰਮੱਤਿ" ਪੇੜ ਹੈ ਤੇ "ਨਾਮ" ਫਲ ਹੈ। ਨਾਮ ਦਾ ਫਲ ਸਿਰਫ "ਗੁਰਮੱਤਿ" ਦੇ ਪੇੜ ਨੂੰ ਹੀ ਲਗੱਦਾ ਹੈ ਜੀ।

ਇਸ ਵਾਸਤੇ "ਗੁਰਮੱਤਿ",,, "ਨਾਮ" ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਜੀ। ਕਿਉਂ ਕੇ

ਵੀਰ ਜੀ ਪੇੜ ਲਗਾਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਅਸੀਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਜੀ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰਮੱਤਿ ਦਾ ਪੇੜ ਲਗਾਓਨਾ ਪਵੇ ਗਾ ਜੀ।

ਇਸੇ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਦਾਸ ਇਹ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੀ,,, ਕਿ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਹਿਰਦੇ ਰੂਪੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ,,, ਕੀ ਗੁਰਮੱਤਿ ਦਾ ਪੇੜ ਹੈ ਜੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਇਥੇ ਪੇੜ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਕ ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੀ

ਵੀਰ ਜੀ ਅੱਗੇ ਜਿਵੇ ਕੇ ਆਪ ਜੀ ਨੇਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੀ,,,,,,

ਆਪ (ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਿੱਖ ਫਲਸ਼ਫੇ) ਬਾਰੇ ਜਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਗਿਆਨ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਬਨਾਉਣੀ ਕਰੋ ਜੀ।

ਵੀਰ ਜੀ (ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਿੱਖ ਫਲਸ਼ਫੇ) ਤੋਂ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸ਼ਾਇਦ ਗੁਰਮਤਿ ਗਿਆਨ ਹੈ ਜੀ

ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਪ ਦੇਖ ਹੀ ਰਹੇ ਹੋ ਦਾਸ ਇਹੋ ਹੀ ਤਾਂ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੀ।

ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਫਲਸਫਾ "ਗੁਰਮੱਤਿ" ਅਤੇ "ਨਾਮ" ਹੈ ਜੀ। ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਖਾਤਿਰ ਹੈ ਜੀ।

ਅਤੇ ਵੀਰ ਜੀ ਫਲਸਫੇ ਦ(ਦੂਜੇ ਪਹਿਲੂ) ਦੀ ਵੀ ਜੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ,,,

ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਣਾ,,,, ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਲ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾਂ,,,,,ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾਂ ,,,ਇਹੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਫਲਸਫਾ ਹੈ।

ਮਿਸਾਲ:-
ਕੌਡੇ ਰਾਕਸ਼, ਗਨਕਾ ਵੇਸਵਾ, ਸਧਨਾ ਕਸਾਈ, ਮੰਲਿਕ ਭਾਗੋ, ਬਾਬਰ ,ਵਰਗੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ ਜੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ।

ਨਾਮ, ਸਬਦ, ਗੁਰਮਤਿ, ਮੰਨ, ਮਾਇਆ, ਆਤਮਾ,ਪਰਮਾਤਮਾ,
ਆਵਾਗਵਣ, ਆਦਿ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਲਿਖਰੀ ਲਿਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।।ਪਰ ਜੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਲਿਖੇ ਲੇਖ ਆਦਿ ਤੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਤਲਖੀ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੀ

ਵੀਰ ਜੀ ਬਾਕੀ (ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ) ਗੱਲਾਂ ਆਪਾਂ ਜੇ ਨਾ ਵੀ ਕਰੀਏ , ਭਾਵ ਜੇ ਨਾਂ ਵੀ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ,,,
ਪਰ "ਗੁਰਮੱਤਿ" ਅਤੇ "ਨਾਮ" ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਜਰੂਰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੋਣੀਂ ਚਾਹਿਦੀ ਹੈ ਜੀ।

"ਨਾਮ" ਬਾਰੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ਫਿਲੋਸਫੀ ਕੀ ਹੈ ਜੀ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਬਾਣੀਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਹੁਣ ਆਪਾਂ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀਏ:- ਅਤੇ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰੀਏ ਜੀ।

ਮ ੫ ਪਨਾ੧੮੮
"ਨਾਮ ਬਿਹੂਨ ਜੀਵਨ ਕਉਣ ਕਾਮ ।। ਰਹਾਉ।।"
ਅਰਥ:-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਿਓਣਾ ਕਿਸੇ ਲੇਖੇ ਨਹੀਂ। ,,,ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ

ਅਗੇ :- ਬਾਣੀ:-ਮ ੫ ,ਪ:੧੧੫੫
"ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਜਨਮੁ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ।।
ਅਰਥ:-"ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਬਰਬਾਦ ਹੈ। ਬੇਕਾਰ ਹੀ ਚਲੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮ੧ ,, ਪ: ੧੩੨੭
"ਬਿਨ ਨਾਵੈ ਬਾਧੀ ਜਮ ਪੁਰਿ ਜਾਇ।।"
ਅਰਥ:- ਅਤੇ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਜਮ ਪਕੜ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਗੇ।

ਮ੧ ਪ: 1331
ਬਕਿ ਬਕਿ ਵਾਦੁ ਚਲਾਇਆ ਬਿਨੁ ਨਾਵੇ ਬਿਖੁ ਜਾਣਿ।।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,,,
ਇਕ "ਨਾਮ" ਤੋਂ ਬਿਨਾ , ਜਾਂ ਜਿਸ ਕੋਲ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਹ ਬੰਦਾ ,ਜੋ
ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਐਵੇਂ ਬਕ-ਬਕ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ। ਵਾਦ ਵਿਵਾਦ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ,ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਉਗਲਦਾ ਹੈ।

ਮ੪ ,,,,,,ਪ ੧੭੦
ਮੇਰੇ ਮਨ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਜੋ ਦੂਜੈ ਲਾਗੇ ਤੇ ਸਾਕਤ ਨਰ ਜਮਿ ਘੁਟੀਐ।।

ਅਰਥ:-ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨਾ "ਨਾਮ" ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ (ਧਰਮ)ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਕਤ ਬੰਦੇ ਹਨ,,,ਉਹਨਾਂ ਸਾਕਤ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਜਮ ਦਬੋਚ ਲੈਣ ਗੇ।

"ਸਾਕਤ ਨਰ" ਜਮਿ ਘੁਟੀਐ।।

ਬਾਣੀ ਦੀ ਇਸ ਉਪਰਲੀ ਪੰਕਤੀ ਵਿਚ ਇਕ ਲਫ਼ਜ਼ ਆਇਆ ਹੈ ਜੀ "ਸਾਕਤ ਨਰ" ,,,

ਇਹ "ਸਾਕਤ ਮਨੁੱਖ" ਕੌਣ ਹੈ, "ਸਾਕਤ ਨਰ" ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ? ਵਿਦਵਾਨ ਵੀਰ ਆਪਣੀ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਆਉ ਇਸ ਦੇ ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਅਰਥ ਵਿਚਾਰੀਏ।

ਸਾਕਤ ਪੁਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਬਾਣੀਂ ਇਉਂ ਦਸਦੀ ਹੈ:-

ਮ ੫। ਪ:੮੯੨
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਉੜਾ ਬਿਖਿਆ ਮੀਠੀ। ਸਾਕਤ ਕੀ ਬਿਧਿ ਨਨਹੁ ਡੀਠੀ।।
ਕੂੜਿ ਕਪਟਿ ਅਹੰਕਾਰਿ ਰਿਝਾਨਾ। ਨਾਮ ਸੁਨਤ ਜਨ ਬਿਛੂਆ ਡਸਾਨਾ ।।2।।

ਅਰਥ:- ਸਾਕਤ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ "ਨਾਮੁ" ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਕੌੜਾ ਲਗੱਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਬਿਖਿਆ ਜ਼ਹਿਰ ਭਾਵ ( ਮਾਇਆ) ਮਿੱਠੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਜੀ।

ਸਾਕਤ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਾਂ। ,,,,,,(ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਜੀ)।,,,ਸਾਕਤ ਪੁਰਸ਼ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਪਟਿ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਾਕਤ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਲ ਨਾਮ ਦੀ ਜੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ,, ਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਲਗੱਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਿੱਛੂ ਨੇਂ ਢੰਗ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਜਿੰਨੀ ਤਕਲੀਫ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੀ।,,,,,,
ਇਹ ਗੱਲ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਜੀ।

ਚਲਦਾ
29th August 2019 1:07pm
Gravatar
Baldev singh (Ferozepur, India)
ਸੋ ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੀ, ਕਿ ਜਿਸ ਪਾਸ "ਨਾਮ" ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁਰਸ਼ "ਸਾਕਤ" ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ (ਸਾਕਤ) ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਾਂ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਹੀ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਲਈਏ ਕੇ ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਨਾਮ ਹੈ?? ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਗੋਂ ਸਾਕਤ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਸਲੁਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ,ਤੇ ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਆਮ ਹੀ ਹੈ ਜੀ। ਵੀਰ ਜੀ ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਅੱਗੇ ਇਕ ਪੂਰਾ ਸਬਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਜੀ।

ਮ੫ ,,ਪ:-੨੪੦
ਮਿਲ ਮੇਰੇ ਗੋਬਿੰਦ ਆਪਨਾ ਨਾਮੁ ਦੇਹੁ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਧ੍ਰਿਗ ਧ੍ਰਿਗ ਆਸਨੇਹੁ ।।ਰਹਾਉ।।
ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਜੋ ਪਹਿਰੈ ਖਾਇ ਜਿਉ ਕੂਕਰੁ ਜੂਠਨ ਮਹਿ ਪਾਇ।। ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਜੇਤਾ ਬਿਉਹਾਰੁ।। ਜਿਉ ਮਿਰਤਕ ਮਿਥਿਆ ਸੀਗਾਰ।। ਨਾਮ ਬਿਸਾਰਿ ਕਰੇ ਰਸ ਭੋਗ ਸੁਖ ਸੁਪਨੈ ਨਹੀ ਤਨ ਮਹਿ ਰੋਗ।। ਨਾਮ ਤਿਆਗਿ ਕਰੇ ਅਨ ਕਾਜ ਬਿਨਸਿ ਜਾਇ ਝੂਠੇ ਸਭਿ ਪਾਜ ।।। ਨਾਮ ਸੰਗਿ ਮਨਿ ਪ੍ਰੀਤ ਨ ਲਾਵੈ ਕੋਟਿ ਕਰਮ ਕਰਤੇ ਨਰਕਿ ਜਾਵੇ।।

ਵੀਰ ਜੀ ਇਹ ਤਾਂ ਸੀ ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਵਿੱਚੋ ਜਾਣਕਾਰੀ,,,,
ਅੱਗੇ ਮੇਰਾ ਦਾਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਕੀਤਾ ਥੋਹੜਾ ਜਿਹਾ ਆਪਨਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਦਸਣਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਜੀ। ਕਿ ਨਾਮ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਮ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵੀਰ ਜੀ ਜਦ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪੜ੍ਹੇ ਸੁਣੈ ਤੇ ਵਿਚਾਰੇ,, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਪਾਂ ਉਪਰ ਪੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ "ਨਾਮ" ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।

ਵੀਰ ਜੀ ਪਹਿਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਬਾਣੀਂ ਦੇ ਪਾਠ ਨੂੰ ਹੀ ਨਾਮ ਸਮਝਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੀ। ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਕਰੀਬ 12-14 ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਵੇ ਗੀ।

ਮੈਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪਾਠ (ਪੜ੍ਹਨ) ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ

ਅਤੇ ਜਦ ਦਾਸ ਨੇਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਪਾਠ ਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਬਾਣੀਂ ਦੀ ਅੱਖਰ ਅੱਖਰ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਿਆ। ਕੇ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਗੁਰਬਾਣੀਂ ਜੋ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਇਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਮ ਜਰੂਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਤਾਂ ਨਾਮ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ।ਤੇ ਮੈਂ ਨਾਮ ਨੂੰ ਢੂੰਡਣ ਲਗਾ। ,,,

ਪਹਿਲੇ ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚੋਂ ਨਾਮ ਢੂੰਡਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਹੋਈਆਂ

ਵੀਰ ਜੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਡਰ ਕੇ ਤਨ ਮਨ ਦੇ ਨਾਲ,, ਦਿਨ ਰਾਤ ਹੀ ਨਾਮ ਲੱਭਣ ਦੇ ਪਿਛੇ ਹੀ ਲਗ ਗਿਆ ਸੀ ਜੀ।

ਢੂੰਡਣ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਮਿਲੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਂ ਕਈ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਸਚਮੁੱਚ ਵਿਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾਮ ਦੀ ਕੁੱਝ ਕੁੱਝ ਸਮਝ ਤਾਂ ਆ ਗਈ ਜੀ,, ਕਿ ਹਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਾਮ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜਰੂਰ। ਇਹ ਇਫੈਕਟਿਵ ਸੀ।

ਪਰ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਅਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ,,,ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਕਰਦਿਆਂ,, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ ਨਾਮ ਤਾਂ ਇਕ ਨਹੀਂ ,ਬਲਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ,।,,, ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵੀ ਤਜੁਰਬਾ (ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ) ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ ਨਾਮ ਤਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਹੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੈ । ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਸਗੋਂ ਉਲਝ ਜਿਹਾ ਗਿਆ ਜੀ। ਕਿ ਕੀ ਕਰਾਂ ਕਿਹੜੇ ਨਾਮ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਣੀਂ ਵਿਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- ਕਿ,,

ਮ੯। ਪੰਨਾ੬੩੨
ਕਉਨੁ ਨਾਮੁ ਗੁਰ ਜਾ ਕੈ ਸਿਮਰੈ
ਭਵ ਸਾਗਰ ਕਉ ਤਰਈ।।

ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ, (ਨਾਮ ਐਵੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ) ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦਿਨ ਦਿਨ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਏਨੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਜਰੂਰ ਲਗ ਗਿਆ ਕੋਈ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਜਾ "ਸੱਚਾ ਨਾਮ",,,,, "ਸਤਿ ਨਾਮੁ" ਵੀ ਜਰੂਰ ਹੈ। ਪਰ ਅਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਉਮਰ 22-23 ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ।

ਏਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਪਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਲਗਭਗ 35-40 ਸਾਲ ਦਾਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲਗ ਗਏ (ਸੱਚੇ ਅਸਲੀ ਨਾਮ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤਕ। ਇਹਨਾਂ 35-40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਨਾਮ ਮਿਲੇ, ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਚਾ ਨਾਮੁ ਸਮਝ ਕੇ ਇਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਜਗਿਆਸੁ ਸੀ, ਖੋਜੀ ਸੀ। (ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਨਹੀਂ ਸੀ) ਮੈਂ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਾਮ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਪਰਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਜਿਸ ਨਾਮ ਤੇ ਮੈਂਨੂੰ ਜਰਾ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਛੱਡ ਕੇ ਅਗੇ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਉਂ ਕਿ ਨਾਮ ਤਾਂ ਢੇਰਾਂ ਢੇ ਢੇਰ ਹੀ ਪਏ ਸਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ। ਅੱਜਕਲ ਤਾਂ ਜਗਹ ਜਗਹ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹੀ ਖੁੱਲ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ ਜੀ।

ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਂਮਾ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਨਾਮ ਸੱਚਾ ਹੈ ਜੀ। ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇਕ ਹੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਝੂਠੇ ਹਨ।

ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਉਲਝਾਓ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਗਈ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ। ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਢੂੰਡਾਂ ਮੈਂ ਸਚੇ ਨਾਮ ਨੂੰ। ਉਹ ਵੀ ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋ, ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਦਸੇ??

ਜਦਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਜੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਦਰਜਨ ਕੂ ਹੀ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਖਿਆਂ ਭਾਲਿਆ ਸੀ । ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਵੀ 60 ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਲਗਿਆ। ਤੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ।

ਵੀਰ ਜੀ ਆਪ ਜੀ ਨੇਂ ਕਿਆ ਖੂਬ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੀ। ਕਿ,,,,,,,
((ਤੁਸੀਂ ਲੜੀਵਾਰ ਆਪਣੇ ਗੁਰਮੱਤ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ-ਮਾਰਗ ਉੱਪਰ ਲਿਖਣਾ ਕਰੋ ਜੀ।. ‘ਲਾਹਾ’ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲਾਹਾ ਲੈਣਗੇ। ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨਗੇ।))
ਸੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਆਪ ਨੇ,,,

ਵੀਰ ਜੀ ਬਾਣੀ ਵੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਆਪ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਮੈਂ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਬਾਣੀਂ ਜੋ ਜੋ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੱਨਿਆ ਹੈ।

ਬਾਣੀ ਨੇਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,,

ਮ 3 ਪੰਨਾ1064
"ਬਿਨ ਨਾਵੈ ਮਨ ਤਨ ਹੈ ਕੁਸਟੀ
ਨਰਕੈ ਵਾਸਾ ਪਾਇਦਾ।।"

ਜਦ ਬਾਣੀ ਦੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਤੁਕ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਡਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ,,,,,ਆਮ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ (ਵਿਦਵਾਨ ਤਾਂ ਆਪਣੇਂ ਮਨ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਪਰਚਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ) ਕਿ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ, ਨਰਕ ਤਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ ਨਾਂਮ ਦੀ, ,,,ਨਾਲੇ ਸਾਡੇ ਤਨ ਜਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਕੋਹੜ ਹੋਇਆ ਹੈ ਬੇਸ਼ਕ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ।,,, ਬਾਣੀਂ ਤਾਂ ਐਵੇਂ ਡਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ,,,,,

,ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਾਣੀਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲੀ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲੈਦਾ ਸੀ।
ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ਨਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਣੀਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਫਿਰ ਖੋਜਦਿਆਂ ਖੋਜਦਿਆਂ ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ ਉਹ ਜੋ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੰਦਾ ( ਜਿਓੰਦਾ) ਨਾਮ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਕ ਜਿਉਂਦਾ ਬੰਦਾ, ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਜਾ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਪੋਥੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਸੇ ਤਰਾਂ "ਨਾਮ" ਵੀ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਜਾ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਪੋਥੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁਕਾ ਸੀ।

ਸੋ ਵੀਰ ਜੀ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੜੀ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਬਾਦ ਅਸਲੀ "ਸਤਿਨਾਮ" ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਜੀ। ਵੀਰ ਜੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਕੋਈ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਜੀ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਹੈ ਜੀ। ਸਚਾ ਨਾਮ ਮਿਲਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਪਰ ਕੌਣ ਮਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਓੰਦੇ ਜੀ?

ਚਲਦਾ
29th August 2019 1:24pm
Gravatar
Baldev singh (Ferozepur, India)
ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਇੱਕ ਐਸੀ ਵਸਤੂ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕਰੋੜਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਆਪਣੇਂ ਆਪ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿ ਦਾਸ ਜਿਕਰ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਅਸਲੀ ਹੋਵੇ , ਜੋ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਇਕ ਹੀ ਹੈ ਜੀ। ਅਤੇ ਐਸਾ ਨਾਮ ਅਗਰ ਸਿਰ ਦੇਕੇ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਹਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੀ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੇਸ਼ਕ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਹੋਰ ਕਰੋੜਾਂ ਹੀ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਰਹੀਏ, ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਵੀਰ ਜੀ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਦੇਖ ਦੇਖੋ। ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਨੀ ਮਹਿਮਾਂ ਹੈ ਜੀ, ਉਹ ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ ਜੀ।ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਜੋ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ,ਉਹ ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ ਜੀ। ਬੱਸ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ ਜੀ। ਪੜ੍ਹਆਂ ਤੇ ਗਾਇਆਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੀ,,,,,

ਸਲੋਕ ਮ੧
ਪੜਿ ਪੜਿ ਗਡੀ ਲਦੀਅਹਿ
ਪੜਿ ਪੜਿ ਭਰੀਅਹਿ ਸਾਥ।।
ਪੜਿ ਪੜਿ ਬੇੜੀ ਪਾਈਐ
ਪੜਿ ਪੜਿ ਗਡੀਅਹ ਖਾਤ।।
ਪੜੀਅਹਿ ਜੇਤੇ ਬਰਸ ਬਰਸ
ਪੜੀਅਹਿ ਜੇਤੇ ਮਾਸ।।
ਪੜੀਅਹਿ ਜੇਤੀ ਆਰਜਾ
ਪੜੀਅਹਿ ਜੇਤੇ ਸਾਸ।।
ਨਾਨਕ "ਲੇਖੈ" "ਇਕ ਗਲ"
ਹੋਰੁ ਹਉਮੈ ਝਖਣਾ ਝਾਖ।।

ਸੋ ਵੀਰ ਜੀ,, ਜਿਸ,,,"ਲੇਖੇ ਵਾਲੀ" (ਇਕ ਗੱਲ) ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਇਥੇ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ,,, ਉਹ ਗੱਲ, ਹੈ ਜੀ "ਸੱਚਾ ਨਾਮ"

ਬਾਕੀ ਸਭ ਐਵੇਂ ਝੱਖ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਲੜਾਈ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।
ਇਸੇ ਵਾਸਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਗੁੱਸਾ(ਕ੍ਰੋਧ) ਆਉਂਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ (ਸੱਚਾ)ਨਾਮ ਨਾਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਮੇਰੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੇਹਨਤ ਝੱਖ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੀ।
ਜੇ ਮੈਂਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ ਵੀ ਹੋਰ ਨਾਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ , ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਭ ਐਵੇਂ ਝੱਖ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਹੀ ਗੱਲ ਸੀ।

