.
ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਪੰਨਾ

This is your own page

ਸਭਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ। ਨਿੱਜੀ/ਜਾਤੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰੋ ਇਹਨਾ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬੈਨ/ਰੋਕ/ਬਲੌਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਰ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਯੂਨੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਜਾਓ। ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ-ਸੰਪਾਦਕ)

Comments (1245)

Topic: Tuhada Apna
Sort
Facebookdel.icio.usStumbleUponDiggGoogle+TwitterLinkedIn
Gravatar
Hakam Singh (Sacramento, US)
ਡਾ. ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋਂ ਜੀ,
ਆਪ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਰਾਹੀਂ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਸਮਝਦੇ ਹੋ। ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਇੱਕ ਉਤੱਮ ਅਧਿਆਤਮਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਮਾਨਵ-ਕਲਿਆਨ ਅਤੇ ਨਰੋਆ ਮਨੁੱਖਾ ਸਮਾਜ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਥੰਮਾਂ੍ਹ ਦਾ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਜਟਲ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਏਨੇ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਆਪ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵਖਰੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਸਾਂਝ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੈ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਬੈਹਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਤੁਕ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਿਧਾ ਵਾਸਤਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਰਾਏ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਕ ਬੁਰਾਈ ਸਮੇਂ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਹੈਸੀਅਤ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਇਕਸੁਰਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣੀ ਸੁਭਾਵਕ ਹੈ। ਆਪ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਨ ਤੋਂ ਇਹ ਤੱਥ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਸਲਨ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਗਰੀਬ ਦੀ ਝੋਂਪੜੀ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਬੁਰੇ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕੀ ਉਹ ਬੁਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚੰਗਾ, ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਨਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨੂੰ ਕੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ, ਬੁਰਾ ਜਾਂ ਚੰਗਾ ਕਿਊਂਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ਵਰਤਾਏ ਬਿਨਾ ਹਰ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਅਧੂਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਜੂਆ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕੀ ਇਹ ਬੁਰਾਈ ਹੈ? ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਅਮੀਰ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ। ਕੀ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਬੁਰਾ ਹੈ? ਕਿਊਂਕੇ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਓ ਦੀ ਸੰਪੱਤੀ ਵਿਚੋਂ ਹਿਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਦਾਜ ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸੀ, ਕੀ ਉਹ ਬੁਰੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸੀ?
ਸਮਾਜਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਰਾਲਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਹੀ ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਈਸਾਈ ਮੱਤ ਦੇ ਧਾਰਨੀਆਂ ਨੇ ਰੈਫਰਮੇਸ਼ਨ, ਧਾਰਮਕ ਸੁਧਾਰ, ਲਈ ਲੰਮੀ ਜੰਗ ਲੜੀ ਸੀ। ਸਾਮਰਾਜੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭਿੱਆ ਬਨਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿਈਆਂ ਹਨ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਦੇ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਿਰਨਾ ਵੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਉਪਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਲਈ ਹੀ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸਿੱਟੇ ਨਿਕਲਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਤਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਅਕਸਰ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ, “ਕਬੀਰ ਰੋੜਾ ਹੁਇ ਰਹੁ ਬਾਟ ਕਾ ਤਜਿ ਮਨ ਕਾ ਅਭਿਮਾਨ॥” (ਪੰ: ੧੩੭੨) ਅਤੇ “ਜੇ ਲੋੜਹਿ ਚੰਗਾ ਆਪਣਾ ਕਰਿ ਪੁੰਨਹੁ ਨੀਚ ਸਦਾਈਐ॥” (ਪੰ: ੪੮੫)।

ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਇੱਕ ਭਰਮਾਤਮਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਉਲਝਣ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਕਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਨਿਰਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਕੀ ਹੈ? ਅਕਸਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੀ ਸਮਾਜਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬੁਰਾਈ ਪੈਦਾ ਕਿਊਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਬੁਰਾਈ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕਿਊਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਗਰਦਾਨਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਜੀਵਨ ਬੁਰਾਈ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਉਤੱਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਕੀ ਆਧਾਰ ਹੈ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਤੋਖਜਨਕ ਉਤਰ ਮਿਲਣੇ ਔਖੇ ਹਨ।
ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੋਵੇ ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਨਾ ਪਾਵੇ।
10th October 2017 4:18pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਮਾਨਵਵਾਦ

ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਫੇਸਬੁਕ ਉੱਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਖੂਬ ਗਰਮਾ-ਗਰਮੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਵੱਡੇ ਤੜਕੇ ਉੱਠ ਕੇ ‘ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ’ ਕਰਨਾ ਵਾਜਬ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮਸਲਾ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਵਿਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਉਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਤੜਕੇ ਉੱਠ ਕੇ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਉਲਟ ਦਰਸਾਇਆ। ਇਸ ਪੋਸਟ ਸਬੰਧੀ ਜੋ ਕੁਮੈਂਟਸ ਆਏ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੱਲੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੱਕ ਹੈ ਕਿ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪਰਗਟ ਕਰੇ ਬਸ਼ਰਤਿ ਕਿ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਕਿਸੇ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹੋਣ। ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਤਾਂ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਇਹ ਬਿਆਨ ਦੇਣ ਤੇ ਕੋਈ ਉਜਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਜਾਪਦਾ। ਦੂਸਰਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਆਨ ਜਨਤਕ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਦੇਣ ਜਾਂ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਮੰਗਣ। ਪਰੰਤੂ ਜਨਤਕ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰ/ਕੁਮੈਂਟਸ ਸਭਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਣ। ਪਰੰਤੂ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਚਾਰ/ਕੁਮੈਂਟਸ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਇਆ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਆਇਆ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਰੌਲੇ-ਗੌਲੇ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁੰਮ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਚਾਰ-ਅਧੀਨ ਵਿਸ਼ਾ ਕਾਫੀ ਮਹੱਤਵ-ਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ/ਸੁਝਾਵ ਹੇਠਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਲਈ ਨੁਕਤੇ ਹਨ:
1. ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਕੀ ਹੈ।
2. ਕੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਵੱਡੇ ਤੜਕੇ ਉੱਠ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਆਈਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਾਪਤ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰਾਂ/ਕੁਮੈਂਟਸ/ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਸਬੰਧੀ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ‘ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ’ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਚਾਰ/ਕੁਮੈਂਟਸ/ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸਭਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਇਹ ਕੇਵਲ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਲਿਪੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
Nanak Mission, INDIA
8th October 2017 6:12am
Gravatar
Taranjit Parmar (Nanaimo, Canada)
ਗਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਜੋ ਸਰੂਪ ਇਕ ਉਂਕਾਰ ਤੌਂ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਤਕ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੇ ਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗੇ ਰਖਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ:-
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ,ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗਣਾ,ਸਚ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ,ਲੋਭ,ਮੋਹ,ਹੰਕਾਰ,ਕਾਮ,ਕਰੋਧ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਹੈ।ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਬੰਗਲੇ(ਮਨਮੁਖ)ਤੌਂ ਹੰਸ(ਗੁਰਮੁੱਖ)ਬਣਨਾ ਹੈ।
ਨਿਤਨੇਮ ਕਰਨੇ,ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰਟਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਕਰਨੇ ਗਾਰੂਬਾਣੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿਰੁਧ ਹਨ,ਇਹ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਨਹੀ ਹੈ ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਡੇ ਤੜਕੇ ਉਠ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰਾਂ ਦਾ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ।
ਇਹ ਸਭ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਖੌਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ organized ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਪਾਠਕਾਂ ਅਗੇ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਤਕਾਂ
ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ ਉਪਰ ਜਰੂਰ ਪਰਖ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਜੀ ।
ਭੁੱਲ ਚੁੱਕ ਲਈ ਖਿਮਾਂ।ਧੰਨਵਾਦ
8th October 2017 9:45am
Gravatar
Taranjit Parmar (Nanaimo, Canada)
ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ,ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ ਵਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਲਈ,ਕੀ ਤੁਸੀ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।ਜਿਥੇ
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾ ਸਕੇ।ਧੰਨਵਾਦ
7th October 2017 9:00pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਤਰਨਜੀਤ ਪਰਮਾਰ ਜੀ, ਅਜ0ਕੱਲ ਕੁਝ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨਾ ਕਰਕੇ 'ਨਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨ'ਦਾ ਵੈਬਸਾਈਟ (nanakmission.org) ਚੱਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਆਪ ਜੀ ਈ-ਮੇਲ ID drisdhillon@yahoo.com ਰਾਹੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ।---- ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ।
8th October 2017 4:04pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਸ. ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ,

ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਹੇਠਾਂ ਪਾਈ ਪੋਸਟ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਤੁੱਛ ਪ੍ਰਾਣੀ ਲਈ ਹੌਸਲਾ-ਅਫਜ਼ਾਈ ਦੇ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ ਹਨ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ ਹੈ ਜੀ।

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਚੰਡਿਗੜ੍ਹ ।
6th October 2017 6:24am
Gravatar
Eng Darshan Singh Khalsa (Sydney, Australia)
‘ਗੁਰਬਾਣੀ’ ਗਿਆਨ-ਵਿਚਾਰ ਨੇ ਮਨੁੱਖ (ਸਿੱਖ/ਗੁਰਸਿੱਖ) ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਰਮ-ਭੈ ਪਾਖੰਡ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਸੀ।
ਪਰ
ਸਿੱਖ ਨੇ ‘ਗੁਰਬਾਣੀ’ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ-ਸੁਨਣਾ-ਸਮਝਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਕੇਵਲ ਪਾਂਡੇ/ਬਿਪਰ/ਪੂਜਾਰੀ ਵਾਂਗ ਪੂਜਣਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਅੱਜ ਦਾ ਸਿੱਖ ‘ਗੁਰਬਾਣੀ’ ਦੀ ਉੱਚੀ-ਸੁੱਚੀ- ਸਹੀ ਗਿਆਨ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ-ਪਾਖੰਡਾਂ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿਚ ਫੱਸ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਦਲਦਲ ਵਿਚੋਂ ਇਸਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਦਲਦਲ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾ ਫੱਸਿਆ।
ਹੁਣ ਵੀ ਉਪਾਅ ਹੈ, ਵਿਹਲੜ ਪਾਖੰਡੀ ਬੂਬਨੇ ਸਾਧਾਂ ਡੇਰਦਾਰਾਂ, ਟਕਸਾਲਾਂ ਦਾ ਖਹਿੜਾ ਛੱਡਕੇ ਕੇਵਲ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ‘ਸ਼ਬਦ-ਗੁਰੂ-ਗੁਰਬਾਣੀ’ ਦੇ ਲੜ ਲੱਗਕੇ
** ਆਪ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਕਰੇ,
** ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੁਨਣਾ ਕਰੇ,
** ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਕਰੇ,
** ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਕਰੇ,
** ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਨਾ ਕਰੇ,
** ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਰੈਕਟੀਕਲ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣਾ ਕਰੇ।
****** ਡੇਰਾਵਾਦ, ਬਾਹਮਣ/ਬਿਪਰ ਪਿੱਛਲੱਗ-ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਹਲੜ ਸਾਧਾਂ ਨੇ ‘ਗੁਰਬਾਣੀ’ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ/ਸਹੀ ਅਰਥ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਅਪਣੇ ਮਤਲਭ ਦੇ ਅਰਥ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ/ਕੱਚੇ ਰਸਤੇ ਤੁਰਨ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਲੋਕਾਈ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ/ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਲੋਟੂਆਂ-ਬੂਬਨਿਆਂ ਕੋਲੋਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਲੁਟਾਇਆ/ਲੋਟਾਉਣਾ ਕੀਤਾ।
ਇਹਨਾਂ ਲੋਟੂਆਂ-ਬੂਬਨਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਐਸ਼ ਕਰਵਾਈ, ਵਧੀਆ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਤੁਰਨ ਫਿਰਨ ਹੋਰ ਐਸ਼ੋ-ਆਰਾਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਏ।
********* ਸੰਗਤ ਜੀ !!!!!
ਅਜੇ ਵੀ ਡੁਲ੍ਹੇ ਬੇਰਾਂ ਦਾ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗੜਿਆ।
ਬੇਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਉ।
ਭਾਵ :
*** ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਨਾਉਣਾ ਕਰੋ ਜੀ।
*** ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨਾ ਕਰੋ ਜੀ।
*** ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਆਪਣਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਕਰਨਾ ਕਰੋ ਜੀ।
*** ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਆਪਣਾ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ-ਬਹਿਣ ਕਰਨਾ ਕਰੋ ਜੀ।
*** ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਆਪਣਾ ਵਰਤ-ਵਰਤਾਰਾ ਕਰੋ ਜੀ।
*** ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਆਪਣੀ ਬੋਲ-ਬਾਣੀ ਬਣਾਉ ਜੀ।
*** ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਬਨਣ ਦਾ ਮਤਲਭ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਵਹਿਮ/ਭਰਮ/ਪਾਖੰਡ/ਅਡੰਬਰ/ਕਰਮਕਾਂਡ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ।
*** ਵੀਰੋ-ਭੈਣੋਂ !!!!
ਅੱਜ ਦਾ ਸਿੱਖ-ਸਮਾਜ ਗੱਰਕਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੀ ਉਹ ਮਨਾਉਤ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ/ਸਨਾਤਨ ਮੱਤੀਏ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੰਘਾਂ/ਸਿੰਘਨੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਪਾਈਆਂ ਮੌਲੀਆਂ ਆਮ ਹੀ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕਰੂਏ ਦੇ ਵਰਤ ਰੱਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੰਜਕਾਂ, ਨਿਰਾਤੇ, ਪੈਚਕਾਂ, ਗੰਢਮੂਲ, ਚੌਦੇਂ-ਮੱਸਿਆ-ਪੁੰਨਿਆ, ਸੰਗਰਾਦ ………….
ਕੀ ਕੀ ਪਾਖੰਡ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਜ ਦਾ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ???
ਖਾਲਸਾ ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ਜੀ !!!
“ਗੁਰਬਾਣੀ” ਗਿਆਨ-ਵਿਚਾਰ ਨੂ ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਨਾਉਣਾ ਕਰਨਾ ਕਰੋ ਜੀ।
ਆਪਣੇ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਫ਼ਖਰ/ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ ਜੀ।
Eng Darshan Singh Khalsa.
6th October 2017 1:36am
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਸ. ਗੁਰਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਜੀ ਨੇ ਹੇਠਾਂ ਪਾਈ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਜੋ ‘ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ’ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ (ਇਸ ਨੂੰ ਪਰੀਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ) ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਤਰਕਸੰਗਤ ਨਹੀਂ। ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ‘ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ‘ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਪਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਵ੍ਹਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਹ ਦਾਵਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ “ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ” ।

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ।
5th October 2017 8:09pm
Gravatar
Gurindar Singh Paul (Aurora, US)
ਦਿਲ ਬਹਿਲਾਨੇ ਕੇ ਲੀਏ ਯੇਹ ਖ਼ਇਆਲ ਭੀ ਅੱਛਾ ਹੈ!!
6th October 2017 4:43pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਬਹਾਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਦੋਸਤ ਯਹ ਸ਼ਿਅਰ ਅੱਛਾ ਹੈ !!
6th October 2017 8:20pm
Gravatar
Gurindar Singh Paul (Aurora, US)
ਸ: ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਮੇਰੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਡਾ:ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ ਨੇ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਤੁਕਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਅਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦਾਸ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ: ਗੁਰਮਤਿ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਨਵ-ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਰਬਪਖੀ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ: ੧. ਸਰਬਵਿਆਪਕ, ਸਰਵਗਿਆਨੀ, ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ, ਸਰਵਗੁਣ ਸੰਪੰਨ ਅਦੁੱਤੀ ਅਕਾਲਪੁਰਖ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣਾ; ੨. ਹਰਿਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ (ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ) ਕਰਨਾ; ੩. ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਕੀਮੀਆਈ ਜਲ ਨਾਲ ਮਨ ਉੱਤੋਂ ਵਿਕਾਰੀ ਰੁਚੀਆਂ ਤੇ ਔਗੁਣਾਂ (ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ ਮੋਹ, ਹੰਕਾਰ, ਈਰਸ਼ਾ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਆਦਿ) ਦੀ ਮੈਲ ਨੂੰ ਧੋਣਾ; ਅਤੇ ੪. ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ ਦੈਵੀ ਤੇ ਨੈਤਿਕ ਗੁਣਾਂ (ਸਤ, ਸੰਤੋਖ, ਦਯਾ, ਧਰਮ, ਧੀਰਜ, ਖਿਮਾ ਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਆਦਿ) ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਅਰਥਾਤ ਸਚਿਆਰ ਹੋਣਾ। ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਇਹ ਸਿੱਧਾਂਤ ਮਾਨਵ-ਕਲਿਆਣ ਤੇ ਨਰੋਏ ਮਨੁੱਖਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਚਾਰ ਥੰਮ੍ਹ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਰੱਖ ਕੇ ਕਿਸੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਗੁਰਮਤਿ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਡਾ: ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੁਕਾਂ ਨੂੰ “ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼” ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੁਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ, ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੁਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਗੁਰਮਤੀ ਤਰਕੀਬ ਨਾਲ, ਅਵਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਦੈਵੀ ਤੇ ਨੈਤਿਕ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਸਚਿਆਰ ਬਣਨ ਦੀ ਦਲੀਲਮਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੀ ਹੈ। ਸਚਹੁ ਓਰੈ ਸਭੁ ਕੋ ਉਪਰਿ ਸਚੁ ਆਚਾਰੁ॥ ਮ:੧; ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਚਜੁ ਅਚਾਰੁ ਸਿਖੁ ਤੁਧੁ ਕਦੇ ਨ ਲਗੈ ਦੁਖੁ॥ਮ:੫

ਸ: ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਡਾ: ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਤੁਕਾਂ/ਸ਼ਬਦਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਵਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਆਪ ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ! ਤੁਹਾਡੀ ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਆਪ “ਚਰਾਸੀ ਦੇ ਗੇੜ” ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਏ ਹੋਏ! ਮੁਬਾਰਕਾਂ! ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਮੰਦ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਡੇ ਮੰਦ ਬੁੱਧਿ ਹੋਣ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਇਹਸਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਆਪ ਦਾ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ! ਆਪ ਦੇ ਲਿਖੇ ਛੋਟੇ ਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂ ਗਾ!
5th October 2017 5:21pm
Gravatar
Gursharn Singh Dhillon (Ajax, Canada)
ਅੱਜੇ ਤਾਂ ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ 84 ਦੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕੇ ।ਜਰੂਰੀ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਅ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ । ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਚਰਾਸੀ ਦੇ ਗੇੜ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ । ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਵਾਕ ਹੈ:- ਮੂਏ ਹੂਏ ਜਉ ਮੁਕਤਿ ਦੇਹੁਗੇ ਮੁਕਤਿ ਨ ਜਾਨੈ ਕੋਇਲਾ ॥ ਏ ਪੰਡੀਆ ਮੋ ਕਉ ਢੇਢ ਕਹਤ ਤੇਰੀ ਪੈਜ ਪਿਛੰਉਡੀ ਹੋਇਲਾ ॥(ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ, ਪੰਨਾ 1292)
ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚਰਾਸੀ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਰਾਸੀ ਦੇ ਗੇੜ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਮੁਬਾਰਕ । ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਇਸ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕਿਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸਨ । ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਨਾ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੀ ਜੂੰਨ ਭੋਗੀ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਜਿਥੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਭੇਜੇਗਾ ਠੀਕ ਹੈ ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕਈ ਪੁਜਾਰੀ ਚਰਾਸੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬੜਾ ਸੋਖਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ । ਕਈ ਲੋਕ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਚਰਾਸੀ ਕੱਟੀ ਗਈ ਆਖਦੇ ਹਨ । ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਬਾਉਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਥੇ ਬਣਾਈਆਂ 84 ਪੌੜੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ 84ਵਾਰੀ ਜਪ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਪਾਠ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਆਦ ਫਿਰ ਬਾਉਲੀ ਵਿਚ ਚੁੱਬੀ ਮਾਰਦੇ ਹਨ । ਇਥੇ 84 ਵਾਰੀ ਜਪ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਅਤੇ 84ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਆਦ ਫਿਰ ਪਿੰਡ ਬਾਸਰਕੇ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਆ ਕਿ ਉਥੇ ਬਣੇ ਸੰਨ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਸੰਨ ਰਾਹੀਂ (ਗੋਲ ਛੋਟੀ ਬਾਰੀ) ਲੰਘ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾ ਦੀ ਚਰਾਸੀ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਹ ਕਈ ਭਾਈ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਿੱਖ ਵੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ । ਹੁਣ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਜੋ ਮਰਜੀ ਕਰੋ ਤੁਹਾਡੀ ਚਰਾਸੀ ਕੱਟੀ ਗਈ । ਸਾਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਤਾਂ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋ ਚਰਾਸੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਾਡੇ ਕਈ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆ ਵਿਚ ਹੀ ਚਰਾਸੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ । ਧੰਨ ਹਨ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਸੀ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ।
6th October 2017 11:56am
Gravatar
Hakam Singh (Sacramento, US)
ਸ. ਗੁਰਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਜੀ,
ਆਪ ਨੇ ਮਾਨਵ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਰਬਪਖੀ ਸੁਧਾਰ ਵਿਚ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਚਾਰ ਥੰਮਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇ ਕੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ।
8th October 2017 6:13pm
Gravatar
Makhan Singh Purewal (Quesnel, Canada)

‘ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ’ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ/ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ

ਕੁੱਝ ਨਿੱਜੀ ਰੁਝੇਵੇਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਹਫਤੇ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਦਾ ਸਪਤਾਹਿਕ ਲੇਖਾਂ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ‘ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ’ ਤੇ ਅੱਪਡੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ। ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਪੰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ 24 ਘੰਟੇ ਖੁੱਲਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਲਿਖਤ ਇੱਥੇ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਧੰਨਵਾਦ।

5th October 2017 4:53pm
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਸ. ਗੁਰਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਜੀ ਨੇ ਹੇਠਾਂ ਪਾਈ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਸ. ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਹਫਤੇ ਸਿਖਮਾਰਗ ਵੈਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਗਏ ਲੇਖ ‘ ਅਧਿਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ’ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਗਏ ਲੇਖਕ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਕਿ “ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।” ਸ. ਪਾਲ ਜੀ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪਰੋੜਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ. ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸਦਾ ਉੱਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਮਿਲਣ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਦ ਇਕ ਨਵੇਂ ਲੇਖ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਇਹ ਦਾਵਾ ਦੁਹਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਲੋ, ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕੁਝ ਹਵਾਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੁਕਤੇ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਸ. ਗੁਰਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਜੀ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਹਵਾਲੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜਕ ਇਕਾਈ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਰਸਮਾਂ-ਰਿਵਾਜਾਂ, ਰਹੁ-ਰੀਤਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਮਨੌਤਾਂ ਆਦਿਕ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪੱਧਰ ਤੇ ਜਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਤਬਦੀਲੀ। ਬਾਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਤਹਿਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਰਚੀਆਂ ਜੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ:
1. ਨਾਰੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ --- “ ਸੋ ਕਿਉਂ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ ਜਿਤੁ ਜੰਮਹਿ ਰਾਜਾਨ ॥ ” (ਪੰਨਾਂ 473)
2. ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਜਿਤੁ ਪੀਤੈ ਮਤਿ ਦੂਰਿ ਹੋਇ ਬਰਲੁ ਪਵੈ ਵਿਚਿ ਆਇ ॥ ” (ਪੰਨਾ 558)
3. ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਤੁਮ ਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮ ਕਤ ਸੂਦ ॥ ” (ਪੰਨਾਂ 324)
4. ਸਤੀ-ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਸਤੀਆਂ ਏਹਿ ਨ ਆਖੀਅਨਿ ਜੋ ਮੜਿਆ ਲਗਿ ਜਲੰਨਿ ॥ ” (ਪੰਨਾਂ 787)
5. ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਬੋਲੀਐ ਸਚੁ ਧਰਮ ਝੂਠੁ ਨਾ ਬੋਲੀਐ ॥ ” (ਪੰਨਾਂ 448)
6. ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਹਿਆਉ ਨ ਕੈਹੀ ਠਾਹਿ ਮਾਣਕ ਸਭ ਅਮੋਲਵੇ ॥ ”(ਪੰਨਾਂ 1384)
7. ਨਿਮਰਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਮਿਠਤੁ ਨੀਵੀ ਨਾਨਕਾ ਗੁਣ ਚੰਗਿਆਈਆ ਤਤੁ ॥ ”(ਪੰਨਾਂ 470)
8. ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਵਹਾਰ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਸਚਹੁ ਓਰੈ ਸਭੁ ਕੋ ਉਪਰਿ ਸਚੁ ਆਚਾਰੁ ॥ ”(ਪੰਨਾਂ 62)
9.. ਚੁਗਲੀ ਦੀ ਆਦਤ ਛੱਡਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਜਿਸੁ ਅੰਦਰਿ ਚੁਗਲੀ ਚੁਗਲੋ ਵਜੈ ਕੀਤਾ ਕਰਤਿਆ ਓਸ ਦਾ ਸਭੁ ਗਇਆ ॥ ”
(ਪੰਨਾ 308)
10. ਪਖੰਡ ਅਤੇ ਭੇਖ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਪਾਖੰਡ ਪਾਖੰਡ ਕਰਿ ਕਰਿ ਭਰਮੇ ਲੋਭੁ ਪਾਖੰਡੁ ਜਗਿ ਬੁਰਿਆਰੇ ॥ ” (ਪੰਨਾ 981)
11. ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਤੀ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਖਾਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ ॥ ਜਿਤੁ ਖਾਧੈ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥ ” (ਪੰਨਾ 16)
12. ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਏਕੁ ਪਿਤਾ ਏਕਸ ਕੇ ਹਮ ਬਾਰਿਕ .......” (ਪੰਨਾਂ 611)
13. ਬਿਗਾਨਾ ਹੱਕ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਮਨਾਹੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਹਕੁ ਪਰਾਇਆ ਨਾਨਕਾ ਉਸੁ ਸੂਅਰ ਉਸੁ ਗਾਇ ॥ ”(ਪੰਨਾ 141)
14. ਬੁਰੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਕੁਸੰਗਤਿ ਬਹਹਿ ਸਦਾ ਦੁਖੁ ਪਾਵਹਿ ਦੁਖੋ ਦੁਖੁ ਕਮਾਇਆ ॥ ”(ਪੰਨਾ 1068)
15. ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬੁਰੀ ਆਦਤ ਦੇ ਤਿਆਗ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ --- “ ਨਿੰਦਾ ਭਲੀ ਕਿਸੈ ਕੀ ਨਾਹੀ ਮਨਮੁਖ ਮੁਗਧ ਕਰੰਨਿ ॥ ” (ਪੰਨਾ 755)

ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹੁਣ, ਸ. ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸ. ਗੁਰਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਜੀ ‘ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ‘ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਰਕਸੰਗਤ ਪਰੀਭਾਸ਼ਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦੇਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਦਾਵਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਣ ਕਿ “ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।”

ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਸ. ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਦਾਵਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਇੱਸੇ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ।

