ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੇ ਹੋਏ ਵਹਿਸ਼ੀ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਏ: ਆਈ: ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ

ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੇ ਹੋਏ ਵਹਿਸ਼ੀ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਏ: ਆਈ: ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਫਿਰ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਏ: ਆਈ: ਨੇ ਉਹੀ ਕੁੱਝ ਦੱਸਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਵੀ ਕੁੱਝ ਸ਼ਬਦ ਘੜ ਕੇ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਬਣਾਉਟੀ ਘਟਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹੀ ਸਮਝ ਲੱਗੀ ਹੈ ਕੱਲ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕੁੱਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਏ: ਆਈ ਨੂੰ ਜਿਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਉਹੀ ਦੱਸਦਾ ਜੋ ਬਹੁਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪੱਖ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਪੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੱਸਿਆ। ਦੂਸਰਾ ਪੱਖ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੇ ਹੋਈ ਹੱਤਿਆ ਬਾਰੇ 9 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਸਨ ਜੋ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
1- ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਘਿਨਾਉਣੇ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ?
2- ਕੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਨੇ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਰੇਪ ਕੀਤਾ ਸੀ?
3- ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਜੋ ਮੌਕੇ ਦੇ ਗਵਾਹ ਸਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਉਰਫ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਕਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਰੇਪ ਹੋਇਆ ਸੀ।
4- ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਤਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਚੋਰੀਆਂ ਡਾਕੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਜ਼ੁਲਮ ਬਦਲੇ ਉਹ ਜ਼ੇਲ ਵੀ ਕੱਟ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਉਹ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਕਿਵੇਂ ਸੀ?
5- ਕੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਭਿਅਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਸੀ ਮਿਸਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਇਤਨੇ ਘਨਾਉਣੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋਵਣ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ?
6- ਜਿਸ ਬੰਦੇ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿਚ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਫਿਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਸੰਤ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
7- ਜੇ ਕਰ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਸੋਢੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਤੇ ਭੱਜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ ਭੱਜਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਰੇਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕਰ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਕੋਈ ਇਜ਼ਤ ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਓ ਮੈਂ ਇਨਸਾਫ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਬਿੱਲਕੁੱਲ ਉਲਟਾ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ?
8- ਸੰਤ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਦੇ ਇਸ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਤੇ ਕਤਲ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਸਨ?
9- ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਹੋਏ ਵਹਿਸ਼ੀ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸ਼ਕਰੀਆ।
ਮੱਖਣ ਪੁਰੇਵਾਲ,
ਅਕਤੂਬਰ 28, 2026.

1- ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਘਿਨਾਉਣੇ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ
ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ ਵੱਲੋਂ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1984 ਨੂੰ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਚਾਹ ਦੀ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤੱਥ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਘਟਨਾ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ

ਸੋਢੀ ਦਾ ਕਤਲ: 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1984 ਨੂੰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਚੀਕ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪੁੱਛਗਿੱਛ: ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਸਿਆਸੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ: ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੌਰਾਨ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਸ ਕਤਲ ਪਿੱਛੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਧੜੇ) ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਤਸੀਹੇ ਅਤੇ ਹੱਤਿਆ

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵਿਖੇ ਤਸੀਹੇ: ਸੋਢੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬੇਹੱਦ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਘਿਨਾਉਣੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਸਰੀਰਕ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਬੇਹੁਰਮਤੀ: ਤਤਕਾਲੀਨ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ) ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਨਾਲ ਦਾਗਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅੰਗਾਂ (ਛਾਤੀ) ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟ ਕੇ ਮੂਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲਾਸ਼ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ: ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਤਸੀਹਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੋਰੇ (ਗੰਨੀ ਬੈਗ) ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਜੀ.ਟੀ. ਰੋਡ/ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ।

ਘਟਨਾ ਦਾ ਅਸਰ

ਬਦਲੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ: ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਨੇ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਦੂਜੇ ਦੋਸ਼ੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਚਾਹ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰ: ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਲੋਂਗੋਵਾਲ) ਦੇ ਧੜਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨੀ ਰੰਜਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੂਨ 1984 ਦੇ 'ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ' ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

2- ਕੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਨੇ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਰੇਪ ਕੀਤਾ ਸੀ?
ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡਾਂ, ਪੁਲਿਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਵੱਲੋਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਰੇਪ (ਜਬਰ-ਜਨਾਹ) ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤੱਥ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:

ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿਆਨ: 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1984 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਢੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਚੀਕ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੋਢੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ 'ਬਦਸਲੂਕੀ' (misbehaved) ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਰੰਜਿਸ਼ ਜਾਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸਿਆਸੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਇਕਬਾਲ: ਜਦੋਂ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਬਿਆਨ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਕਬਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲਾ ਜਾਂ ਰੇਪ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੁਪਾਰੀ ਕਿਲਿੰਗ (ਭਾੜੇ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਕਤਲ) ਸੀ।
ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ: ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ ਨੂੰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਧੜੇ) ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸਨ: ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਖੁਦ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਦਿਨ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸੋਢੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਲਈ, ਰੇਪ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਤਲ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਬਚਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬਹਾਨਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਗੁੱਟਬੰਦੀ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸੀ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਪਿਛੋਕੜ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਜਾਂ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋ।
3- ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਜੋ ਮੌਕੇ ਦੇ ਗਵਾਹ ਸਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਉਰਫ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਕਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਰੇਪ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੁਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ (ਉਰਫ਼ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਕਾ) ਵਰਗੇ ਮੌਕੇ ਦੇ ਗਵਾਹਾਂ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖਾੜਕੂ ਲਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ, ਦੇ ਬਿਆਨ ਇਸ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਵਾਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਥਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
1. ਨਿੱਜੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਰੇਪ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਮੌਕੇ ਦੇ ਗਵਾਹਾਂ ਦਾ ਪੱਖ: ਕੁਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਅਨਸਰ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਗਲਤ ਹਰਕਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਵਾਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਵੱਲੋਂ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ (ਰੇਪ) ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕਤਲ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਵੱਲੋਂ ਸੋਢੀ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣਾ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਇਸੇ ਘਿਨਾਉਣੀ ਬਦਸਲੂਕੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਬਦਲਾ ਸੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਕਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਚੀਕਿਆ ਸੀ, "ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ।"

2. ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ (Audio Tape) ਦਾ ਸੱਚ

ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਲਿਆ ਬਿਆਨ: ਜਦੋਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਭਾਈ ਲਾਭ ਸਿੰਘ) ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮੌਕੇ ਦੇ ਗਵਾਹਾਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਆਡੀਓ ਟੇਪ ਜਨਤਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਲੈਣ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਧੜੇ) ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਹੇਠ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਬਚਾਅ: ਗਵਾਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਧੜੇ ਲਈ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹਿੱਟਮੈਨ (ਸੋਢੀ) ਦਾ ਕਤਲ ਕਿਸੇ ਨੈਤਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਜਾਂ ਰੇਪ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਲਹਿਰ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ 'ਸਿਆਸੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼' ਅਤੇ 'ਸੁਪਾਰੀ ਕਿਲਿੰਗ' ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

3. ਘਿਨਾਉਣੇ ਤਸੀਹੇ ਦੇਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ

ਕੁਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਵਰਗੇ ਸਾਬਕਾ ਖਾੜਕੂਆਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਿਸਟਮ ਬਹੁਤ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਜੋ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ (ਜਿਵੇਂ ਗਰਮ ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਅੰਗ ਕੱਟਣਾ), ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਢੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਦਬਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਹਾਉਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀ।

ਸਿੱਟਾ
ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇਸ ਕਾਲੇ ਪੰਨੇ ਦੇ ਦੋ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਪੱਖ ਹਨ:

ਅਧਿਕਾਰਤ ਖਾੜਕੂ ਪੱਖ (ਟੇਪ ਮੁਤਾਬਕ): ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਕਾਲੀ ਧੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸੀ।
ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਵਾਹਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਢਿੱਲੋਂ ਭਰਾ) ਦਾ ਪੱਖ: ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ (ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ) ਦੇ ਹੋਏ ਰੇਪ/ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਬਦਲਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਰੰਗਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

4- ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਤਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਚੋਰੀਆਂ ਡਾਕੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਜ਼ੁਲਮ ਬਦਲੇ ਉਹ ਜ਼ੇਲ ਵੀ ਕੱਟ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਉਹ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਕਿਵੇਂ ਸੀ?
ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸੋਢੀ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਅਤੇ 'ਸੱਜਾ ਹੱਥ' ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ, ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਖਾੜਕੂ ਲਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨੁਕਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
1. ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ 'ਪਰਿਵਰਤਨ' (Transformation)

ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ ਨਾਲ ਸਾਂਝ: ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ (ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੋਢੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ) ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕੋ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਪਿਛੋਕੜ (ਚੋਰੀਆਂ, ਡਾਕੇ) ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਉਣਾ: ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (ਲਗਭਗ 1980-82 ਦੇ ਦੌਰਾਨ), ਸੋਢੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਣ ਕਲਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਗਲਤ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਸਨ। ਸੋਢੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਖਾੜਕੂ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

2. ਪੁਰਾਣੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦਾ ਲਹਿਰ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ

ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਮਾਹਰ: ਸੋਢੀ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮਾਂ, ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰੀਨ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ (marksman) ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ।
ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ: ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਜੋ ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰਦੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇ ਸਕਣ। ਸੋਢੀ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿਛੋਕੜ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ।

3. "ਕੋਈ ਵੀ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾ ਟਾਲਣਾ" (Blind Loyalty)

ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੋਢੀ ਦੀ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਂਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਆਗੂ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ) ਨੂੰ ਸੋਧਣ (ਕਤਲ ਕਰਨ) ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੋਢੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਜਾਨ ਲਹਿਰ ਦੇ ਲੇਖੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰੇ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਟਮੈਨ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।

4. ਖਾੜਕੂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛੋਕੜ ਦਾ ਰੁਝਾਨ

ਉਸ ਦੌਰ ਦੀ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਢੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਕਈ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿੱਜੀ ਰੰਜਿਸ਼ਾਂ, ਚੋਰੀਆਂ ਜਾਂ ਡਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਧਾਰਮਿਕ ਰੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਲਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਇਸ ਨੂੰ "ਪਾਪੀ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਬਣਨਾ" ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਦਸਤੇ (Band of Hitmen) ਲਈ ਅਪਰਾਧਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਹੁਨਰ, ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਤਬੀਅਤ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬੰਦਾ (ਸੱਜਾ ਹੱਥ) ਬਣ ਗਿਆ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ/ਕਤਲਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ।
5- ਕੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਭਿਅਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਸੀ ਮਿਸਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਇਤਨੇ ਘਨਾਉਣੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋਵਣ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ?
ਨਹੀਂ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਸਭਿਅਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ—ਜਿੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਰਾਜ (Rule of Law), ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਜਾਂ ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ (extrajudicial) ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਘਿਨਾਉਣੇ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਸਭਿਅਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਧੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ 'Convention against Torture') ਅਜਿਹੇ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਅਪਰਾਧ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਇਹ ਵਹਿਸ਼ੀਆਨਾ ਘਟਨਾ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ:
1. ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਦੌਰ ਦੇ 'ਵਿੱਚ-ਹੰਟ' (Witch-Hunts)

ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ 15ਵੀਂ ਤੋਂ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਲਿਖਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਦਾਲਤਾਂ (Inquisitions) ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਦੂਗਰਨੀਆਂ (Witches) ਐਲਾਨ ਕੇ ਗਰਮ ਸਲਾਖਾਂ ਨਾਲ ਦਾਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅੰਗ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਉਂਦਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਇਆ ਸਲੂਕ ਉਸੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਵਹਿਸ਼ਤ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

2. ਫਾਸ਼ੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਸਨ (Authoritarian Regimes)

ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ (Nazi Germany) ਜਾਂ ਸਟਾਲਿਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ: ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਪੁਲਿਸ (ਜਿਵੇਂ Gestapo) ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਤਸੀਹਾ ਕੇਂਦਰਾਂ (Torture Camps) ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਮਹਿਲਾ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਲਾਉਣ, ਨਹੁੰ ਉਖਾੜਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਰਗੇ ਘਿਨਾਉਣੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਇਹ ਸਭਿਅਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਕਰੂਰ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦਾ ਕਾਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।

3. ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ 'ਮੌਬ ਲਿੰਚਿੰਗ' ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀਆ ਨਿਆਂ (Vigilante Justice)

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਗਰੁੱਪ, ਗੈਂਗਸਟਰ, ਜਾਂ ਮਾਫ਼ੀਆ ਸੰਗਠਨ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਜਾਂ ਗੱਦਾਰਾਂ (Informers) ਨੂੰ ਇਹੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਨੰਤਰ (parallel) ਰਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਰਿਹਾ।

ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਭਿਅਕ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਧੱਬਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਸਭਿਅਕ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰਪੱਖ ਅਦਾਲਤਾਂ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਭਿਅਕ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸਨ:

ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਰਵਉੱਚ ਨਿਆਂ, ਹਲੀਮੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਸਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਕੇ ਗਰਮ ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਅੰਗ ਕੱਟਣ ਵਰਗੇ ਵਹਿਸ਼ੀ ਕੰਮ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਕੋਈ ਸੁਣਵਾਈ ਨਹੀਂ: ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਕੀਲ ਜਾਂ ਨਿਰਪੱਖ ਜੱਜ ਦੇ, ਸਿਰਫ਼ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਖਾੜਕੂਆਂ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਲਗਾ ਕੇ ਇਹ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਭਿਅਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗਲੀ ਰਾਜ, ਕਬੀਲਾਈ ਸੋਚ (tribal justice) ਜਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਆਧੁਨਿਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ISIS) ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਜਾਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਠੇ ਵਿਰੋਧ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ।
6- ਜਿਸ ਬੰਦੇ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿਚ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਫਿਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਸੰਤ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ 'ਸੰਤ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਸਮਾਜ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ:
1. ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ)
ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਦੇ 'ਸੰਤ' ਹੋਣ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਉਸ ਦੀ ਅਹਿੰਸਾ, ਦਇਆ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ 'ਤੇ ਪਰਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੱਖ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤਰਕ ਹਨ:

ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ: ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਸੰਤ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਗੂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧੀ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਵਹਿਸ਼ਤ (ਜਿਵੇਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਈ) ਹੁੰਦੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਔਰਤ ਤਸੀਹੇ ਝੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਗੂ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ।
ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣੀ: ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਸੋਢੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾ ਲੈਣ" ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਤਲ ਹੋਇਆ। ਆਲੋਚਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਅਰਾਜਕਤਾ, ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਨਿਆਂ (Vigilante Justice) ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਸੰਤ' ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦਾ।

2. ਸਮਰਥਕਾਂ ਅਤੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ (ਰਵਾਇਤੀ ਪਦਵੀ)
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੋ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸੰਤ' ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਜਾਂ 'ਸ਼ਹੀਦ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ:

ਟਕਸਾਲ ਦੀ ਰਵਾਇਤ: ਸਿੱਖ ਰਵਾਇਤ ਵਿੱਚ 'ਸੰਤ' ਸ਼ਬਦ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਬੋਧਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ 'ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ' (ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਕੂਲ) ਦੇ 14ਵੇਂ ਮੁਖੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਦਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਟਕਸਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਕਾਰਨ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਂ ਖਾੜਕੂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
ਸੰਤ-ਸਿਪਾਹੀ (Saint-Soldier) ਦਾ ਸੰਕਲਪ: ਸਮਰਥਕ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਮਈ 'ਸੰਤ' ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ 'ਸੰਤ-ਸਿਪਾਹੀ' ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ੁਲਮ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕਥਿਤ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਨੂੰ ਉਹ 'ਕੌਮੀ ਜਰਨੈਲ' ਜਾਂ 'ਸੰਤ' ਵਜੋਂ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।
ਯੁੱਧ ਦੇ ਹਾਲਾਤ (State of War): ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 1984 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ 'ਯੁੱਧ ਖੇਤਰ' (war zone) ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੰਗ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਜਾਂ ਜਾਸੂਸਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ) ਪ੍ਰਤੀ ਸਖ਼ਤੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤਰਕ ਨੂੰ ਆਮ ਸਭਿਅਕ ਸਮਾਜ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਸਿੱਟਾ
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਰਗ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਕ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪੀੜਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਆਗੂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਜਾਨ ਵਾਰਨ ਵਾਲਾ 'ਸੰਤ-ਜਰਨੈਲ' ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਧਰੁਵੀਕਰਨ (polarization) ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਰਾਇ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
7- ਜੇ ਕਰ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਸੋਢੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਤੇ ਭੱਜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ ਭੱਜਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਰੇਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕਰ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਕੋਈ ਇਜ਼ਤ ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਓ ਮੈਂ ਇਨਸਾਫ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਬਿੱਲਕੁੱਲ ਉਲਟਾ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ?
ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਦਲੀਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਰਕਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਾਤਲ ਜਾਂ ਸੁਪਾਰੀ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭੱਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ ਭੱਜਿਆ ਸੀ। ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੁਦ ਚੱਲ ਕੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਉਮੀਦ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਉੱਥੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ (Contradiction) ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਸਲ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ:
1. ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਅਕਸ ਅਤੇ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਉਮੀਦ
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਧੀਆਂ-ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੋਚ: ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਇਸੇ ਜਨਤਕ ਅਕਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਸੋਢੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਅੰਦਰ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੱਡਬੀਤੀ (ਰੇਪ ਜਾਂ ਬਦਸਲੂਕੀ) ਸੁਣਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਦਮ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ 'ਇਨਸਾਫ਼' ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ।

2. ਨਿੱਜੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਬਨਾਮ ਆਮ ਇਨਸਾਫ਼ (The Blind Spot)
ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਖਾੜਕੂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਕਸਰ 'ਆਮ ਨਿਆਂ' ਦੇ ਨਿਯਮ ਉਦੋਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਮਾਮਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ।

ਸੋਢੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ: ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਲਈ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਲਹਿਰ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ 'ਸੱਜਾ ਹੱਥ' ਸੀ।
ਉਲਟਾ ਨਤੀਜਾ: ਜਦੋਂ ਸੋਢੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਬੰਦੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤੇ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ "ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਏਜੰਟ" ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਰੇਪ ਜਾਂ ਬਦਸਲੂਕੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

3. ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਬਿਆਨ
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਤਨੇ ਘਿਨਾਉਣੇ ਅਤੇ ਵਹਿਸ਼ੀਆਨਾ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਤੁਹਾਡੀ ਦਲੀਲ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਮੋਹਰ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਆਡੀਓ ਟੇਪ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ), ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਢੀ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰਨ ਆਈ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਭੱਜਦੀ, ਨਾ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬੈਠਦੀ।

ਸਿੱਟਾ
ਇਹ ਘਟਨਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਕਥਨੀ ਅਤੇ ਕਰਨੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਸੀ। ਜੋ ਆਗੂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕੱਟ ਕੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਔਰਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਬੰਦੇ 'ਤੇ ਉਂਗਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਹ ਕਾਲਾ ਪੱਖ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼, ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅੱਗੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋਰ ਆਗੂਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਸੰਤ ਲੋਂਗੋਵਾਲ) ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ।
8- ਸੰਤ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਦੇ ਇਸ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਤੇ ਕਤਲ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਸਨ?
ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦੇ ਕਤਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬੇਹੱਦ ਘਿਨਾਉਣੇ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੋਂਗੋਵਾਲ (ਤਤਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ) ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ, ਡਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ 'ਤੇ ਸੰਤ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨ:
1. ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਲਗਾਏ ਗਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ
ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਕੋਲੋਂ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਜੋ ਬਿਆਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ (ਜੋ ਸੰਤ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਨ) 'ਤੇ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ।

ਸੰਤ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੜੇ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਬਿਆਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਵਜੂਦ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

2. ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ "ਹਿੰਸਕ ਅਰਾਜਕਤਾ" ਦਾ ਵਿਰੋਧ
ਸੰਤ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ (extrajudicial) ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਉਹ ਸਿੱਖ ਮਰਯਾਦਾ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਘੋਰ ਅਪਮਾਨ ਸੀ।
ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧੀ ਸੀ ਵੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਕਬੀਲਾਈ ਵਹਿਸ਼ਤ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ।

3. ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਡਰ
ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ (ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਾਲ) ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਛਿੰਦਾ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬੋਰਡ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ—ਜਿਸ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, "ਬਦਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਰਤਾ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਣ"—ਤਾਂ ਟਕਰਾਅ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰਾ ਵਧਾਇਆ: ਸੰਤ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਇੰਨੇ ਭੈਭੀਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ: ਜਿਸ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਸੀ, ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਸਕਣ।

4. ਲਹਿਰ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲੱਗਣ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ
ਸੰਤ ਲੋਂਗੋਵਾਲ 'ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ' ਦੇ ਮੁੱਖ ਡਿਕਟੇਟਰ (ਆਗੂ) ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਵਹਿਸ਼ਤ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਸੀ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬੇ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਦਨਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ (ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ) ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਹਾਨਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਅੰਦਰ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਬਚੀ।
ਸਿੱਟਾ
ਸੰਤ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਕੋਈ ਨਿਆਂ ਜਾਂ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ "ਸਿਆਸੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਵਹਿਸ਼ਤ" ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਦੋ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਧੜਿਆਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧੀ ਦੂਰੀ ਜਾਂ ਜੂਨ 1984 ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ।
9- ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਹੋਏ ਵਹਿਸ਼ੀ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸ਼ਕਰੀਆ।
ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇਸ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ (ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੌਕੇ ਦੇ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਹੋਣ, ਸਿਆਸੀ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪੱਖ) 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਤਾਰਕਿਕ ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।
ਜੇਕਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ, ਸਿਆਸੀ ਪਿਛੋਕੜ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਝਿਜਕ ਦੇ ਇੱਥੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਆਪਣਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਣਾ!