rfgF duafrf sLkqI df sMcfr
pRo:qrlocn
isMG mhfjn
iPijks ivBfg
Kflsf kflj
pitaflf
Pon :
9888169226
jIv-jMqUaF aqy mnwuKF dy ijsm ivc ricaf pRym rs iek aijhf rs
hY ijs sdkf AunHF dy pYr iQrkx lgdy hn, Zol ZmikaF dI avfjL cMgI lwgx lgdI hY
GMugrUaF dI Cxkfht aqy bMsrI dy mDuur sMgIq dI msqI ivc AunHF dI afqmf nWcx lgdI
hY. nvyN jIvn nMU jnm dyx dI cfh vI pRym rs qoN hI AupjdI hY . mnwuKF df vMn
suvnf isLMgfr, bfrsL dI bUMudf-bFdI df cMgf lwgxf, morF df pYl pfAuxf, kbuqrF dI
gutr-gMU gutr-gMU, ihrnIaF dI msq cfl, cfiqRk df mINh dIaF bUMudF leI qrsxf,
jIvn df pRym-rs ivc zuwby hox dIaF insLfnIaF hn . jdoN ies pRym rs ivc kudrqI
nUr sLfml hMudf hY qF ieh aimRq bx jFdf hY iPr Zol ZmikaF aqy GMugruaF dI Cxkfht
ivcoN ‘qMU hI qMU hI’ dI DunI afAux lgdI hY :
cfiqRk mor bolq idnu rfqI suin Ginhr kI Gor ]2]
jo bolq hY imRg mIn pMKyrU su ibnu hir jfpq hY nhI hor ]
(1265)
myrY min qin pRymu lgf hir Zoly jIAu ] ( 173)
cfiqRku jl ibnu ipRAu ipRAu tyrY iblp krY ibllfeI ](1273-8,)]
ijMnI cfiKaf pRym rsu sy iqRpiq rhy aGfie ] (135)
ies pRym rs ivc sbdF df vI anoKf mhWqv hY . pRym rs ivc iBwjy
hoey sLbd idlo-idmfg dIaF zMuGfeIaF ivc Auqrdy hoey sfry srIr nMU JMjoV idMdy hn
. ijhVy sbd quhfnMU cMgy lwgx, ipafry lwgx, imwTy lwgx :
imT bolVf jI hir sjxu suafmI myrf ]
hAu sMmil QkI jI
Ehu kdy n bolY kAurf ] (784)
AunHF bolF dI pUjf krn nMU mn cfhy jF Auh quhfzI ijLMdgI nMU
bdl dyx, aijhy sbdF dI sfAUNuz ivc aMqF dI AUurjf CupI hMudI hY aqy
BOiqk-ivigafn dI BfsLf ivc ies nMU rYjLonYNs kihMdy hn . rYjLonYNs duafrf AUurjf
df sMcfr bVI qIbr gqI nfl hMudf hY aqy mnwuK ies AUurjf nfl Br jFdf hY . ies
bRihmMz dI AuqpqI vI iek rYjLonYNs sfANUz qoN hoeI ijs nMU ivigafn ibg-bYNg df
nfm idMdf hY ijs sdkf bRihmMzI AUurjf KurdI hoeI glYksIaF aqy supr-glYksIaF df
rUp Dfrn krn lwgI aqy ieh ikRaf hux qwk vI jfrI hY :
kIqf psfAu eyko kvfAu iqsqy hoey lK drIafAu ] (3 )
isLRstI nMU bxfAux vflI pRym-rs ivc iBwjI Auh DunI hY ijs nMU
aiDafqimk sqHf qy anhd nfd nfl jfixaf jFdf hY aqy ivigafink sqHf qy ibg-bYNg nfl
.
afE sLbd dI qfkq nMU ivigafink nukqf ingHf nfl vyKx dI
koisLsL krIey . ies isLRstI ivc hr vsqU kMpn ivc hY aqy hr vsqU ivc agoN keI
qrHF dI kMpn hMudI hY . pdfrQ byhwd Coty- Coty (ijnHF nMU mfeIkRoskop nfl vI
nhIN vyiKaf jf skdf) aYtmF df bixaf hMudf hY. aYtm dy Coty hox df pRmfx ies gwl
qoN lfieaf jf skdf hY ik jy 10,000,000 hfeIzRojn aYtmF nMU nfl joV ky riKaf jfey
qF ienHF df Pfslf isrP iewk imlImItr hI bxygf . ieh Cotf ijhf aYtm agoN
ielYkwtRfnF, pRotfnF aqy inAUutRfnF df bixaf hMudf hY . pRotfn aqy inAUutRfn
awgoN kuafrk dy bxy hMudy hn . pihlF kuafrk GMumxGyrI ivc ; iPr ielYkwtRfn,
pRotfn aqy inAUutRfn GMumxGyrI ivc ; iPr agoN aYtm GMumxGyr ivc, ies qrHF pdfrQ
anMq GMumxGyrIaF df sumyl hY :
GUmn Gyr agfh gfKrI gur sbdI pfir AuqrIaY ry (404)
GUmn Gyir mhf aiq ibKVI gurmuiK nfnk pfir AuqfrI (916)
ienHF sfrIaF GMumxGyrIaF qoN pYdf hMudI hY iek kMpn . ieh
kMpn hr iek pdfrQ dI awz awz hMudI hY . iesI kMpn sdkf Auh ies bRihmMz ivc iek
vwKrI pihcfx rwKdf hY . ies kMpn nMU mihsUs kIqf jf skdf hY . ies kMpn ivc
sfAUNz (sLbdF df aqy imAUijk df) iek mhWqvpUrn rol hY , ies dy keI pRmfx hn:
* lorIaF suxfAux nfl bWcy nMU nINd af jFdI hY .
* XuwD dy mYdfn ivwc POjIaF nMU josL ilafAux leI Dfrimk jYkfry Cwzy jFdy hn .
ies josL nfl mrnf jF mfrnf asfn ho jFdf hY .
* rfsLtrI gfn suxn nfl dysL BgqI dI Bfvnf jfg AuTdI hY .
* iksy mrgq smyN pY rhy vYx, aWKF syjl kr idMdy hn .
* klfsIkl rfgF Auqy aDfirq hlkf-hlkf imAUijLk idmfgI sLkqI nMU vDfAuNdf hY
* jy Pfrm-hfAuUs ivc hlkf-hlkf imAUuijLk vjfieaf jfey qF mwJIaF- gfeIaF dwuD
ijLafdf idMdIaF hn .
* imAUijLk dI pihcfx pOdy vI krdy hn .
jdoN iek bwcf jnm lYNdf hY qF Aus dI kMpn iblkul sLwuD hMudI
hY, qF hI Auh sfiraF nMU cMgf lgdf hY, Aus nMU rwb rUp smiJaf jFdf hY
bfl sKfeI
Bgqn ko mIq ] (863)
jo quDu syvih sy quD hI jyhy inrBAu bfl sKfeI hy ] (1021)
pr ijvyN ijvyN Auh vwzf hMudf hY, Aus dI kMpn ivwc sLuDqf
GtxI aqy asLuwDqf vDxI sLurU ho jFdI hY, nqIjy vjoN ibmfrIaF Aus nMU af GyrdIaF
hn . kMpn nMU sLuD krn leI sfAUNz (sbd jF imAUijLk) dI mdd leI jf skdI hY . lwcr
gfixaF nfloN jy GrF ivwc hlkf-Pulkf mwTI-mwTI avfj ivwc klfsIkl sMgIq vwjdf rhy
qF mn sLFq hMudf hY, ieho afqmf dI Kurfk hY .
sfAUNz (sLbd jF imAUijLk) df pRBfv hjLfrF guxf vD jFdf hY jy
ieh pRBfv rYjLonYNs dI sMgq ivWc hovy . afE hux rYjLonYNs nMU smJx dI koisLsL
krIey . afm qor qy do vsqUaF dI kMpn afps ivwc rldI nhI hMudI, pr jy ieh rl jfey
qF[[[[[! qF iek aijhI ikiraf jnm lYNdI hY ijs nfl AUrjf df sMcfr bVI qIbr gqI
nfl hMudf hY, ies ikiraf nMU rYjLonYNs kihMdy hn . ijvyN:
* iek mjLbUq pul ijhVf keI hjLfr mx boJ cwuk skdf hY kuJ ku
POjI BrfvF dy mfrc krn nfl twut vI skdf hY. POjIaF dy mfrc krn nfl iek kMpn bxdI
hY . jy Auh kMpn pul dI kMpn nfl myc Kf geI qF rYjLonYNs hovygI aqy pul dI kMpn
ies hwd qk vDygI ik pul leI Aus nMU sMBflxf musLkl ho jfeygf qy Auh tut jfeygf .
1940 nMU vfisLMgtn ivKy qyjL cl rhIaF hvfvF tYkomfroz pul nMU hI afpxy nfl lY
AuwzIaF ikAuNik AunHF hvfvF dI kMpn pul dI kMpn nfl jf rlI sI .
* iek afm rosLnI ivWc bhuqI qfkq nhIN hMudI pr jy Aus dy
PotfnF dI kMpn afps ivc rlx lgy qF iek afm rosLnI lyjLr ivc qbdIl ho jFdI hY aqy
lyjLr dy pRBfv qoN qusIN BlI- BFq vfkP ho .