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ।
5th October 2017 4:09am
Gravatar
Gursharn Singh Dhillon (Ajax, Canada)
ਡਾ.ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ, ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ।
ਆਪ ਜੀ ਇਕ ਚੰਗੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋ ਪਰ ਆਪ ਫਿਰ ਵੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਮਾਤ੍ੜ ਵੀ ਆਪ ਪਾਸੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਂਦੇ ਹੋ ।ਉਹ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣਾ । ਪਰ ਕਈ ਇਸ ਸਾਈਟ ਤੇ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ ਜੋ ਲੰਮੇ-ਲੰਮੇ ਲੇਖ ਤਾਂ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿਚੋਂ ਕੀਤੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੀ ਹੇਠੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ । ਸੋ, ਆਪ ਇਸ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹੋ ।
ਆਪ ਨੇ ਜੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਦਿਤੇ ਹਨ ਉਹ ਮੇਰੀ ਤੁੱਛ ਬੁੱਧੀ ਮੁਤਾਬਕ ਤਾਂ ਠੀਕ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ. ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸ. ਗੁਰਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਜੀ ਦਾ ਇਹਨਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਹੀ ਨਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਬਾਕੀ ਜਿੰਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਸੀ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਰੱਖਣਾ ਜਾਂ ਜੋ ਇਸ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪਏ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਮਝਾ ਸਕਦਾ ।
ਧੰਨਵਾਦ ।
5th October 2017 2:54pm
Gravatar
Hakam Singh (Sacramento, US)
ਸ. ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋਂ ਜੀ,
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਨਿੱਜੀ ਰਾਹੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਪੱਖਪਾਤ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਕਰਮ ਕਾਂਡ, ਜਾਤ ਪਾਤ, ਊਚ ਨੀਚ, ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ, ਭੇਖ, ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਰੀਤਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹਨ, ਖੰਡਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
7th October 2017 8:44pm
Gravatar
Hakam Singh (Sacramento, US)
ਸ. ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋਂ ਜੀ,
ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਤ ਹੈ, ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਸਮਾਜ ਦਾ ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਜਗਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਮਾਜ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਸਮਾਜ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਵੰਡੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਅਸਤਿੱਤਵ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਭੁਲੇਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਊਂਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਾਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਆਪ ਵਲੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ੧੫ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਤ ਹਨ ਕਿਸੇ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਠੋਸਣ ਦੀ ਅਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਉਹ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸੁਧਾਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਸ੍ਰਿਸਟੀ, ਸੰਸਾਰ-ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਖਰੇ ਕਰ ਕੇ ਦੱਸੇ ਹਨ।
7th October 2017 8:14pm
Gravatar
Gurindar Singh Paul (Aurora, US)
“ਅਧਿਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ…” ਵਿੱਚ ਸ: ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਅਤਿਅੰਤ ਉੱਤਮ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮੂਲ ਪੰਜ ਤੱਤ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਵਿਗਿਆਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਭੌਤਿਕਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁਨਿਆਵੀ ਉੱਨਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਸੁੱਖਾਂ, ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਸੀਲਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਥੇ, ਅਧਿਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਆਤਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਆਤਮ-ਆਨੰਦ ਦਾ ਰੂਹਾਨੀ ਰਾਹ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ: ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਕਥਨ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ, “ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਥਾਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਅਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਲਗੱਡ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ”।
ਸ: ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖ਼ੂਬੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਢੁਕਵੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ, ਹਥਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ, ਨਿਮਨ ਲਿਖਿਤ ਵਿਚਾਰ ਸੁਹਿਰਦ ਪਾਠਕਾਂ/ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦਾ ਹੈ:
“……ਕਈ ਸਿੱਖ ਚਿੰਤਕ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪ੍ਰਚਾਰਨ ਲਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।…ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ”।
4th October 2017 10:24am
Gravatar
Iqbal Singh Dhillon (Chandigarh, India)
ਹੇਠਾਂ ਪਾਈ ਗਈ ਪੋਸਟ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਲਿਖਤ 'ਮਾਨਵਵਾਦ' ਦਾ ਭਾਗ 4 ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ 'ਮਾਨਵਵਾਦ---4' ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ।

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।
3rd October 2017 1:30am
Page 25 of 63

Add Comment

* Required information
(never displayed)
 
Bold Italic Underline Strike Superscript Subscript Code PHP Quote Line Bullet Numeric Link Email Image Video
 
Smile Laugh Cool Shocked
 
5000
Which is darker: black or white?
 
Enter answer:
 
Remember my form inputs on this computer.
 
 
Powered by Commentics

.