ਆਮ ਤਾਂ ਕੋਈ ਇਹ ਝੱਖ ( ਨਾਮਾਂ ਵਾਲੀ) ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਅਜਿਹੀ ਝੱਖ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪ ਪੜ੍ਹ ਹੀ ਰਹੇ ਹੋ ਜੀ।

ਵੀਰ ਜੀ ਕੀ ਆਪ ਜੀ ਨੇਂ ਵੀ ਨਾਮ ਤੇੰ ਕੋਈ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਦਸੋ ਜੀ ।

ਵੀਰ ਜੀ ਦਾਸ ਨੇਂ ਆਪਣੇਂ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਕੁੱਝ ਖੋਲ ਕੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੀ। ਆਪ ਮੇਰੇ ਇਸ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੀ।

ਵੀਰ ਜੀ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੀ। ਨਾਮ ਨੇਂ ਹੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵੇਂ ਕਰੋੜਾਂ ਕਰਮ ਧਰਮ (ਯਤਨ) ਕਰ ਲਵੇ, ਨਰਕ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕੇ ਗਾ ਜੀ।

ਗੁਰਮੱਤਿ ਜੜ੍ਹ ਹੈ
ਨਾਮ ਮੁੱਢ ਹੈ ।
ਗੁਰਮੁਖਤਾ ਟਹਿਣੀਆਂ ਹਨ
ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੀਵ ਪਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਰਾ ਜਿੰਨੀ ( ਮਾਇਆ ਦੀ) ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਜੀ, ਤਾਂ ਵੀਰ ਜੀ ਆਪ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੰਕਤੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੀ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਫਲਸਫਾ ਇਹ ਹੈ ਜੀ ਕਿ:-
"ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਿਲੇ ਵਡਿਆਈ
ਏਦੂ ਉਪਰਿ ਕਰਮੁ ਨਹੀਂ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਵੀ ਬਾਣੀਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਕੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਉਪਰ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਮ ਨਾਮ ਤੋਂ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ।

ਵੀਰ ਜੀ ਨਾਮ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ। ਪਰ ਨਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਲੋਗ ......ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਵੀਰ ਜੀ ਨਾਮ (ਅਸਲੀ ਨਾਮ) ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਨ ਵੀ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਤਮਾਂ ਵੀ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੀ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ,ਮਾਇਆ ਵੀ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਮ ਵੀ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਪੰਜ ਤੱਤ ਵੀ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਗੱਲ ਕੀ ਹਰ ਚੀਜ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ "ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਵੀਰ ਜੀ ਅਖੀਰ ਤੇੰ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਕਹਿਣ (ਸਵਾਲ)ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਇਆ ਤੇ ਵੀ ਦੋ ਕੂ ਅੱਖਰ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਆਪ ਦਾ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਸੀ ਮੇਰੇ ਤੇ।

ਮਾਇਆ ਬਾਰੇ ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਹੀ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੀ ਕਿ,,
ਮਾਇਆ ਦੇ ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ ਜੀ। ਮਾਇਆ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਰੂਪ ""ਸੱਚੇ ਨਾਮ"" ਦੁਆਰਾ ਦੇਖੇ ਸਮਝੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੀ। "ਸਚੇ ਨਾਮ" ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਦੇਖੇ ਸਮਝੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।

ਇਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਹਨ ਜੀ,,,,,

ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਤਾਂ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।,,,,, ਪਰ ਸਮਝੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ । ,,, ,,ਇਹ ਸਿਰਫ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਝੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਇਹ ਹਨ ਜੀ:-

(1) ਜੜ੍ਹ ਮਾਇਆ
(2) ਚੇਤਨ ਮਾਇਆ
(3) ਮਹਾਂ ਚੇਤਨ ਮਾਇਆ

ਜੜ੍ਹ ਮਾਇਆ, ਅਤੇ ਚੇਤਨ ਮਾਇਆ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਲੋਗ ਜਾ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੀ, ਪਰ "ਮਹਾਂ ਚੇਤਨ" ਮਾਇਆ ਦੀ ਗੱਲ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਮਹਾਂ ਚੇਤਨ ਮਾਇਆ ਬਹੁਤ ਸਬਲ ਹੈ ਜੀ।
ਮਹਾਂ ਚੇਤਨ ਮਾਇਆ,, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਤਕਰੀਬਨ ਬਰਾਬਰ ਵਰਗੀ ਹੀ ਹੈ ਜੀ। ਉਸ ਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਫਰਕ ਸਿਰਫ ਇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ ,
ਜਿਤਨਾ ਕਿ , ਇਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦਾ ਫਿਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੀ। ਇਹ ਦੋਨੋ ਹੀ ਅਲਗ ਅਲਗ ਹਸਤੀਆਂ ਹਨ ਜੀ।

ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਇਕ ਐਸਾ ਮਾਈਕਰੋਸਕੋਪ ਹੈ ਜੀ,,, ਜੋ ਨਾਂ ਦਿਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਚੀਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ ਜੀ।,,, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇਖਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਹੈ ਉਹ "ਸਚੇ ਨਾਮ" ਦ ਮਾਈਕਰੋਸਕੋਪ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ,,,,

(ਹੁਣ ਕਈ ਵੀਰ ਕਹਿਣ ਗੇ ਕਿ ਲਓ ਹੁਣ ਮਾਈਕਰੋਸਕੋਪ ਸਕੋਪ ਵਾਲੀ ਇਕ ਹੋਰ ਬੇਹੂਦਾ , ਬੇਤੁਕੀ ਤੇ ਬੇਥਵੀ ਗੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।)

ਵੀਰ ਜੀ ਮੇਰੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ,,, ਉਹ ਸੱਜਣ 100% ਸਹਿਮਤ ਹੋਵੇ ਗਾ, ਜਿਸ ਪਾਸ ਕਿ ਅਸਲੀ "ਸੱਚਾ ਨਾਮ" ਹੋਵੇ ਗਾ।

ਅਤੇ ਜਿਸ ਸੱਜਣ ਵੀਰ ਪਾਸ ਦੁਜੈ ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋ ਕੋਈ ਇਕ ਨਾਮ ਵੀ ਹੋਵੇ ਗਾ,,, ਉਸ ਸੱਜਣ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ "ਸੱਚੇ ਨਾਮ" ਪ੍ਰਤੀ ਜਗਿਆਸਾ ਜਰੂਰ ਵਧੇ ਗੀ।

ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ ਗਾ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੇ ਐਸੇ ਐਸੇ Comments ਕਸੇ ਗਾ,,, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਇਕ ਵੀਰ ਨੇਂ ਮੇਰੇ ਤੇ ਤਾਜਾ ਹੀ Comment ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇਂ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਬਿਲਕੁੱਲ ਸਹੀ ਚਿਤਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੀ। ਦਾਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਇਆ ਹੈ ਜੀ। Comment ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਦਿਲ ਬਾਗ਼-ਬਾਗ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਜੀ।

ਮੇਰੀ ਐਸੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਜੀ ਕੇ ਨਾਮ ਤਾਂ ਹੈ, ਜਾਂ,,, ਜਾਂ ਕੇ ਨਾਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।,,
ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਨਾਮ ਹੈਗਾ ਹੈ, ਜੇ ਹੈ ਤਾਂ ਦਸੋ???? ,,,,,ਤੇ ਚਲੋ ਨਾਮ ਤੇ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਕਰ ਲਈਏ ਜੀ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਤਾਂ ਮਾੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਵੀਰ ਸਰਦਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਦਾਸ ,ਬਾਰ-ਬਾਰ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੀ, ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਦਾਸ ਇੱਕ ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੀ। ਅਤੇ ਇਹ ਜੋ ਮੈਂ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕੀ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ?

ਵੀਰ ਜੀ ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਦਾ, ਜਾਂ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਚੈਪਟਰ ਹੈ ਜੀ। ਇਹ ਦਾਸ ਨੇਂ ਅਜੇ 1 % ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੀ। 1% ਤੋਂ ਯਾਦ ਆਇਆ

ਚਲਦਾ
29th August 2019 1:42pm
First < 2 3 4 5 6 > Last
Page 4 of 63

Add Comment

* Required information
(never displayed)
 
Bold Italic Underline Strike Superscript Subscript Code PHP Quote Line Bullet Numeric Link Email Image Video
 
Smile Laugh Cool Shocked
 
5000
What is the opposite word of small?
 
Enter answer:
 
Remember my form inputs on this computer.
 
 
Powered by Commentics

.