* brfzkfsitMg stysLn qoN hr vkq hjfrF ryzIE qrMgF sfzy
vfXU-mMzl ivc sLfml hMudIaF hn pr sfzf ryzIE AunHF ivcoN koeI iek qrMg nMU hI
PVHdf hY . ikvyN ? rYjLonYNs duafrf .
ryzIE Kud pihlF iek aijhI qrMg bxfAuNdf hY ijs dI kMpn PVHn
vflI qrMg nfl imldI hMudI hY . ies nfl rYjLonYNs hMudI hY aqy mncfhI qrMg nMU
kfbU kr ilaf jFdf hY . rYjLonYNs jIvF ivc vI hMudI hY. iksy iek ivakqI nMU sfrI
dunIaf ivcoN kuJ ivakqI ijLafdf cMgy lgdy hn . ijnHF nfl Aus dI kMpn QoVHI bhuq
rldI hY .jy iksy pqI-pqnI dI kMpn afps ivc nf rly qF nObq qlfk qk awpV jFdI hY,
aqy jy ieh pUrn qOr qy rl jfey (hY bhuq musLkl ) qF Auh hIr-rFJf, swsI-punMU
vrgy ho inbVdy hn .
qfnsyn ny rfgF dI ies hd qwk sfDnf kIqI ik buJy hoey dIvy,
dIpk rfg gfx nfl jgx lwgy aqy myG rfg gfAux nfl vrKf hox lwgI . qusIN socogy ik
ieh nf-mumikn hY, pr ieh sMBv hY . jy rfgF df aiBafs iekfgrqf nfl kIqf jfvy qF
ho skdf hY ik AunHF rfgF dI kMpn kudrqI kMpn nfl jf rly qF rYjLonYNs ikiraf
duafrf AUrjf df vyg ies hwd qk qIbr hoeygf ik dIvy vI jg skdy hn, bfrsL vI pY
skdI hY aqy kuJ hor vI ho skdf hY ………(sdIaF sdIaF dI ipafs vI buJ skdI hY
)……….
DMnu su rfg surMgVy aflfpq sB iqK jfie ] (958)
Dfrimk asQfnF dy golfkfr gMubd aMdroN sLbdF dI avfjL leI avql
-drpx (knkyv imrr) df kMm krdy hn . guMbd dy aMdr avfjL tkrfAuNdI hoeI gMuj pYdf
krdI hY. ies nMU ivigafink BfsLf ivc rIvrbrysLn kihMdy hn . ies leI gMubd aMdr
bYT ky rYjLonYNs hox dI sMBfvnf vD jFdI hY . gMubd bfhroN Auwql drpx (knvYks
imrr) df kMm krdy hn ijs nfl ieh bfhrlIaF avfjLF nMU aMdr nhIN afAux idMdy .
aiDafqimk
sqHf qy gurU nfnk dyv jI dI kMpn BfeI lihxf jI dI kMpn nfl hU-b-hU myl KFdI sI
qF hI qF gurU nfnk dyv jI afp bfhr jf ky BfeI lihxf jI ijs GoVy Auqy svfr sn Aus
nMU PVH ky afpxy Gr lY ky afey . iPr rYjLonYNs duafrf gurU nfnk dyv jI dI
aiDafqimk sLkqI df sMcfr BfeI lihxf jI ivc hoieaf qy Auh BfeI lihxf jI qoN gurU
aMgd dyv jI ho gey .
ieQy ies gwl nMU vI smJxf jLrUrI hY ik hr iek sfAUNz
rYjLonYNs nhIN hMudI . GrF ivc klysL qoN AupjI sfAUNz, Dfrimk sMsQfvF dy
lfAuzspIkrF qoN iKMzdI hoeI sfAUNz, motr-kfrF dy hfrn, zI[ jy[ sfAUNz ieh sfry
vfXuU-mMzl nMU dUisLq qF krdy hI hn nfl hI nYgyitv rYjLonYNs qihq mnuwKI AUrjf
df Gfx vI krdy hn . ijnHF GrF ivc klysL rihMdf hY AunHF GrF ivc pYdf hoey bwcy
afm qOr qy idmfgoN Gt ivkisq hMudy hn, qF hI Auh iemiqhfnF ivc cMgy nMbr lY ky
pfs nhIN hMudy . iek arog smfj dI isrjxf leI jLrUrI hY ik :
* glIaF mhwilaF ivwc bxfey gey Dfrimk asQfnF Auqy lfAUz-spIkrF dI vrqoN
iblkul nf kIqI jfvy .
* mYirjL kMmplYks sLihroN dUr hox .
* hfrnF dI ibnf vjHf vrqoN nf kIqI jfvy aqy prYsLr hfrnF qy mukml pfbMdI hoey
.
* GrF ivc ryzIE, tI[vI dI sfAUNz guafZIaF leI pRyusLfnI df kfrn nf bxy .
ienHF jLrUrI qwQF dI pflnf krdy hoey asIN iek inrog smfj dI
isrjxf kr skFgy . ijs smfj ivwc rfgF df sMgIq vjygf Aus dIaF klfsIkl DunF ivwc
asI iek asIm afnMd dI pRfpqI kr skFgy .